Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

मुक्तयतिदेहसंस्काररहस्यं — The Esoteric Rites for the Bodies of Liberated Ascetics

त्रिपुण्ड्रं च विधानेन तिलकं चन्दनेन च । विरच्य पुष्पैर्मालाभिरलंकुर्य्यात्कलेवरम्

tripuṇḍraṃ ca vidhānena tilakaṃ candanena ca | viracya puṣpairmālābhiralaṃkuryyātkalevaram

Ilagay ang Tripuṇḍra ayon sa itinakdang paraan, at maglagay ng tilaka gamit ang paste ng sandalwood. Pagkaraan, palamutian ang katawan ng mga bulaklak at kuwintas na bulaklak, upang maging marapat sa pagsamba kay Śiva.

tripuṇḍramtripuṇḍra (three ash lines)
tripuṇḍram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottri (प्रातिपदिक) + puṇḍra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); द्विगु-समास (‘three puṇḍras/three lines’)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
vidhānenaby the prescribed method
vidhānena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootvidhāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
tilakamtilaka mark
tilakam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottilaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
candanenawith sandalwood (paste)
candanena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootcandana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
viracyahaving prepared
viracya:
Kriya (क्रिया; पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootvi-√rac (रच् धातु) + क्त्वा
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), ‘having made/arranged’
puṣpaiḥwith flowers
puṣpaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootpuṣpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
mālābhiḥwith garlands
mālābhiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootmālā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
alaṃkuryātshould adorn
alaṃkuryāt:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootalaṃ-√kṛ (कृ धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
kalevaramthe body
kalevaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkalevara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

Suta Goswami

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Sadāśiva

S
Shiva

FAQs

It teaches that outer observances—Tripuṇḍra, sandal tilaka, and floral adornment—are aids to inner devotion, aligning the worshipper’s body and mind toward Śiva as Pati (the Lord) through disciplined reverence.

These are preparatory acts for pūjā: marking the body with Tripuṇḍra and tilaka establishes Shaiva identity and ritual purity, supporting focused devotion while worshipping Śiva in a manifest (saguṇa) form such as the Liṅga.

Apply Tripuṇḍra as prescribed, place a sandal tilaka, and adorn with flowers/garlands as part of Shiva-pūjā preparation—ideally alongside mantra-japa (e.g., the Pañcākṣarī, “Om Namaḥ Śivāya”) to steady attention.