Opening the text

Sukta 2.23
Gṛtsamada (of the Bhṛgu-Aṅgiras line)
Bṛhaspati / Brahmaṇaspati (Lord of the Word; organizer of the inner hosts)
Triṣṭubh
គាថានេះអញ្ជើញព្រះព្រហស្បតិ ឬព្រះព្រហ្មណស្បតិ ជាម្ចាស់នៃវាចាបរិសុទ្ធ ដែលប្រមូលផ្តុំកងទ័ពខាងក្នុង និងបើកផ្លូវសម្រាប់វាចាប្រកបដោយគតិបញ្ញា និងជ័យជម្នះ។ វាអញ្ជើញឲ្យព្រះអង្គគង់នៅលើអាសនៈខាងក្នុងរបស់អ្នកបូជា ការពារពីកម្លាំងសត្រូវ ឬអ្នកនិយាយអាក្រក់ និងណែនាំគាថានោះ ដើម្បីឲ្យត្រកូលចម្រើន និងនិយាយពាក្យអធិប្បាយនៅក្នុងសភា។
Mantra 1
गणानां त्वा गणपतिं हवामहे कविं कवीनामुपमश्रवस्तमम् । ज्येष्ठराजं ब्रह्मणां ब्रह्मणस्पत आ नः शृण्वन्नूतिभिः सीद सादनम् ॥
ហៃព្រះអម្ចាស់នៃក្រុមអារក្សទាំងឡាយ យើងខ្ញុំសូមហៅទ្រង់, ជាអ្នកឃើញក្នុងចំណោមអ្នកឃើញទាំងឡាយ ដ៏ល្បីល្បាញបំផុតក្រៃលែង។ ហៃព្រះមហាក្សត្រចាស់ជាងគេនៃមន្ត្រៈ និងពាក្យសម្ពាធបង្កើត ហៃព្រះអម្ចាស់នៃគំនិតបង្កើត៖ សូមស្តាប់យើងខ្ញុំ ហើយនាំយកជំនួយរបស់ទ្រង់មក ហើយសូមគង់នៅលើបល្ល័ង្កក្នុងសំណាក់ខាងក្នុងរបស់យើងខ្ញុំ។
Mantra 2
देवाश्चित्ते असुर्य प्रचेतसो बृहस्पते यज्ञियं भागमानशुः । उस्रा इव सूर्यो ज्योतिषा महो विश्वेषामिज्जनिता ब्रह्मणामसि ॥
ទោះបីជាទេវតាទាំងឡាយ ហៃព្រះអម្ចាស់ដ៏ពន្លឺ អ្នកមើលឃើញឆ្ងាយក្នុងសតិ ក៏បានទទួលភាគហ៊ុនក្នុងការបូជាដោយសារទ្រង់។ ដូចព្រះអាទិត្យជាមួយពន្លឺដ៏ធំនៃគោនៃព្រឹក ទ្រង់គឺជាអ្នកបង្កើតមន្ត្រៈទាំងអស់, ជាប្រភពនៃពាក្យសម្ពាធបង្កើតក្នុងអាណាចក្រនីមួយៗ។
Mantra 3
आ विबाध्या परिरापस्तमांसि च ज्योतिष्मन्तं रथमृतस्य तिष्ठसि । बृहस्पते भीमममित्रदम्भनं रक्षोहणं गोत्रभिदं स्वर्विदम् ॥
ដោយបណ្តេញភាពងងឹតដែលហ៊ុមព័ទ្ធ និងសម្ពាធអវិជ្ជមានចេញ ទ្រង់ឈរនៅលើរថដ៏ពន្លឺនៃសត្យ។ ហៃព្រះព្រហស្បតិ៍ ដ៏គួរឲ្យខ្លាច អ្នកធ្វើឲ្យសំនាក់សត្រូវបាក់បែក អ្នកសម្លាប់កម្លាំងដែលលេបភ្លើង អ្នកពុះល្អាងនៃការលាក់បំពួន អ្នកស្វែងរកលោកនៃព្រះអាទិត្យនៃពន្លឺ។
Mantra 4
सुनीतिभिर्नयसि त्रायसे जनं यस्तुभ्यं दाशान्न तमंहो अश्नवत् । ब्रह्मद्विषस्तपनो मन्युमीरसि बृहस्पते महि तत्ते महित्वनम् ॥
ដោយការនាំផ្លូវត្រូវ ទ្រង់ណាត់និងការពារមនុស្សលោក។ អ្នកដែលប្រគល់ខ្លួនឲ្យទ្រង់មិនធ្លាក់ទៅក្នុងទុក្ខវេទនាឡើយ។ ទ្រង់គឺជាកម្លាំងដ៏ក្តៅលេបលេបប្រឆាំងនឹងអ្នកស្អប់ពាក្យសម្ពាធ អ្នកវាយប្រហារកំហឹងសត្រូវ។ ហៃព្រះព្រហស្បតិ៍ អំណាចរបស់ទ្រង់ពិតជាធំធេងណាស់។
Mantra 5
न तमंहो न दुरितं कुतश्चन नारातयस्तितिरुर्न द्वयाविनः । विश्वा इदस्माद्ध्वरसो वि बाधसे यं सुगोपा रक्षसि ब्रह्मणस्पते ॥
គ្មានទុក្ខវេទនា គ្មានអំពើអាក្រក់ពីទិសណាមួយ គ្មានអ្នកឈ្លានពានសត្រូវ គ្មានអ្នកក្លែងបន្លំអាចឆ្លងកាត់អ្នកដែលទ្រង់ការពារបានឡើយ។ ទ្រង់បណ្តេចអំពើហិង្សាដែលខុសឆ្គងទាំងអស់ចេញពីគាត់, គាត់ដែលទ្រង់ការពារយ៉ាងល្អ ហៃព្រះអម្ចាស់នៃពាក្យសម្ពាធ។
Mantra 6
त्वं नो गोपाः पथिकृद्विचक्षणस्तव व्रताय मतिभिर्जरामहे । बृहस्पते यो नो अभि ह्वरो दधे स्वा तं मर्मर्तु दुच्छुना हरस्वती ॥
ទ្រង់គឺជាអ្នកការពារយើងខ្ញុំ អ្នកធ្វើផ្លូវ អ្នកមើលឃើញច្បាស់។ ដោយគំនិតរបស់យើងខ្ញុំ យើងខ្ញុំស្វែងរកដើម្បីលូតលាស់ទៅក្នុងច្បាប់នៃការធ្វើការរបស់ទ្រង់។ ហៃព្រះព្រហស្បតិ៍ អ្នកណាដែលតាំងចិត្តធ្វើអំពើអាក្រក់បង្កហានិភ័យលើយើងខ្ញុំ, សូមឲ្យកម្លាំងរបស់ទ្រង់គាស់គាត់ឲ្យធ្លាក់ចុះដោយអំពើអាក្រក់ដ៏ខ្លាំង ហៃព្រះហរស្វតី។
Mantra 7
उत वा यो नो मर्चयादनागसोऽरातीवा मर्तः सानुको वृकः । बृहस्पते अप तं वर्तया पथः सुगं नो अस्यै देववीतये कृधि ॥
ហើយបើមនុស្សណាម្នាក់ ដូចជាចចរ និងលួចលាក់ មានចិត្តសត្រូវ ព្យាយាលធ្វើឲ្យយើងខ្ញុំឈឺចាប់ទោះបីយើងខ្ញុំគ្មានទោសក៏ដោយ, ហៃព្រះព្រហស្បតិ៍ សូមឲ្យទ្រង់បង្វែរគាត់ចេញពីផ្លូវរបស់យើងខ្ញុំ។ សូមធ្វើឲ្យផ្លូវរបស់យើងខ្ញុំល្អ និងបើកចំហសម្រាប់ការទាក់ទាញអំណាចនៃទេវតាទាំងឡាយ។
Mantra 8
त्रातारं त्वा तनूनां हवामहेऽवस्पर्तरधिवक्तारमस्मयुम् । बृहस्पते देवनिदो नि बर्हय मा दुरेवा उत्तरं सुम्नमुन्नशन् ॥
យើងខ្ញុំហៅទ្រង់ជាអ្នកសង្គ្រោះនៃរូបកាយ និងវិញ្ញាណរបស់យើងខ្ញុំ ជាអ្នកបណ្តេញចេញ ជាអ្នកនិយាយការពារពួកយើងខ្ញុំ ជាអ្នកមិនត្រូវបានបោកប្រាស់។ ហៃព្រះព្រហស្បតិ៍ សូមទ្រង់គាស់អ្នកនិន្ទាទេវតាទាំងឡាយចុះក្រោម។ សូមកុំឲ្យអ្នកមានចិត្តអាក្រក់ទៅដល់ និងប៉ះពាល់សេចក្តីសុខដ៏ខ្ពស់របស់យើងខ្ញុំឡើយ។
Mantra 9
त्वया वयं सुवृधा ब्रह्मणस्पते स्पार्हा वसु मनुष्या ददीमहि । या नो दूरे तळितो या अरातयोऽभि सन्ति जम्भया ता अनप्नसः ॥
ដោយមានទ្រង់ ហៃព្រះអម្ចាស់នៃពាក្យសម្ពាធដែលធំឡើងយ៉ាងល្អ យើងខ្ញុំចង់បានទ្រព្យសម្បត្តិរបស់មនុស្សដែលគួរឲ្យប្រាថ្នា, គឺភាពពេញលេញនៃការគង់វត្តមាន។ អ្នកឈ្លានពានពីឆ្ងាយ និងសត្រូវដែលចូលមកជិតយើងខ្ញុំ, សូមទ្រង់គាស់ពួកគេឲ្យខ្ទេច ដើម្បីឲ្យពួកគេគ្មានអំណាច និងគ្មានសមិទ្ធិផលឡើយ។
Mantra 10
त्वया वयमुत्तमं धीमहे वयो बृहस्पते पप्रिणा सस्निना युजा । मा नो दुःशंसो अभिदिप्सुरीशत प्र सुशंसा मतिभिस्तारिषीमहि ॥
ដោយមានទ្រង់ ហៃព្រះព្រហស្បតិ៍ យើងខ្ញុំកាន់កាប់ភាពពេញលេញនៃជីវិតដ៏ខ្ពស់បំផុត, ដែលភ្ជាប់ជាមួយការហូរច្រោះ និងជ័យជម្នះ។ សូមកុំឲ្យអ្នកនិយាយអាក្រក់ដែលព្យាយាលធ្វើឲ្យយើងខ្ញុំឈឺចាប់មានអំណាចគ្រប់គ្រងឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ ដោយគំនិតនៃការបញ្ជាក់ដ៏ល្អរបស់យើងខ្ញុំ សូមឲ្យយើងខ្ញុំឆ្លងកាត់ និងទៅដល់គោលដៅ។
Mantra 11
अनानुदो वृषभो जग्मिराहवं निष्टप्ता शत्रुं पृतनासु सासहिः । असि सत्य ऋणया ब्रह्मणस्पत उग्रस्य चिद्दमिता वीळुहर्षिणः ॥
ហៃព្រះអម្ចាស់នៃពាក្យ អ្នកជាគោដ៏មាំមួន ដែលត្រឡប់ទៅកាន់ការហៅរបស់សមរភូមិខាងក្នុង អ្នកដុតបំផ្លាញសត្រូវ និងមានជ័យជម្នះក្នុងការប្រយុទ្ធ។ អ្នកជាអ្នកស្មោះត្រង់ ជាអ្នកដើរក្នុងចំណោមអ្នកស្វែងរកផ្លូវត្រូវ សូម្បីតែកម្លាំងហិង្សាអ្នកក៏អាចទប់ទុកបាន ហៃអ្នកដែលធ្វើឲ្យអ្នកខ្លាំងមានចិត្តរីករាយ។
Mantra 12
अदेवेन मनसा यो रिषण्यति शासामुग्रो मन्यमानो जिघांसति । बृहस्पते मा प्रणक्तस्य नो वधो नि कर्म मन्युं दुरेवस्य शर्धतः ॥
អ្នកណាដែលមានចិត្តគ្មានព្រះ ហើយវាយប្រហារយើង ដោយគ្រប់គ្រងយ៉ាងសាហាវ គិតថាខ្លួនខ្លាំង និងចង់វាយប្រហារ - ហៃព្រះព្រហស្បតិ៍ សូមកុំឲ្យការវាយប្រហាររបស់គេទៅដល់យើង សូមទម្លាក់កំហឹងនៃសេចក្តីចង់បានអាក្រក់ និងពួកអ្នកដែលជាសត្រូវ។
Mantra 13
भरेषु हव्यो नमसोपसद्यो गन्ता वाजेषु सनिता धनंधनम् । विश्वा इदर्यो अभिदिप्स्वो मृधो बृहस्पतिर्वि ववर्हा रथाँ इव ॥
នៅក្នុងការប្រឹងប្រែងគាត់ត្រូវបានអញ្ជើញ ដោយការគោរពគាត់ត្រូវបានចូលទៅរក។ គាត់មកក្នុងការទទួលបានភាពពេញលេញ ជាអ្នកឈ្នះទ្រព្យលើទ្រព្យ។ ព្រះព្រហស្បតិ៍បានបណ្តេញការវាយប្រហារទាំងអស់របស់អ្នកច្រណែន ដូចជាការសម្អាតឧបសគ្គដូចរទេះដែលរុកចូល។
Mantra 14
तेजिष्ठया तपनी रक्षसस्तप ये त्वा निदे दधिरे दृष्टवीर्यम् । आविस्तत्कृष्व यदसत्त उक्थ्यं बृहस्पते वि परिरापो अर्दय ॥
ដោយកម្ដៅដ៏តក់ស្លុកបំផុតរបស់អ្នក សូមដុតកម្លាំងនៃភាពងងឹត ដែលបានដាក់អ្នកក្នុងការដាក់ទណ្ឌកម្ម ទោះបីជាកម្លាំងវីរភាពរបស់អ្នកបានបង្ហាញហើយក៏ដោយ។ សូមធ្វើឲ្យមើលឃើញនូវអ្វីដែលនៅក្នុងយើងមិនទាន់មាន ហៃព្រះព្រហស្បតិ៍ សូមកំទេច និងបណ្តេញការវាយប្រហារដែលឡោមព័ទ្ធ។
Mantra 15
बृहस्पते अति यदर्यो अर्हाद्द्युमद्विभाति क्रतुमज्जनेषु । यद्दीदयच्छवस ऋतप्रजात तदस्मासु द्रविणं धेहि चित्रम् ॥
ហៃព្រះព្រហស្បតិ៍ នៅពេលដែលអ្នកឧត្តមបង្ហាញខ្លួនលើសពីធម្មតា ភ្លឺស្វាង និងពេញដោយឆន្ទៈក្នុងចំណោមប្រជាជន - នៅពេលដែលដោយកម្លាំងរបស់អ្នក អ្នកធ្វើឲ្យគាត់រលេងឡើង ហៃអ្នកដែលកើតពីសេចក្តីត្រូវ - សូមដាក់ក្នុងយើងនូវទ្រព្យដ៏មានរូបភាពច្រើននៃការគ្រប់គ្រង។
Mantra 16
मा नः स्तेनेभ्यो ये अभि द्रुहस्पदे निरामिणो रिपवोऽन्नेषु जागृधुः । आ देवानामोहते वि व्रयो हृदि बृहस्पते न परः साम्नो विदुः ॥
សូមកុំឲ្យចោរដែលគ្រងគ្រងការប្រព្រឹត្តអាក្រក់ប្រឆាំងនឹងជើងទំនំរបស់យើង - សត្រូវដែលមិនអាចព្យាបាល ដែលអត់ឃ្លាននឹងស្បៀងរបស់យើង - ទៅដល់យើង។ ហៃព្រះព្រហស្បតិ៍ អ្នកបានត្បាញការការពាររបស់ព្រះទាំងឡាយ អ្នកបើកកន្លែងដែលបិទបាំងក្នុងចិត្ត - គ្មាននរណាដឹងច្បាស់ជាងអ្នកអំពីការរួមបញ្ចូលគ្នាសម្ងាត់នៃការសូត្រ។
Mantra 17
विश्वेभ्यो हि त्वा भुवनेभ्यस्परि त्वष्टाजनत्साम्नःसाम्नः कविः । स ऋणचिदृणया ब्रह्मणस्पतिर्द्रुहो हन्ता मह ऋतस्य धर्तरि ॥
ពីពិភពលោកទាំងអស់ ដោយហ៊ានព័ទ្ធជុំវិញ ព្រះត្វស្ត្របានបង្កើតអ្នក - អ្នកមើលឃើញនៃអ្នកមើលឃើញ ការសូត្រក្នុងការសូត្រ។ ព្រះអម្ចាស់នៃពាក្យនេះដើរក្នុងចំណោមអ្នកស្វែងរកដែលចង់បានចលនាត្រូវ គាត់ជាអ្នកសម្លាប់ការប្រព្រឹត្តអាក្រក់ ជាអ្នកគាំទ្រដ៏ធំនៃសេចក្តីត្រូវដ៏ធំទូលាយ។
Mantra 18
तव श्रिये व्यजिहीत पर्वतो गवां गोत्रमुदसृजो यदङ्गिरः । इन्द्रेण युजा तमसा परीवृतं बृहस्पते निरपामौब्जो अर्णवम् ॥
ដើម្បីភាពរុងរឿងរបស់អ្នក ភ្នំត្រូវបានពុះចេកជាពីរ ទីឃ្លាំងលាក់នៃកាំរស្មីត្រូវបានដោះលែង នៅពេលអ្នក ហៃអង្គីរស។ ដោយចូលរួមជាមួយព្រះឥន្ទ្រ អ្នកបានបំបែកចេញពីទឹកនូវមហាសមុទ្រដែលជាប់គ្នាដោយភាពងងឹត - ហៃព្រះព្រហស្បតិ៍ អ្នកបាននាំទឹកដែលលាក់បាំងមកកាន់សេរីភាព។
Mantra 19
ब्रह्मणस्पते त्वमस्य यन्ता सूक्तस्य बोधि तनयं च जिन्व । विश्वं तद्भद्रं यदवन्ति देवा बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
ហៃព្រះអម្ចាស់នៃពាក្យ អ្នកជាអ្នកបរបាន និងមគ្គទាហកនៃគាថាដែលមានរូបភាពល្អនេះ សូមភ្ញាក់ឡើងទៅកាន់វា និងពង្រឹងពូជពង្សរបស់យើង។ អ្វីទាំងអស់ដែលជាល្អគឺអ្វីដែលព្រះទាំងឡាយការពារ - សូមឲ្យយើងនិយាយអំពីភាពធំទូលាយក្នុងសភា ដែលមានវីរបុរសខាងក្នុងច្រើន។
The hymn addresses Bṛhaspati, also called Brahmaṇaspati—lord of brahman (sacred speech) and the guiding power behind effective hymns and right counsel.
Here “Gaṇapati” means “leader of the hosts (gaṇas)”—the power that gathers and organizes many energies and thoughts so the mantra and the rite can succeed.
It asks for inspired and protected speech, victory over harmful or hostile words, and auspicious growth of the family/lineage, culminating in the ability to ‘speak the Vast’ in the assembly.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.