
Rishi: Atharvanic/Angirasic tradition (hymn attributed in the Anukramaṇī to Atharvan-type seers; exact r̥ṣi varies by school lists)
Devata: Urugāya (Viṣṇu) with the Gods as purifiers; also the moral power of Earth’s ‘ūrj’
Chandas: Anuṣṭubh (predominant in AV social-legal hymns; pāda-structure consistent with anuṣṭubh usage)
AV 5.17 ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ ಸೂಕ್ತ; ಪ್ರತಿದಾನವನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಕರ್ಮವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಕೊಂಡೊಯ್ದ ದೋಷವನ್ನು ಆಕೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಒಪ್ಪಿಸುವುದರಿಂದ ನಿವಾರಿಸಿ, ದೈವೀ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಪವು ‘ಕೆಳಗೆ ಮುಳುಗಿ’ ಅಳಿದುಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸೋಮ, ಮಿತ್ರ–ವರುಣ, ಅಗ್ನಿ, ಮತ್ತು ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಷ್ಠರಾದ ರಾಜರು ಎಂಬ ದಿವ್ಯ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಆದರ್ಶಕರ್ತೃಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉರುಗಾಯ (ವಿಷ್ಣು)ನ ಆರಾಧನೆಗೆ ತಲುಪುವ ಮೂಲಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ–ಕಾನೂನು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಶುದ್ಧೀಕರಣವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ; ಇದರಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಪೋಷಕ ಜೀವಶಕ್ತಿ ‘ಊರ್ಜ್’ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
Mantra 1
ब्रह्मजाया। तेऽवदन् प्रथ॒मा ब्र॑ह्मकिल्बि॒षेऽकू॑पारः सलि॒लो मा॑त॒रिश्वा॑ । वी॒डुह॑रा॒स्तप॑ उ॒ग्रं म॑यो॒भूरापो॑ दे॒वीः प्र॑थम॒जा ऋ॒तस्य॑
“ಬ್ರಹ್ಮಜಾಯಾ” — ಎಂದು ಅವರು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೊದಲಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮ-ಕಿಲ್ಬಿಷದಲ್ಲಿ (ಬ್ರಹ್ಮಶಕ್ತಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಪಾಪದಲ್ಲಿ) ತೀರವಿಲ್ಲದ ಪ್ರವಾಹ—ಮಾತರಿಶ್ವಾ. ಲಜ್ಜೆ-ಹರಿಸುವವರು; ತಪ (ಉಗ್ರ ತಾಪ) ಭಯಂಕರ; ಮಯೋಭೂ (ಸುಖ-ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ತರುವ): ಆಪಃ (ಜಲಗಳು), ದೇವಿಯರು, ಋತದ ಮೊದಲಜನ್ಯರು.
Mantra 2
सोमो॒ राजा॑ प्रथ॒मो ब्र॑ह्मजा॒यां पुनः॒ प्राय॑च्छ॒दहृ॑णीयमानः । अ॒न्व॒र्ति॒ता वरु॑णो मि॒त्र आ॑सीद॒ग्निर्होता॑ हस्त॒गृह्या नि॑नाय
ಸೋಮ ರಾಜನು ಮೊದಲಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಜಾಯೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿ ಕೊಟ್ಟನು—ತಾನೇ ಅಕ್ರೋಧಿತನಾಗಿ. ಅನುವರ್ತಿಯಾಗಿ ವರುಣ ಮತ್ತು ಮಿತ್ರ ಇದ್ದರು; ಅಗ್ನಿ ಹೋತೃ ಅವಳ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದನು.
Mantra 3
हस्ते॑नै॒व ग्रा॒ह्यऽआ॒धिर॑स्या ब्रह्मजा॒येति॒ चेदवो॑चत्। न दू॒ताय॑ प्र॒हेया॑ तस्थ ए॒षा तथा॑ रा॒ष्ट्रं गु॑पि॒तं क्ष॒त्रिय॑स्य
ಕೈಯಿಂದಲೇ ಅವಳ ಗ್ರಹಣ—ಅವಳ ಆಧಿ (ಪಣ/ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ)—ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಯಾರಾದರೂ “ಬ್ರಹ್ಮಜಾಯಾ” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿದರೆ. ದೂತನಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕಾದವಳು ಅಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಅವಳು ನಿಂತಳು. ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯನ ರಾಷ್ಟ್ರವು ರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
Mantra 4
यामा॒हुस्तार॑कै॒षा वि॑के॒शीति॑ दु॒च्छुनां॒ ग्राम॑मव॒पद्य॑मानाम्। सा ब्र॑ह्मजा॒या वि दु॑नोति रा॒ष्ट्रं यत्र॒ प्रापा॑दि श॒श उ॑ल्कु॒षीमा॑न्
ಅವರು ‘ತಾರಕಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯುವಳು—‘ವಿಕೇಶಿ’ (ಚದುರಿದ ಕೂದಲಿನವಳು)—ದುಃಛುನಾ (ದುಷ್ಟ ವ್ಯಾಧಿ/ಆಪತ್ತು) ಸಹಿತವಾಗಿ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಇಳಿದುಬರುವಾಗ; ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಪತ್ನಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಚೂರುಚೂರಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಉಲ್ಕುಷ-ಚಿಹ್ನಿತ ಮೊಲವು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ.
Mantra 5
ब्र॒ह्म॒चा॒री च॑रति॒ वेवि॑ष॒द् विषः॒ स दे॒वानां॑ भव॒त्येक॒मङ्ग॑म्। तेन॑ जा॒या मन्व॑विन्द॒द् बृह॒स्पतिः॒ सोमे॑न नी॒तां जु॒ह्वं१ न दे॑वाः
ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಕಂಪಿಸುತ್ತಾ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ, ವಿಷ (ಜೇರು)ವನ್ನು ಧರಿಸಿ; ಅವನು ದೇವರಲ್ಲೊಂದು ಅಂಗವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅದರಿಂದಲೇ ಮನು ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು; ಬೃಹಸ್ಪತಿಯು ಸೋಮದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದನು—ದೇವರುಗಳು ಜುಹೂಂ (ಹವನದ ಚಮಚ)ವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವಂತೆ.
Mantra 6
दे॒वा वा ए॒तस्या॑मवदन्त॒ पूर्वे॑ सप्तऋ॒षय॒स्तप॑सा॒ ये नि॑षे॒दुः । भी॒मा जा॒या ब्रा॑ह्म॒णस्याप॑नीता दु॒र्धां द॑धाति पर॒मेव्योऽमन्
ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು ವಾಣಿ ಹೊರಡಿಸಿದರು; ಪೂರ್ವಕಾಲದ ಏಳು ಋಷಿಗಳು, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಆಸೀನರಾದವರು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಪತ್ನಿ ಅಪಹೃತಳಾದಾಗ ಭೀಕರಳಾಗುತ್ತಾಳೆ; ಅವಳು ಪರಮೋನ್ನತ ಮೇಲೆಯೂ ದುರ್ಧಾ—ದುಷ್ಟ ಭಾಗ್ಯ—ವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಬಿಡುತ್ತಾಳೆ—ಎಂದು ಅವರು ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
Mantra 7
ये गर्भा॑ अव॒पद्य॑न्ते॒ जग॒द् यच्चा॑पलु॒प्यते॑ । वी॒रा ये तृ॒ह्यन्ते॑ मि॒थो ब्र॑ह्मजा॒या हि॑नस्ति॒ तान्
ಯಾವ ಗರ್ಭಗಳು ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೋ, ಯಾವ ಜಗತ್ತಿನ ಕ್ರಮ (ಜಗದ್) ಹಾಳಾಗುತ್ತದೋ, ಯಾವುದು ಲೋಪವಾಗಿ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೋ; ಪರಸ್ಪರ ಕಲಹದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವೀರಪುತ್ರರು ನುಗ್ಗಿಹೋಗುತ್ತಾರೋ—ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಪತ್ನಿ (ಬ್ರಹ್ಮಜಾಯಾ) ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾಳೆ.
Mantra 8
उत यत् पत॑यो॒ दश॑ स्त्रि॒याः पूर्वे॒ अब्रा॑ह्मणाः । ब्र॒ह्माचेद्धस्त॒मग्र॑ही॒त् स ए॒व पति॑रेक॒धा
ಮತ್ತೂ: ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀಯಿಗೆ ಹತ್ತು ಪತಿಗಳು ಇದ್ದರೂ—ಅವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲದವರಾದರೂ; ಆದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅವಳ ಕೈ ಹಿಡಿದರೆ, ಅವನೇ—ಅವನೇ ಒಬ್ಬನೇ—ವಿಭಜನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಪತಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
Mantra 9
ब्रा॒ह्म॒ण ए॒व पति॒र्न रा॑ज॒न्यो॒३ न वैश्यः॑ । तत् सूर्यः॑ प्रब्रु॒वन्ने॑ति प॒ञ्चभ्यो॑ मान॒वेभ्यः॑
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ ಪತಿ—ರಾಜನ್ಯನಲ್ಲ, ವೈಶ್ಯನೂ ಅಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಸೂರ್ಯನು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾ, ಮನುಷ್ಯರ ಪಂಚವರ್ಗದ (ಮನುನ ಪುತ್ರರ) ನಡುವೆ ಪ್ರಸಾರಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 10
पुन॒र्वै दे॒वा अ॑ददुः॒ पुन॑र्मनु॒ष्या अददुः । राजा॑नः स॒त्यं गृ॑ह्णा॒ना ब्र॑ह्मजा॒यां पुन॑र्ददुः
ನಿಜವಾಗಿ ದೇವರುಗಳು ಅವಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿ ಕೊಟ್ಟರು; ಮನುಷ್ಯರೂ ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿ ಕೊಟ್ಟರು. ರಾಜರು ಸತ್ಯವನ್ನು ಹಿಡಿದು (ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿ) ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿ ನೀಡಿದರು.
Mantra 11
पु॒न॒र्दाय॑ ब्रह्मजा॒यां कृ॒त्वा दे॒वैर्नि॑किल्बि॒षम्। ऊर्जं॑ पृथि॒व्या भ॒क्त्वोरु॑गा॒यमुपा॑सते
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿ, ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಪಾಪವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ/ಅಳಿಸಿ, ಅವರು ಪೃಥಿವಿಯ ಊರ್ಜ (ಪೋಷಕ ಶಕ್ತಿ)ಯಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಪಡೆದು, ಉರುಗಾಯ—ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನ—ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
Mantra 12
नास्य॑ जा॒या श॑तवा॒ही क॑ल्या॒णी तल्प॒मा श॑ये । यस्मि॑न् रा॒ष्ट्रे नि॑रु॒ध्यते॑ ब्रह्मजा॒याचि॑त्त्या
ಅವನಿಗೆ ಕಲ್ಯಾಣಿಯಾದ, ನೂರು ವರಗಳನ್ನು ತರುವ ಪತ್ನಿಯೂ ವಿವಾಹ-ಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗುವುದಿಲ್ಲ—ಆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಪತ್ನಿಯ ಕಡೆಗಿನ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ನಿಗ್ರಹಿಸಿ ತಡೆಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ.
Mantra 13
न वि॑क॒र्णः पृ॒थुशि॑रा॒स्तस्मि॒न् वेश्म॑नि जायते । यस्मि॑न् रा॒ष्ट्रे नि॑रु॒ध्यते॑ ब्रह्मजा॒याचि॑त्त्या
ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಪತ್ನಿಯ ಮೇಲಿನ ದುರುದ್ದೇಶ/ಕಾಮನೆಗಾಗಿ ಅಪರಾಧಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ತಡೆದುಿಡಲಾಗುತ್ತದೋ, ಆ ರಾಜ್ಯದ ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಚಿದ್ರಕರ್ಣ (ಕಿವಿ ಚೀರಿ) ಹಾಗೂ ವಿಶಾಲಶಿರ (ವಿಸ್ತಾರ ತಲೆ) ಎಂಬ ದೋಷಯುಕ್ತ ಜನ್ಮವು ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.
Mantra 14
नास्य॑ क्ष॒त्ता नि॒ष्कग्री॑वः सू॒नाना॑मेत्यग्र॒तः । यस्मि॑न् रा॒ष्ट्रे नि॑रु॒ध्यते॑ ब्रह्मजा॒याचि॑त्त्या
ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಪತ್ನಿಯ ಮೇಲಿನ ದುರುದ್ದೇಶ/ಕಾಮನೆಗಾಗಿ ಅಪರಾಧಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ತಡೆದುಿಡಲಾಗುತ್ತದೋ, ಆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಕ (ಕಂಠಾಭರಣ) ಧರಿಸಿದ ಅವನ ಕ್ಷತ್ತಾ (ಪರಿಚಾರಕ/ಸೇವಕ) ಅವನ ಪುತ್ರರ ಮುಂದೆ ಮುನ್ನಡೆದು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
Mantra 15
नास्य॑ श्वे॒तः कृ॑ष्ण॒कर्णो॑ धु॒रि यु॒क्तो म॑हीयते । यस्मि॑न् रा॒ष्ट्रे नि॑रु॒ध्यते॑ ब्रह्मजा॒याचि॑त्त्या
ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಪತ್ನಿಯ ಮೇಲಿನ ದುರುದ್ದೇಶ/ಕಾಮನೆಗಾಗಿ ಅಪರಾಧಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ತಡೆದುಿಡಲಾಗುತ್ತದೋ, ಆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಧುರಿಗೆ (ಜೂಗಕ್ಕೆ) ಜೋಡಿಸಲಾದ ಅವನ ಶ್ವೇತ, ಕೃಷ್ಣಕರ್ಣ (ಕಪ್ಪು ಕಿವಿಯ) ಪಶು ಮಹಿಮೆಗೆ ಏರುವುದಿಲ್ಲ; ವೃದ್ಧಿಯೂ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ.
Mantra 16
नास्य॒ क्षेत्रे॑ पुष्क॒रिणी॒ नाण्डीकं॑ जायते॒ बिस॑म्। यस्मि॑न् रा॒ष्ट्रे नि॑रु॒ध्यते॑ ब्रह्मजा॒याचि॑त्त्या
ಅವನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಮಲದ ಕೆರೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಕಮಲದ ಬಿಸ (ತಂತು) ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ—ಬ್ರಹ್ಮನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವ (ಬ್ರಹ್ಮಜಾಯಾ-ಸಂಬಂಧಿ) ಚಿತ್ತ್ಯಾ/ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಬಂಧನದಲ್ಲಿಟ್ಟಿರುವಲ್ಲಿ.
Mantra 17
नास्मै॒ पृश्निं॒ वि दु॑हन्ति॒ येऽस्या॒ दोह॑मु॒पास॑ते । यस्मि॑न् रा॒ष्ट्रे नि॑रु॒ध्यते॑ ब्रह्मजा॒याचि॑त्त्या
ಅವಳ ದೋಹಣವನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುವವರಿಗೆ ಆ ಚಿತ್ತರೆಯ (ಪೃಶ್ನಿ) ಹಸು ಹಾಲನ್ನು ಕರೆಯುವುದಿಲ್ಲ—ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಸಂಕಲ್ಪ/ಚಿತ್ತದಿಂದ ಆ ರಾಜ್ಯವು ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ತಡೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುವಲ್ಲಿ।
Mantra 18
नास्य॑ धे॒नुः क॑ल्या॒णी नान॒ड्वान्त्स॑हते॒ धुर॑म्। विजा॑नि॒र्यत्र॑ ब्रह्म॒णो रात्रिं॒ वस॑ति पा॒पया॑
ಅವನಿಗೆ ಶುಭಕರವಾದ ಹಾಲುಕೊಡುವ ಹಸು ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ಎತ್ತು ಜೂಗನ್ನು (ಧುರ) ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ—ಎಲ್ಲಿ ಕಲಹ/ವಿಜಾನಿರ ಇದೆ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಪಾಪವಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತಾನೋ ಅಲ್ಲಿ।
It addresses a grave social and moral offense involving the wrongful taking/withholding of a Brahmin’s wife, and prescribes restitution plus purification so the resulting guilt and instability do not spread through the realm.
They establish a divine precedent and legal-sacral framework: Soma restores, Mitra–Varuṇa represent oversight and order, and Agni is the public witness who ‘leads by the hand.’ Viṣṇu/Urugāya then seals the restored stability and prosperity.
The decisive act is ‘punar-dāya’—giving back again—done openly and truthfully (satya), followed by purification so the sin (kilbiṣa) is said to sink away and Earth’s nourishing strength (ūrj) returns to the community.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.