Atharva Veda 5.17.12: Kanda 5, Anuvaka 2, Sukta 17, Mantra 12

Sukta 17

Sanskrit (Devanagari)

नास्य॑ जा॒या श॑तवा॒ही क॑ल्या॒णी तल्प॒मा श॑ये । यस्मि॑न् रा॒ष्ट्रे नि॑रु॒ध्यते॑ ब्रह्मजा॒याचि॑त्त्या

Sanskrit recitationAtharva Veda 5.17.12

IAST Transliteration

nā́syā jāyā́ śatavāhī́ kalyāṇī́ talpám ā́ śaye | yásmin rāṣṭré nirudhyáte brahmajāyā́cittyā ||

English Translation (Griffith/Whitney)

No wife of his, auspicious, bringing a hundred boons, lies down upon the marriage-bed, in that realm wherein one is held in check for the intent toward the Brahman’s wife.

Translation

അവന്റെ കല്യാണിയായ—നൂറു വരങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുന്ന—ഭാര്യ പോലും വിവാഹ-ശയ്യയിൽ കിടക്കുകയില്ല; ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാര്യയോടുള്ള ഉദ്ദേശം കാരണം ഒരാളെ തടഞ്ഞുവെക്കുന്ന ആ രാജ്യത്തിൽ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• अस्य: of this (man)
• अस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (अस्- सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अस्य

• जाया: wife
• जाया: कर्तृ (of the implied verb ‘is/exists’)
• Type: Noun
• Root: जाया (स्त्री-प्रातिपदिक)

• शतवाही: ‘hundred-bearing’ (very fruitful/bringing abundance)
• शतवाही: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: शतवाही (स्त्री-प्रातिपदिक; शत + वाहिन्)

• कल्याणी: auspicious, fair
• कल्याणी: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: कल्याणी (स्त्री-प्रातिपदिक)

• तल्पम्: bed, couch
• तल्पम्: कर्म (of शये)
• Type: Noun
• Root: तल्प (पुं/नपुं-प्रातिपदिक)

• आ: unto, on(to)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ

• शये: lies down, rests
• शये: क्रिया
• Type: Verb
• Root: शी (धातु) / शे (आत्मनेपद-प्रयोग)

• यस्मिन्: in which
• यस्मिन्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → यस्मिन्

• राष्ट्रे: in the realm/kingdom
• राष्ट्रे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: राष्ट्र (नपुंसक-प्रातिपदिक)

• निरुध्यते: is restrained, is shut in/blocked
• निरुध्यते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: रुध् (धातु) + नि- (उपसर्ग) → निरुध्यते

• ब्रह्मजायाचित्त्या: by/through the intention (thought) of the Brahman’s wife
• ब्रह्मजायाचित्त्या: करण
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मजाया-चित्ति (समास/प्रातिपदिक; ‘ब्रह्मजाया’ + ‘चित्ति/चित्त्या’)

Attribution

Rishi: Atharvanic/Angirasic

Devata: Nirodha (restraint) as operative power; implicitly Dharma and Brahmanical sanctity

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

Primary: raudra

Secondary: bhayankara