Adhyaya 19: The Glory of Lunar Days: The Pratipadā Observance and the Merit of Hearing Agni’s Origin

Verse 1

महातपा उवाच । विष्णोर्विभूतिमाहात्म्यं कथितं ते प्रसङ्गतः । तिथीनां शृणु माहात्म्यं कथ्यमानं मया नृप ॥ १९.१ ॥

マハータパーは言った。「語らいの折に、ヴィシュヌのヴィブーティ（顕現）の偉大さはすでに汝に説き明かした。今や、王よ、我が語るところのティティ（太陰暦の日）の偉大さを聴け。」

Verse 2

इत्तम्भूतो महानग्निर्ब्रह्मक्रोधोद्भवो महान् । उवाच देवं ब्रह्माणं तिथिर्मे दीयतां विभो । यस्यामहं समस्तस्य जगतः ख्यातिमाप्नुयाम् ॥ १९.२ ॥

かくして、大いなる火—梵天の怒りより生じた強大なるもの—は神ブラフマーに申し上げた。「大いなる御力の主よ、我に一つの定名（ティティ）を授け給え。それによって我は全世界に名声を得ん。」

Verse 3

ब्रह्मोवाच । देवानामथ यक्षाणां गन्धर्वाणां च सत्तम । आदौ प्रतिपदा येन त्वमुत्पन्नोऽसि पावक ॥ १९.३ ॥

ブラフマーは言った。「神々・ヤクシャ・ガンダルヴァの中にあって最勝なる者よ、告げよ。汝、火（パーヴァカ）として生起した、その最初の起源はいかなるものであったか。」

Verse 4

त्वत्पदात् प्रतिपदं चान्या संभविश्यन्ति देवताः । अतस्ते प्रतिपन्नामा तिथिरेषा भविष्यति ॥ १९.४ ॥

汝の聖なる足跡より、他の神々が一歩一歩と生起する。ゆえにこの月日（ティティ）は「プラティパド（第一の歩み）」の名で知られるであろう。

Verse 5

तस्यां तिथौ हविष्येण प्राजापत्येन मूर्तिना । होष्यन्ति तेषां प्रीताः स्युः पितरः सर्वदेवताः ॥ १९.५ ॥

そのティティにおいて、プラージャーパティヤ（prājāpatya）の形を備えたハヴィシュヤ（haviṣya）の供物によって供献（ホーマ）を行うなら、彼らのピトリ（祖霊）も、あらゆる神々とともに歓喜し満足する。

Verse 6

चतुर्विधानि भूतानि मनुष्याः पशवोऽसुराः । देवाḥ सर्वे सगन्धर्वाः प्रीताः स्युस्तर्पिते त्वयि ॥ १९.६ ॥

四種の衆生、すなわち人・獣・アスラ、そしてガンダルヴァを伴うすべてのデーヴァは、汝が正しく満たされ（養われ／鎮められ）たとき、歓喜するであろう。

Verse 7

यश्चोपवासं कुर्वीत त्वद्भक्तः प्रतिपद्दिने । क्षीराशनो वा वर्त्तेत शृणु तस्य फलं महत् ॥ १९.७ ॥

また汝に帰依する者が、プラティパダーの日にウパヴァーサ（断食）を行うか、あるいは乳のみを食として過ごすなら、その大いなる果報を聞け。

Verse 8

चतुर्युगानि षट्त्रिंशत् स्वर्लोकेऽसौ महीयते । तेजस्वी रूपसंपन्नो द्रव्यवान् जायते नरः ॥ १९.८ ॥

三十六のチャトゥルユガ（caturyuga）のあいだ、その者はスヴァルガ・ローカ（Svarga-loka）において尊崇される。のちに人として生まれ、光輝に満ち、容姿と形体が円満で、財にも恵まれる。

Verse 9

इह जन्मन्यसौ राजा प्रेत्य स्वर्गे महीयते । तूष्णीं बभूव सोऽप्यग्निर्ब्रह्मदत्ताश्रयं ययौ ॥ १९.९ ॥

まさにこの生において、その王は死後、天界で尊崇された。アグニもまた沈黙し、ブラフマダッタのもとに帰依しに赴いた。

Verse 10

य इदं शृणुयान्नित्यं प्रातरुत्थाय मानवः । अग्नेर् जन्म स पापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः ॥ १९.१० ॥

朝早く起きて、アグニの誕生のこの物語を日々聴聞する者は、罪より解放される—ここに疑いはない。