Adhyaya 21
Kailasa SamhitaAdhyaya 2166 Verses

मुक्तयतिदेहसंस्काररहस्यं — The Esoteric Rites for the Bodies of Liberated Ascetics

Ang Adhyāya 21 ay paghahatid ng “guhya/rahasya” na kaalaman tungkol sa mga ritwal pagkatapos ng kamatayan (saṃskāra) para sa mga yati (mga nagtalikod sa mundo) na mukta o nakatatag sa Śiva-bhāva. Tinanong ni Vāmadeva si Kārtikeya/Subrahmaṇya kung bakit hindi iniuutos ang pagsusunog ng bangkay (dāha-karman) para sa mga pinalayang renunsyante, at bakit sa halip ay naririnig ang paglilibing/paghuhukay (khanana). Isinalaysay ni Sūta ang tugon ni Subrahmaṇya, na nagbunyag ng panloob na aral na dati niyang narinig kay Īśvara at ipinasa kay Bhṛgu, ang Śiva-yogin. Binibigyang-diin ng kabanata ang karapat-dapat na tatanggap at ang limitadong pagpapalaganap: hindi ito dapat ibigay nang basta-basta, kundi sa disipulong śānta (mapayapa) at puspos ng Śiva-bhakti. Sa doktrina, inihihiwalay ang antas ng tagumpay sa yoga: ang yati na nakalubog sa samādhi at Śiva-bhāva ay maituturing na “paripūrṇa-śiva,” samantalang ang naghahangad na balisa at kulang sa samādhi ay tinuturuan ng praktikal na paraan (upāya). Nagsisimula ang landas sa “tripadārtha-parijñāna” na nakabatay sa Vedānta–Āgama, at nagpapatuloy sa yoga na itinuturo ng guru at sa mga pangunahing pagpipigil na nagsisimula sa yama, pinagsasama ang jñāna, inisiyasyon, at disiplinadong pagsasanay sa isang magkakaugnay na Śaiva na daan ng kaligtasan.

Shlokas

Verse 1

वामदेव उवाच । ये मुक्ता यतयस्तेषां दाहकर्म्म न विद्यते । मृते शरीरे खननं तद्देहस्य श्रुतं मया

Sinabi ni Vāmadeva: “Para sa mga yati na pinalaya na, walang itinakdang ritwal ng pagsusunog ng bangkay. Narinig ko na kapag bumagsak sa kamatayan ang kanilang katawan, ang katawang iyon ay dapat ilibing.”

Verse 2

तत्कर्माचक्ष्व सुप्रीत्या कार्तिकेय गुरो मम । त्वत्तोन्यो न हि संवक्ता त्रिषु लोकेषु विद्यते

O Kārtikeya, aking iginagalang na Guru, ipaliwanag mo sa akin nang may dakilang pagmamahal ang banal na ritwal na iyon; sapagkat sa tatlong daigdig ay walang ibang tagapagturo na kapantay mo.

Verse 3

पूर्णाहं भावमाश्रित्य ये मुक्ता देहपंजरात् । ये तूपासनमार्गेण देहमुक्ताः परंगतः

Yaong mga, sa pagkapit sa pagkaunawang “Ako ang Kabuuan,” ay napalaya mula sa hawla ng katawan—at yaong mga, sa landas ng upāsanā (mapagdebosyong pagsamba), ay nakalaya sa pagkakabihag ng pagkakatawang-tao—ay umaabot sa Kataas-taasang kalagayan.

Verse 4

तेषां गतिविशेषञ्च भगवञ्छंकरात्मज । वक्तुमर्हसि सुप्रीत्या मां विचार्य्य स्वशिष्यतः

O kagalang-galang na anak ni Bhagavān Śaṅkara, sa iyong mapagpalang paglingap, ituring mo ako bilang sarili mong alagad at ipaliwanag mo sa akin ang kanilang magkakaibang hantungan ng pagkakamit.

Verse 5

सूत उवाच । मुनिविज्ञप्तिमाकर्ण्य शक्तिपुत्रस्सुरारिहा । प्राहात्यन्तरहस्यं तद्भृगुणा श्रुतमीश्वरात्

Sinabi ni Sūta: Nang marinig ang pakiusap ng mga pantas, ang anak ni Śakti—tagapagwasak sa mga kaaway ng mga deva—ay nagpahayag ng lubhang lihim na aral na iyon, gaya ng narinig ni Bhṛgu mula mismo kay Īśvara.

Verse 6

सुब्रह्मण्य उवाच । इदमेव मुने गुह्यं भृगवे शिवयोगिने । उक्तं भगवता साक्षात्सर्वज्ञेन पिनाकिना

Sinabi ni Subrahmaṇya: “O pantas, ang lihim na aral na ito mismo ay tuwirang ipinahayag kay Bhṛgu—ang yogin na deboto ni Śiva—ng Bhagavān mismo, ang Ganap na Nakaaalam, si Pinākin (Śiva, tagapagdala ng busog).”

Verse 7

वक्ष्ये तदद्य ते ब्रह्मन्न देयं यस्य कस्यचित् । देयं शिष्याय शान्ताय शिवभक्तियुताय वै

O Brahmā, sa araw na ito ay ipahahayag ko sa iyo ang aral na iyon. Hindi ito dapat ibigay kaninuman; dapat lamang ipamana sa alagad na payapa, may pagpipigil-sa-sarili, at tunay na puspos ng debosyon kay Śiva.

Verse 8

समाधिस्थो यतिः कश्चिच्छिवभावेन देहभुक् । अस्ति चेत्स महाधीरः परिपूर्णश्शिवो भवेत्

Kung may isang ascetic na nananatili sa samādhi at gayunma’y inaalagaan pa rin ang katawan, habang nakatindig sa kamalayan ni Śiva, ang dakilang matatag na iyon ay nagiging si Śiva Mismo sa ganap na kapuspusan.

Verse 9

अधैर्य्यचित्तो यः कश्चित्समाधिं न च विंदति । तदुपायम्प्रवक्ष्यामि सावधानतया शृणु

Sinumang may isip na hindi matatag at mainipin, na hindi nakakamit ang samādhi—ipapaliwanag ko ang paraan para roon. Makinig nang buong pag-iingat at pagtuon.

Verse 10

त्रिपदार्थपरिज्ञानं वेदान्तागमवाक्यजम् । श्रुत्वा गुरोर्मुखाद्योगमभ्यसेत्स यमादिकम्

Pagkarinig mula sa sariling bibig ng Guru ng kaalaman tungkol sa tatlong katotohanan (tripadārtha), na hinango sa mga pahayag ng Vedānta at ng mga Āgama, dapat sanang magsanay ng Yoga, simula sa mga disiplina ng yama at iba pa, upang ang kaluluwa’y maihatid patungo sa Panginoon (Pati) na lampas sa pagkagapos.

Verse 11

तत्कुर्वन्स यतिस्सम्यक्छिवध्यानपरो भवेत् । नियमेन मुने नित्यं प्रणवासक्तमानसः

Sa pagsasagawa ng gayong pagsasanay, ang yati (mapagpigil na renunsyante) ay matatatag nang wasto, lubos na nakatuon sa pagninilay kay Śiva. O pantas na muni, sa mahigpit na pagtalima sa mga alituntunin, lagi niyang panatilihing nakadikit ang isip sa Praṇava (Oṁ).

Verse 12

देहदौर्बल्यवशतो यद्यधैर्य्यधरो यतिः । अकामश्च शिवं स्मृत्वा स जीर्णां स्वां तनुं त्यजेत्

Kung ang isang ascetic, dahil sa panghihina ng katawan, ay madaig ng kawalan ng katatagan, kung gayon—na walang pagnanasa—sa pag-alaala kay Śiva, maaari niyang iwan ang sariling katawang laos at lupaypay.

Verse 13

सदाशिवानुग्रहतो नंदिना प्रेरिता मुने । आतिवाहिकरूपिण्यो देवताः पञ्च विश्रुताः

O muni, sa biyaya ni Sadāśiva at sa pag-uudyok ni Nandin, lumitaw ang limang bantog na mga diyos—na nag-anyong ātivāhika, mga maseselang tagapagdala.

Verse 14

आत्महन्ताकृतिः काचिज्ज्योत्तिःपुंजवपुष्मती । अह्नोऽभिमानिनी काचिच्छुक्लपक्षाभिमानिनी

Isang banal na kapangyarihan (Śakti) ang nagpakita sa anyong pumupuksa sa pagkapit sa “ako,” nagniningning na tila isang bunton ng liwanag. May isa pang nahayag bilang namumunong talino ng araw, at may isa pa bilang namumunong talino ng maliwanag na kalahati ng buwan (śukla-pakṣa).

Verse 15

उत्तरायणरूपा च पंचानुग्रहतत्परा । धूम्रा तमस्विनी रात्रिः कृष्णपक्षाभिमानिनी

Siya ay may likas na anyo ng Uttarāyaṇa (paglalakbay ng araw pahilaga) at lubos na nakatuon sa limang-anyo ng biyaya. Siya rin ang Gabing maulap na tila usok, puspos ng dilim, na kumikilala sa sarili bilang madilim na kalahati ng buwan (kṛṣṇa-pakṣa).

Verse 16

दक्षिणायनरूपेति विश्रुताः पञ्च देवताः । तासां वृत्तिं शृणुष्वाद्य वामदेव महामुने

O dakilang muni na si Vāmadeva, limang diyos ang bantog bilang mga anyong namamahala sa Dakṣiṇāyana (paglalakbay ng araw patimog). Ngayon, makinig ka habang inilalarawan ko ang kanilang mga tungkulin at saklaw ng pagkilos.

Verse 17

ताः पंचदेवता जीवान्कर्मानुष्ठान तत्परान् । गृहीत्वा त्रिदिवं यांति तत्पुण्यवशतो मुने

O muni, ang Limang Diyos na yaon ay humahawak sa mga kaluluwang may katawan na masigasig sa wastong pagtupad ng mga banal na tungkulin, at dinadala sila sa mga daigdig ng langit—sa bisa ng mismong kabanalang (puṇya) iyon.

Verse 18

भुक्त्वा भोगान्यथोक्तांश्च ते तत्पुण्यक्षये पुनः । मानुषं लोकमासाद्य भजते जन्मपूर्ववत्

Matapos tamasahin ang mga kaligayahang inilarawan sa mga makalangit na daigdig, kapag naubos ang kanilang kabutihang-loob (pala), sila’y muling nagbabalik; pagdating sa daigdig ng tao, muling isinisilang sila gaya ng dati.

Verse 19

ताः पुनः पंचधा मार्गं विभज्यारभ्य भूतलम् । अग्न्यादिक्रमतां गृह्यं सदाशिवपदं यतिः

Pagkaraan, hinahati muli ang mga landas na iyon sa lima, simula sa antas ng lupa; ang yati ay sumusulong sa sunod-sunod na antas na nagsisimula sa prinsipyo ng ‘apoy’, at sa gayon ay nakakamit ang kalagayan/tahanan ni Sadāśiva.

Verse 20

निनीय वन्द्यचरणौ देवदेवस्य पृष्ठतः । तिष्ठंत्यनुग्रहाकाराः कर्म्मण्येव प्रयोजिताः

Matapos dalhin (sila) sa likuran ng Panginoon ng mga diyos—na ang mga paa’y karapat-dapat sambahin—nanatili sila roon sa mga anyo ng biyaya, na nakatuon lamang sa paglilingkod na dapat gampanan.

Verse 21

इति श्रीशिवमहापुराणे षष्ठ्यां कैलाससंहितायां यतीनान्मरणानन्तरदशाहपर्य्यंतकृत्यवर्णनन्नामैकविंशोऽध्यायः

Sa gayon, sa Śrī Śiva Mahāpurāṇa, sa Ikaanim na Aklat—ang Kailāsa Saṃhitā—nagtatapos ang ikadalawampu’t isang kabanata, na pinamagatang: “Paglalarawan ng mga ritwal na dapat isagawa para sa mga yati mula kaagad pagkalipas ng kamatayan hanggang sa ikasampung araw.”

Verse 22

स्वसाम्यं च वपुर्दत्ते गाणपत्येभिषिच्य च । अनुगृह्णाति सर्वेशश्शंकरः सर्वनायकः

Si Śaṅkara—Panginoon ng lahat at pinunò ng lahat—ay nagkaloob sa kaniya ng anyong kapantay ng Kaniyang sarili, at matapos siyang basbasan at italaga sa antas ng Gaṇapati, ay pinagpala siya nang may habag.

Verse 23

मृगटंकत्रिशूलाग्र्यवरदानविभूषितम् । त्रिनेत्रं चन्द्रशकलं गंगोल्लासिजटाधरम्

Siya’y pinalamutian ng sagisag ng usa at ng dakilang trisula, at pinararangalan ng mga biyayang iginagawad sa mga deboto; may tatlong mata, taglay ang gasuklay na buwan, at may jata na nagliliwanag sa pagdalo ng Gaṅgā.

Verse 24

अधिष्ठितविमानाग्र्यं सर्वदं सर्वकामदम् । इति शाखाविरक्तश्चेद्रुद्रकन्यासमावृतम्

“Ang pinakadakilang sasakyang makalangit, na pinamumunuan ng banal na kapangyarihan ni Śiva, nagbibigay ng lahat at tumutupad ng bawat minimithi”—ganito ang pahayag. Kapag ang isa’y napahiwalay sa mga ‘sanga’ ng makamundong paghabol, siya’y napaliligiran ng mga dalagang Rudra (mga Śiva-Śakti) na humihila sa kaluluwa patungo sa Panginoon.

Verse 25

नृत्यगीतमृदंगादिवाद्यघोषमनोहरम् । दिव्याम्बरस्रगालेप भूषणैरपि भूषितम्

Ito’y kaakit-akit sa masayang tunog ng sayaw, awit, at mga tugtugin gaya ng mṛdaṅga. Higit pa, ito’y pinalamutian ng makalangit na kasuotan, mga kuwintas na bulaklak, mababangong pahid, at mga alahas.

Verse 26

दिव्यामृतघटैः पूर्णं दिव्यांभःपरिपूरितम् । सूर्यकोटिप्रतीकाशं चंद्रकोटिसुशीतलम्

Ito’y punô ng mga sisidlang makalangit na amṛta at lubos na umaapaw sa banal na tubig. Nagniningning na parang milyun-milyong araw, ngunit malamig at nakaaaliw na parang milyun-milyong buwan.

Verse 27

मनोवेगं सर्वगं च विमानमनुगृह्य च । भुक्तभोगस्य तस्यापि भोगकौतूहलक्षये

At (si Śiva), sa Kanyang biyaya, ay nagkaloob sa kanya ng isang makalangit na vimāna—kasingbilis ng isip at nakararating sa lahat ng dako. Ngunit kahit sa taong nakalasap na ng mga ligaya, nang maglaho ang pag-uusisang magtamasa pa, sumibol ang pagharap sa mas mataas na layon.

Verse 28

निपात्य शक्तिं तीव्रतरां प्रकृत्या ह्यति दुर्गमाम् । कान्तारं दग्धुकामान्तान्मलयानलसुप्रभाम्

Pinakawalan niya, ayon sa likas niyang kalikasan, ang isang kapangyarihang higit na matindi; at ang lubhang di-malampasang ilang ay pinasibol niyang magliyab—maningning na gaya ng apoy na sumisiklab mula sa kabundukang Malaya—upang sunugin ang mga kaaway hanggang sa ganap na wakas.

Verse 29

अनुगृह्य महामंत्रतात्पर्यम्परमेश्वरः । पूर्णोहं भावनारूपः शंभुर स्मीति निश्चलम्

Sa pagkakaloob ng biyaya, inihahayag ng Kataas-taasang Panginoon ang panloob na diwa ng dakilang mantra: “Ako ang Ganap na Puspos; ang aking likas ay dalisay na kamalayang mapagnilay. Ako si Śambhu”—kaya’t manatiling di-natitinag sa katiyakang ito.

Verse 30

अनुगृह्य समाधिश्च स्वदास्यस्पन्दरूपिणीः । रव्यादिकर्म्मसामर्थ्यरूपाः सिद्धीरनर्गलाः

Sa pamamagitan ng biyaya, (ipinagkakaloob ni Śiva) ang samādhi, at gayundin ang mga siddhi na walang sagabal—na nahahayag bilang kusang pag-uga ng ganap na pagpapasakop bilang lingkod (bhakti), at bilang mga kakayahan sa mga gawaing tulad ng sa Araw at iba pang kapangyarihang kosmiko.

Verse 31

आयुः क्षये पद्मयोनेः पुनरावृत्तिवर्जिताम् । मुक्तिं च परमां तस्मै प्रयच्छति जगद्गुरुः

Kapag ang haba ng buhay ni Brahmā, ang isinilang sa lotus, ay sumapit sa wakas, ipinagkakaloob ng Jagadguru—Panginoong Śiva—sa kanya ang kataas-taasang paglaya, na walang pagbabalik (muling pagsilang).

Verse 32

एतदेव पदं तस्मात्सर्वैश्वर्य्यं समष्टिमत् । मुक्तिघंटापथं चेति वेदांतानां विनिश्चयः

Kaya nga, ang mismong Kalagayang iyon lamang ang kabuuan ng lahat ng kapangyarihang panginoon; at iyon din ang tiyak na landas na nagbabalita ng moksha—ganyan ang matatag na pasya ng mga aral ng Vedānta.

Verse 33

मुमूर्षोस्तस्य मन्दस्य यतेस्सत्सम्प्रदायिनः । यतयः सानुकूलत्वात्तिष्ठेयुः परित स्तदा

Nang ang yaong mapurol ang isip na renunciante ay malapit nang mamatay, ang mga ascetic na tagapagdala ng tunay na linya ng pagtuturo, dahil sa mahabaging kabutihang-loob, ay nararapat manatiling nagtitipon sa paligid niya noon.

Verse 34

ततस्सर्वे च ते तत्र प्रणवादीन्यनुक्रमात् । उपदिश्य च वाक्यानि तात्पर्यं च समाहिताः

Pagkaraan, silang lahat doon, na ganap na nakapirmi ang isip, ay nagturo nang sunod-sunod, simula sa Praṇava (Oṁ). Itinuro rin nila ang mga banal na pahayag kasama ang nilalayong diwa nito.

Verse 35

वर्णयेयुः स्फुटं प्रीत्या शिवं संस्मारयन्सदा । निर्गुणं परमज्योतिः प्रणम्य विलयावधि

Sa malinaw na pananalita at may pag-ibig na debosyon, dapat nilang ilarawan si Śiva, na laging inaalala Siya. Pagkaraang yumukod sa Walang-Katangian na Kataas-taasang Liwanag, mananatili silang nakalubog sa pagpipitagan hanggang sa pinakahuling wakas ng pagkalusaw.

Verse 36

एतेषां सममेवात्र संस्कारक्रम उच्यते । असंस्कृतशरीराणां दौर्गत्यं नैव जायते

Dito, itinuturo ang iisang maayos na pagkakasunod ng mga ritwal ng pagpapadalisay (saṃskāra) para sa lahat. Sa mga hindi napapino ang katawan sa gayong pagtatalaga, hindi sumisibol ang kamalasan at pagbagsak ng espiritu, kapag sila’y nakatatag sa disiplina at biyaya ni Śiva.

Verse 37

संन्यस्य सर्वकर्म्माणि शिवाश्रयपरा यतः । देहं दूषयतस्तेषां राज्ञो राष्ट्रं च नश्यति

Kapag tinalikuran ng mga tao ang lahat ng gawaing makamundo at kay Śiva lamang sumilong, ngunit dinudungisan ang katawan sa maruming asal, dahil sa kanila’y napapahamak ang hari at pati ang kanyang kaharian.

Verse 38

तद्ग्रामवासिनस्तेऽपि भवेयुर्भृशदुःखिनः । तद्दोषपरिहाराय विधानं चैवमुच्यते

Maging ang mga naninirahan sa nayong iyon ay magdurusa nang labis. Samakatuwid, para sa pag-aalis ng kasalanang iyon, ang itinakdang pamamaraan ay inilalahad nang ganito.

Verse 39

स तु नम हरिण्याय चेत्यारभ्य विनम्रधीः । नम आमीवत्केभ्यान्तं तत्काले प्रजपेन्मनुम्

Sa isang mapagpakumbabang isipan, dapat niyang simulan ang mantra sa 'namaḥ hariṇyāya ...' at, nagtatapos sa 'namaḥ āmīvatkebhyaḥ,' dapat niyang bigkasin ang mantra na iyon sa itinakdang oras.

Verse 40

ओंमित्यन्ते जपन्देवयजनम्पूरयेत्ततः । ततश्शान्तिर्भवेत्तस्य दोषस्य हि मुनीश्वर

Sa pagtatapos, dapat kumpletuhin ng isa ang pagsamba sa Diyos sa pamamagitan ng pag-uulit ng 'Oṁ.' Pagkatapos, O panginoon ng mga pantas, ang pagkakamaling iyon sa ritwal ay mapapawi, at ang kapayapaan ay maitatatag.

Verse 41

पुत्रादयो यथा न्यायं कुर्य्युस्संस्कारमुत्तमम् । वच्मि तत्कृपया विप्र सावधानतया शृणु

O Brahmin, makinig nang mabuti. Mula sa habag ay ipapaliwanag ko ang dakilang ritwal ng mga sagradong pagtalima, kung saan ang mga anak at iba pang kamag-anak ay dapat magsagawa ng wastong saṃskāra ayon sa alituntunin.

Verse 42

अभ्यर्च्य स्नाप्य शुद्धोदैरभ्यर्च्य कुसुमादिभिः । श्रीरुद्रचमकाभ्यां च रुद्रसूक्तेन च क्रमात्

Matapos sambahin (ang Panginoon) at paliguan (ang Liṅga) ng dalisay na tubig, dapat muling mag-alay ng pagsamba gamit ang mga bulaklak at katulad nito; pagkatapos, sa tamang pagkakasunod-sunod, dapat bigkasin ang Śrī Rudram at ang Camaka, at gayundin ang Rudra Sūkta—sa gayon ay makukumpleto ang pagsamba sa wastong paraan.

Verse 43

शंखं च पुरतः स्थाप्य तज्जलेनाभिषिच्य च । पुष्पं निधाय शिरसि प्रणवेन प्रमार्जयेत्

Ilagay ang kabibe (sangkha) sa harapan at isagawa ang abhiṣeka gamit ang tubig mula rito. Pagkaraan, ilagay ang bulaklak sa tuktok ng ulo at, habang inuusal ang Praṇava “Oṁ”, punasan at linisin ang sarili upang maging dalisay.

Verse 44

कौपीनादीनि संत्यज्य पुनरन्यानि धारयेत् । भस्मनोद्धूलयेत्तस्य सर्वांगं विधिना ततः

Isantabi ang bahag at mga katulad nito, at magsuot muli ng ibang (malinis) kasuotan. Pagkatapos, ayon sa itinakdang paraan, iwisik at ipahid sa buong katawan ang bhasma, ang banal na abo.

Verse 45

त्रिपुण्ड्रं च विधानेन तिलकं चन्दनेन च । विरच्य पुष्पैर्मालाभिरलंकुर्य्यात्कलेवरम्

Ilagay ang Tripuṇḍra ayon sa itinakdang paraan, at maglagay ng tilaka gamit ang paste ng sandalwood. Pagkaraan, palamutian ang katawan ng mga bulaklak at kuwintas na bulaklak, upang maging marapat sa pagsamba kay Śiva.

Verse 46

उरः कण्डशिरोबाहुप्रकोष्ठश्रुतिषु क्रमात् । रुद्राक्षमालाभरणैरलंकुर्य्याच्च मंत्रतः

Sa wastong pagkakasunod, palamutian ang dibdib, leeg, ulo, mga bisig, mga bisig-ibaba, at mga tainga ng mga palamuti at kuwintas na Rudrākṣa, habang inuusal ang itinakdang mantra. Sa gayon, taglay ng deboto ang mga tanda ng Śaiva at nagiging karapat-dapat sa pagsamba sa Panginoon (Pati).

Verse 47

सुधूपितं समुत्थाप्य शिक्योपरि निधाय च । पंचब्रह्ममये रम्ये रथे संस्थापयेत्तनुम्

Pagkatapos itaas ang banal na anyong pinabanguhan ng insenso at ilagay sa pasanan, itatag ang katawang iyon (ang itinalagang anyo) sa marikit na karwaheng hinubog mula sa Limang Brahman (Pañcabrahma), upang ipagpatuloy ang pagsamba sa Panginoon sa Kanyang limang pagpapakita.

Verse 48

ओंमाद्यैः पंचभिर्ब्रह्ममंत्रैस्सद्यादिभिः क्र्मात् । सुगंधकुसुमैर्माल्यैरलंकुर्य्याद्रथं च तम्

Simula sa banal na ‘Om’, ayon sa wastong pagkakasunod ay basbasan sa limang Brahma-mantra gaya ng Sadyojāta. Pagkaraan, palamutian ang karwaheng iyon ng mababangong bulaklak at mga kuwintas na bulaklak.

Verse 49

नृत्यवाद्यैर्ब्राह्मणानां वेदघोषैश्च सर्वतः । ग्रामम्प्रदक्षिणीकृत्य गच्छे त्प्रेतं तमुद्वहन्

Kasabay ang sayaw at tugtugin sa lahat ng panig, at ang mga Brahmin na umaawit ng mga Veda, dapat niyang libutin ang nayon sa pradakṣiṇa at saka magpatuloy, pasan ang yumao (ang bangkay) na iyon.

Verse 50

ततस्ते यतिनः सर्वे तथा प्राच्यामथापि वा । उदीच्यम्पुण्यदेशे तु पुण्यवृक्षसमीपतः

Pagkaraan, ang lahat ng mga yati (mga asceta), maging mula sa silangan o saanman, ay nagtipon sa banal na pook sa hilaga, malapit sa sagradong punò, upang pumili ng dalisay na lugar na angkop sa pagsasanay at pagninilay kay Śiva.

Verse 51

खनित्वा देवयजनं दण्डमात्रप्रमाणतः । प्रणवव्याहृतिभ्यां च प्रोक्ष्य चास्तीर्य्य च क्रमात्

Matapos hukayin ang banal na dambana (pook ng pagsamba) ayon sa sukat na isang daṇḍa, wisikan ito ng banal na tubig habang binibigkas ang Praṇava na ‘Oṁ’ kasama ng mga vyāhṛti, at saka ilatag nang sunod-sunod ang pantakip sa lupang pang-ritwal.

Verse 52

शमीपत्रश्च कुसुमैरुत्तराग्रं तदूर्ध्वतः । आस्तीर्य दर्भांस्तत्पीठं चैलाजिनकुशोत्तरम्

Ikalat ang mga dahon ng śamī at mga bulaklak na ang mga dulo ay nakaharap sa hilaga, at sa ibabaw nito ay ilatag ang banal na damong darbha. Sa gayon ihanda ang upuang iyon—may takip na tela, may balat ng usa, at may damong darbha sa pinakatuktok.

Verse 53

प्रणवेन ब्रह्मभिश्च पञ्चगव्येन तां तनुम् । प्रोक्ष्याभिषिच्य रौद्रेण सूक्तेन प्रणवेन च

Sa pamamagitan ng Praṇava (Oṁ) at ng mga Brahma-mantra, at ng pañcagavya—ang limang banal na kaloob ng baka—dapat wisikan at paliguan ang katawang iyon; at pagkatapos, sa himnong Raudra at muli sa Praṇava, isagawa ang banal na abhiṣeka ng pagtatalaga.

Verse 54

शंखतोयेनाभिषिच्य मूर्ध्नि पुष्पं विनिःक्षिपेत् । तद्गतस्यानुकूलोऽसौ शिवस्मरणतत्परः

Pagkatapos paliguan (ang deboto o ang banal na sagisag) ng tubig na ibinuhos mula sa kabibe (śaṅkha), maglagay ng bulaklak sa tuktok ng ulo. Para sa taong ang isip ay nalulubog sa pagsamba, siya’y nagiging kanais-nais at mapagpala—laging nakatuon sa pag-alaala kay Śiva.

Verse 55

ओंमित्यथ समुद्धृत्य स्वस्तिवाचनपूर्वकम् । गर्ते योगासने स्थाप्य प्राङ्मुखं स्याद्यथा तथा

Pagkatapos, bigkasin nang malinaw ang banal na pantig na “Oṁ” at unahin ang mga salitang pagpapala at kabutihang-palad. Pagkaraan, ilagay (ang bagay na sinasamba/ang upuan) sa inihandang hukay bilang yogāsana, at umupo nang nakaharap sa silangan, ayon sa itinakda.

Verse 56

गंधपुष्पैरलंकृत्वा धूपगुग्गुलुना ततः । विष्णो हव्यमिति प्रोच्य रक्षस्वेति वदन्ददेत्

Pagkatapos palamutian (ang handog) ng mababangong sangkap at mga bulaklak, at saka pausukan ng insenso at guggulu, ihandog ito habang sinasabi: “O Viṣṇu, ito ang havya (banal na handog),” at bigkasin: “Ingatan mo (ako),” saka ito ibigay bilang alay.

Verse 57

दण्डं दक्षिणहस्ते तु वामे दद्यात्कमण्डलुम् । प्रजापते न त्वदेतान्यन्यो मंत्रेण सोदकम्

Hawakan ang banal na tungkod (daṇḍa) sa kanang kamay, at sa kaliwa ay ilagay ang kamaṇḍalu, ang sisidlang tubig. O Prajāpati, walang iba kundi Ikaw ang dapat magkaloob ng mga ritwal at sagisag na ito, kasama ang tubig na pinabanal at ang mantra.

Verse 58

ब्रह्मजज्ञानम्प्रथममितिमंत्रेण मस्तके । स्पृशञ्जप्त्वा रुद्रसूक्तं भुवोर्मध्ये स्पृशञ्जपेत्

Habang hinahaplos ang ulo, bigkasin ang mantrang nagsisimula sa “brahmajajñānaṁ prathamam”. Pagkaraan, habang hinahaplos ang pagitan ng mga kilay, bigkasin ang Rudra-sūkta.

Verse 59

मानो महान्तमित्यादिचतुर्भिर्मस्तकन्ततः । नालिकेरेण निर्भिद्यादवटं पूरयेत्ततः

Pagbigkas ng apat na mantra na nagsisimula sa “māno mahāntam…”, butasin ang niyog sa tuktok, at saka punuin nang wasto ang munting siwang na nalikha.

Verse 60

पंचभिर्ब्रह्मभिस्स्पृष्ट्वा जपेत्स्थलमनन्यधीः । यो देवानामुपक्रम्य यः परः स महेश्वरः

Matapos hipuin (at gawing banal) ang sagradong pook sa pamamagitan ng limang Brahma-mantra, magsagawa ng japa roon nang hindi nalilihis ang isip. Siya na higit pa sa mga diyos, na nilalapitan maging ng mga deva—Siya lamang ang Mahādeva, Maheśvara.

Verse 61

इति जप्त्वा महादेवं सांबं संसारभेषजम् । सर्वज्ञमपराधीनं सर्वानुग्रहकारकम्

Pagkatapos bigkasin nang gayon ang mantra/himno, sambahin si Mahādeva—si Śiva na kasama si Ambā—na siyang gamot sa pagkagapos ng sanlibutan, ang Panginoong lubos na nakaaalam, malaya at di umaasa kaninuman, at tagapagkaloob ng biyaya sa lahat.

Verse 62

एकारत्निसमुत्सेधमरत्निद्वयविस्तृतम् । मृदा पीठं प्रकल्प्याथ गोपये नोपलेपयेत्

Pagkatapos, gumawa ng isang patungan mula sa lupa, may taas na isang siko at lapad na dalawang siko; ingatan itong mabuti at huwag pahiran o palitadaan.

Verse 63

चतुरस्रं च तन्मध्ये गंधाक्षतसमन्वितेः । सुगंधकुसुमैर्बिल्वैस्तुलस्या च समर्चयेत्

Maghanda ng isang parisukat na dambana, at sa gitna nito—pinalamutian ng mabangong paste ng sandal at buo-buong bigas (akṣata)—sambahin (si Panginoong Śiva) sa pamamagitan ng mababangong bulaklak, mga dahon ng bilva, at pati tulasī.

Verse 64

प्रणवेन ततो दयाद्धूपदीपौ पयोहविः । दत्त्वा प्रदक्षिणीकृत्य नमस्कुर्य्याच्च पंचधा

Pagkatapos, sa pamamagitan ng banal na pantig na Pranava na “Oṁ”, maghandog ng insenso at ilawan, at mag-alay ng havis na gatas. Matapos ang pag-aalay at pag-ikot nang pradakṣiṇā, magpatirapa at magbigay-galang nang limang ulit.

Verse 65

प्रणवं द्वादशावृत्त्वा संजप्य प्रणमेत्ततः । दिग्विदिक्क्रमतो दद्याद्ब्रह्माद्यम्प्रणवेन च

Matapos ulitin ang Praṇava (Oṁ) nang labindalawang ulit at isagawa nang wasto ang japa, siya’y dapat yumukod at magpatirapa. Pagkaraan, ayon sa pagkakasunod ng mga direksiyon at mga pagitan nitong direksiyon, maghandog siya kay Brahmā at sa iba pang mga diyos, na sinasabayan ng Praṇava.

Verse 66

एवं दशाहपर्य्यंतं विधिस्ते समुदाहृतः । यतीनां मुनिवर्य्याथैकादशाहविधिं शृणु

Sa ganitong paraan, ang ritwal na umaabot hanggang sampung araw ay naipaliwanag na sa iyo nang ganap. Ngayon, O pinakadakila sa mga muni, pakinggan mo ang itinakdang pagsasagawa para sa mga yatī (mga asceta) sa ikalabing-isang araw.

Frequently Asked Questions

The chapter advances a theological argument about differential funerary rites: liberated ascetics established in Śiva-bhāva are not subject to ordinary cremation rites; instead, burial is discussed as appropriate, and the rationale is explained through a guru-lineage disclosure attributed to Śiva and transmitted via Bhṛgu.

The rahasya lies in treating the yogin’s body not as a karmic remainder requiring purificatory fire, but as a locus transformed by samādhi and Śiva-identification; thus the rite (e.g., khanana/burial) becomes a marker of realized status, and the secrecy/eligibility rules encode the Shaiva principle that higher practice is safeguarded by adhikāra.

Rather than a new iconic form of Śiva or Gaurī, the chapter highlights Śiva as the omniscient teacher (Pinākin/Īśvara) and emphasizes the realized state “paripūrṇa-śiva” as an experiential manifestation of Śiva-tattva in the liberated yati.