Adhyaya 20

Verse 1

ऋषय ऊचुः कथं पाद्मे पुरा कल्पे ब्रह्मा पद्मोद्भवो ऽभवत् भवं च दृष्टवांस्तेन ब्रह्मणा पुरुषोत्तमः

Wika ng mga rishi: Sa sinaunang Pādma-kalpa, paano isinilang si Brahmā na sumibol mula sa lotus? At paano nakita ng Brahmā na iyon si Bhava (Panginoong Śiva)? At paano rin niya nakilala o nasilayan ang Kataas-taasang Persona, si Puruṣottama?

Verse 2

एतत्सर्वं विशेषेण सांप्रतं वक्तुमर्हसि सूत उवाच आसीदेकार्णवं घोरम् अविभागं तमोमयम्

Ipaliwanag mo ngayon ang lahat ng ito nang may tanging pagdidiin at kalinawan. Wika ni Sūta: Noong panahong iyon ay naroon ang kakila-kilabot na iisang karagatan—walang pagkakahati, isang bukal ng kadiliman—nang ang lahat ng pagkakaiba ay nalusaw na.

Verse 3

मध्ये चैकार्णवे तस्मिन् शङ्खचक्रगदाधरः जीमूताभो ऽम्बुजाक्षश् च किरीटी श्रीपतिर्हरिः

Sa gitna ng iisang karagatang iyon ay nakatindig si Hari—tagapagdala ng kabibe, diskos, at pamalo; maitim na gaya ng ulap ng ulan, may matang-lotus, may korona, at Panginoon ni Śrī. Sa pagkaunawang Śaiva, ang pangitaing ito kay Hari ay sumisibol sa mismong larangan ng pagpapakita ng Pati (Śiva), na paunang hudyat ng maayos na paglitaw ng paglikha mula sa walang-hanggang tubig.

Verse 4

नारायणमुखोद्गीर्णसर्वात्मा पुरुषोत्तमः अष्टबाहुर्महावक्षा लोकानां योनिरुच्यते

Mula sa bibig ni Nārāyaṇa ay binigkas ang Kataas-taasang Persona—ang Sarili na nasa loob ng lahat ng nilalang. May walong bisig at malapad ang dibdib, Siya ang ipinahahayag na sinapupunan (pinagmulan) ng mga daigdig.

Verse 5

किमप्यचिन्त्यं योगात्मा योगमास्थाय योगवित् फणासहस्रकलितं तमप्रतिमवर्चसम्

Sa pagpasok sa pagkalubog ng Yoga, ang nakaaalam ng Yoga ay namasdan ang isang anyong lubhang di-maisip—may Yoga bilang kaluluwa—na pinalamutian ng sanlibong talukbong ng ahas, at ang ningning ay walang kapantay.

Verse 6

महाभोगपतेर्भोगं साध्वास्तीर्य महोच्छ्रयम् तस्मिन्महति पर्यङ्के शेते चैकार्णवे प्रभुः

Matapos maayos na ilatag ang maringal na higaan ng Panginoon ng dakilang kaluguran, ang Makapangyarihang Panginoon ay nahihimlay sa malawak na kama sa iisang karagatang kosmiko—nananatiling lampas sa lahat ng gapos (pāśa), bilang kataas-taasang Pati.

Verse 7

एवं तत्र शयानेन विष्णुना प्रभविष्णुना आत्मारामेण क्रीडार्थं लीलयाक्लिष्टकर्मणा

Kaya nga, doon sa mga tubig ng kosmos, si Viṣṇu—makapangyarihan sa pagpapamalas—ay nakahimlay sa pamamahinga. Nalulugod Siya sa Sarili at ganap sa Kanyang sarili; para lamang sa līlā Niya iniluluwal ang pagkilos, walang pagod at walang dungis ng karma. Sa pagkaunawang Śaiva, ang ganitong walang-hirap na pamamahala ay sa Pati (Śiva) lamang, samantalang ang mga paśu ay kumikilos sa ilalim ng gapos na pāśa.

Verse 8

शतयोजनविस्तीर्णं तरुणादित्यसन्निभम् वज्रदण्डं महोत्सेधं नाभ्यां सृष्टं तु पुष्करम्

Mula sa pusod ay lumitaw si Puṣkara—ang lotus—na lumalawak nang sandaang yojana, nagniningning na gaya ng sumisikat na araw, may tangkay na tila pamalong vajra at napakataas. Ito ang tanda ng maayos na paglitaw ng paglikha sa ilalim ng pamamahala ng Pati (Śiva), upang ang daigdig ng mga paśu ay maging karapat-dapat sa susunod na pagpapamalas.

Verse 9

तस्यैवं क्रीडमानस्य समीपं देवमीढुषः हेमगर्भाण्डजो ब्रह्मा रुक्मवर्णो ह्यतीन्द्रियः

Habang ang Panginoon—na karapat-dapat purihin ng mga diyos—ay naglalaro sa banal na lila, lumapit sa Kanya si Brahmā, na isinilang mula sa gintong itlog ng sansinukob, kumikislap na gintong kulay at lampas sa mga pandama.

Verse 10

चतुर्वक्त्रो विशालाक्षः समागम्य यदृच्छया श्रिया युक्तेन दिव्येन सुशुभेन सुगन्धिना

Ang may apat na mukha at malalawak na mata ay dumating na tila itinakda ng kapalaran—pinalamutian ng banal na ningning, lubhang marikit at mabango—puspos ng mapalad na śrī, na wari’y isang sagradong tanda na naghahayag sa Pati, ang Panginoon.

Verse 11

क्रीडमानं च पद्मेन दृष्ट्वा ब्रह्मा शुभेक्षणम् सविस्मयमथागम्य सौम्यसम्पन्नया गिरा

Nang makita ni Brahmā ang Mapalad na May maamong titig na naglalaro sa lotus, lumapit siya nang may pagkamangha at nagsalita sa banayad at mahinahong pananalita.

Verse 12

प्रोवाच को भवाञ्छेते ह्य् आश्रितो मध्यमम्भसाम् अथ तस्याच्युतः श्रुत्वा ब्रह्मणस्तु शुभं वचः

Wika ni Brahmā: “Sino ka na nakahimlay dito, na sinasandigan sa gitna ng mga tubig na ito?” Pagdaka’y si Acyuta (Viṣṇu), nang marinig ang mapalad na pananalita ni Brahmā, ay tumugon—ipinagpatuloy ang pagtatanong hinggil sa Kataas-taasang Pati, lampas sa sangnilikha na nakagapos sa pāśa.

Verse 13

उदतिष्ठत पर्यङ्काद् विस्मयोत्फुल्ललोचनः प्रत्युवाचोत्तरं चैव कल्पे कल्पे प्रतिश्रयः

Tumindig Siya mula sa higaan, lumaki ang mga mata sa pagkamangha, at sumagot nang nararapat—pinagtitibay na sa bawat kalpa, ang Pati ang di-nabibigong kanlungan at pahingahan ng lahat ng paśu.

Verse 14

कर्तव्यं च कृतं चैव क्रियते यच्च किंचन द्यौरन्तरिक्षं भूश्चैव परं पदमहं भुवः

Anumang dapat pang gawin, anumang nagawa na, at anumang ginagawa ngayon—kasama ang langit, ang kalagitnaang kalawakan, at ang lupa—Ako yaong kataas-taasang kalagayan na lampas sa lahat ng daigdig, ang transendenteng Pati.

Verse 15

तमेवमुक्त्वा भगवान् विष्णुः पुनरथाब्रवीत् कस्त्वं खलु समायातः समीपं भगवान्कुतः

Pagkasabi nito, muling nagsalita ang Mapalad na Panginoong Viṣṇu: “Sino ka nga ba, O kagalang-galang na lumapit? Mula saan ka dumating, O Bhagavān?”

Verse 16

क्व वा भूयश् च गन्तव्यं कश् च वा ते प्रतिश्रयः को भवान् विश्वमूर्तिर्वै कर्तव्यं किं च ते मया

“Saan pa ako dapat magtungo mula rito, at ano ang kanlungan para sa iyo? Sino ka sa katotohanan—O Ikaw na ang anyo ay ang buong sansinukob? At ano ang dapat kong gawin para sa iyo?”

Verse 17

एवं ब्रुवन्तं वैकुण्ठं प्रत्युवाच पितामहः मायया मोहितः शंभोर् अविज्ञाय जनार्दनम्

Nang magsalita nang gayon si Vaikuṇṭha, sumagot si Pitāmaha (Brahmā)—nalinlang ng Māyā ni Śambhu, kaya hindi niya nakilala si Janārdana (Viṣṇu) ayon sa tunay na kalikasan nito.

Verse 18

मायया मोहितं देवम् अविज्ञातं महात्मनः यथा भवांस्तथैवाहम् आदिकर्ता प्रजापतिः

“Ang Deva na iyon—na nalinlang ng Māyā—ay hindi nakilala ang Dakilang Kaluluwa. Kung ano ka, gayon din ako: ako ang unang manlilikha, si Prajāpati.”

Verse 19

सविस्मयं वचः श्रुत्वा ब्रह्मणो लोकतन्त्रिणः अनुज्ञातश् च ते नाथ वैकुण्ठो विश्वसंभवः

Nang marinig ang kagila-gilalas na mga salita ni Brahmā, ang tagapag-ayos ng kaayusan ng daigdig, si Vaikuṇṭha—ang Panginoon, pinagmulan ng sansinukob—ay nagkaloob din ng pagsang-ayon, O Guro.

Verse 20

कौतूहलान्महायोगी प्रविष्टो ब्रह्मणो मुखम् इमानष्टादश द्वीपान् ससमुद्रान् सपर्वतान्

Dahil sa pag-uusisa, pumasok ang dakilang Yogin sa bibig ni Brahmā at namasdan ang labingwalong dvīpa na ito, kasama ang kanilang mga dagat at kabundukan—na naghayag ng maayos na kosmos sa loob ng pagpapakita ng Lumikha.

Verse 21

प्रविश्य सुमहातेजाश् चातुर्वर्ण्यसमाकुलान् ब्रह्मणस्तम्भपर्यन्तं सप्तलोकान् सनातनान्

Pagpasok niya sa pitong walang-hanggang daigdig—nagniningas sa dakilang liwanag at puspos ng apat na varṇa—na umaabot hanggang sa haliging kosmiko ni Brahmā, ang kautusan ng Panginoon ay lumalaganap sa lahat.

Verse 22

ब्रह्मणस्तूदरे दृष्ट्वा सर्वान्विष्णुर्महाभुजः अहो ऽस्य तपसो वीर्यम् इत्युक्त्वा च पुनः पुनः

Nang makita ni Viṣṇu na makapangyarihan ang lahat sa loob ng tiyan ni Brahmā, paulit-ulit niyang binigkas: “Ah! Kay tindi ng bisa ng kanyang tapas!”

Verse 23

अटित्वा विविधांल्लोकान् विष्णुर्नानाविधाश्रयान् ततो वर्षसहस्रान्ते नान्तं हि ददृशे यदा

Matapos libutin ni Viṣṇu ang sari-saring daigdig at sumandig sa iba’t ibang kalagayan at himpilan, pagkalipas ng isang libong taon ay hindi pa rin niya nakita ang wakas ng walang-hanggang haliging iyon.

Verse 24

तदास्य वक्त्रान्निष्क्रम्य पन्नगेन्द्रनिकेतनः नारायणो जगद्धाता पितामहमथाब्रवीत्

Pagkaraan, mula sa Kanyang bibig ay lumitaw si Nārāyaṇa—ang tagapagpanatili ng mga daigdig, na ang tahanan ay sa panginoon ng mga ahas (Śeṣa)—at nagsalita kay Pitāmaha Brahmā.

Verse 25

भगवानादिरङ्कश् च मध्यं कालो दिशो नभः नाहमन्तं प्रपश्यामि उदरस्य तवानघ

O Mapalad na Panginoon! Ikaw ang pasimula, ang pahingahan, at ang gitna; Ikaw ang Panahon, ang mga dako, at ang langit mismo. Ngunit, O walang dungis, hindi ko makita ang wakas ng Iyong napakalawak na katawan.

Verse 26

एवमुक्त्वाब्रवीद्भूयः पितामहमिदं हरिः भगवानेवमेवाहं शाश्वतं हि ममोदरम्

Pagkasabi nito, muling nagsalita si Bhagavān Hari kay Pitāmaha (Brahmā): “Ganyan din Ako; ang Aking sinapupunan—ang pinagmulan—ay tunay na walang hanggan.”

Verse 27

प्रविश्य लोकान् पश्यैतान् अनौपम्यान्सुरोत्तम ततः प्राह्लादिनीं वाणीं श्रुत्वा तस्याभिनन्द्य च

O pinakamahusay sa mga diyos, pumasok sa mga daigdig na ito at masdan ang mga kahariang walang kapantay. Pagdaka, nang marinig niya ang tinig na nagbibigay-ligaya, buong paggalang niya itong tinanggap at pinuri.

Verse 28

श्रीपतेरुदरं भूयः प्रविवेश पितामहः तानेव लोकान् गर्भस्थान् अपश्यत् सत्यविक्रमः

Pagkaraan, muling pumasok si Pitāmaha (Brahmā) sa tiyan ni Śrīpati (Viṣṇu). Doon, nakita ng tunay na matapang ang yaong mga daigdig ding iyon, nananatiling tila nasa sinapupunan at nakatago—bilang di-pa-nahahayag na binhi ng paglikha na iniingatan sa loob ng Panginoon.

Verse 29

पर्यटित्वा तु देवस्य ददृशे ऽन्तं न वै हरेः ज्ञात्वा गतिं तस्य पितामहस्य द्वाराणि सर्वाणि पिधाय विष्णुः विभुर्मनः कर्तुमियेष चाशु सुखं प्रसुप्तो ऽहमिति प्रचिन्त्य

Matapos maglibot sa paghahanap, hindi nakita ni Hari (Viṣṇu) ang anumang wakas ng banal na Lingga. Nang maunawaan niya ang tinahak na landas ni Pitāmaha (Brahmā), ang laganap-sa-lahat na Viṣṇu ay isinara ang bawat daan ng panlabas na paghahanap, at agad nagpasyang patatagin ang isip, nagmuni: “Ako’y magpapahinga sa kaginhawahan.”

Verse 30

ततो द्वाराणि सर्वाणि पिहितानि समीक्ष्य वै सूक्ष्मं कृत्वात्मनो रूपं नाभ्यां द्वारमविन्दत

Pagkaraan, nang makita niyang tunay na nakaselyo ang lahat ng pintuan, ginawa niyang napakapino ang sariling anyo at nakatagpo ng isang siwang sa pamamagitan ng pusod—hudyat ng daang yogiko: kapag ang karaniwang mga landas ay sinasara ng tali ng pāśa, ang nakagapos na kaluluwa (paśu) ay naghahanap ng labasan, ngunit ang Panginoon (Pati) lamang ang nagkakaloob ng tunay na daan.

Verse 31

पद्मसूत्रानुसारेण चान्वपश्यत्पितामहः उज्जहारात्मनो रूपं पुष्कराच्चतुराननः

Sa pagsunod sa maselang hibla ng lotus, sinundan ng tingin ni Pitāmaha (Brahmā) ang landas nito; saka hinugot at inihayag ng apat-ang-mukha ang sarili niyang anyo mula sa lawa ng lotus na Puṣkara.

Verse 32

विरराजारविन्दस्थः पद्मगर्भसमद्युतिः ब्रह्मा स्वयंभूर्भगवाञ् जगद्योनिः पितामहः

Nakaupo sa maningning na lotus, kumikislap sa liwanag ng “sinapupunang-lotus,” si Brahmā—ang Sariling-Isinilang (Svayambhū), ang Bhagavān, ang sinapupunang pinagmulan ng mga daigdig, ang Pitāmaha—ay lumitaw sa karangalan.

Verse 33

एतस्मिन्नन्तरे ताभ्याम् एकैकस्य तु कृत्स्नशः वर्तमाने तु संघर्षे मध्ये तस्यार्णवस्य तु

Samantala, habang ang dalawang diyos na iyon ay kapwa lubos na nagbubuhos ng kani-kanilang lakas at nagaganap ang marahas na sagupaan, ito’y naganap sa pinakagitna ng karagatang kosmiko.

Verse 34

कुतो ऽप्यपरिमेयात्मा भूतानां प्रभुरीश्वरः शूलपाणिर्महादेवो हेमवीरांबरच्छदः

Mula sa isang pinagmumulang di-maaarok, Siya na ang Sarili ay di-masusukat—Panginoon at Kataas-taasang Tagapamahala ng lahat ng nilalang—ay nagpakita bilang Mahādeva, ang may hawak ng Trisula, na nababalutan ng gintong kasuotang pangbayani.

Verse 35

अगच्छद्यत्र सो ऽनन्तो नागभोगपतिर् हरिः शीघ्रं विक्रमतस्तस्य पद्भ्याम् आक्रान्तपीडिताः

Lumakad doon si Hari—si Ananta, ang Panginoong nakahimlay sa higaan ng ahas—na mabilis ang hakbang; at sa mismong mga paa ng kanyang biglang pagsulong, ang mga nasa daraanan ay nayurakan, napisil, at napahirapan.

Verse 36

उद्भूतास्तूर्णमाकाशे पृथुलास्तोयबिन्दवः अत्युष्णश्चातिशीतश् च वायुस्तत्र ववौ पुनः

Pagkaraan, sa kalangitan ay biglang sumibol ang malalaking patak ng tubig; at muling humihip ang hangin—minsan ay matinding init, minsan ay matinding lamig—hudyat ng magulong pag-usbong ng paglikha sa ilalim ng di-nakikitang pamamahala ni Pati, ang Panginoong Śiva.

Verse 37

तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं ब्रह्मा विष्णुमभाषत अब्बिन्दवश् च शीतोष्णाः कम्पयन्त्यंबुजं भृशम्

Nang makita ang dakilang kababalaghan, nagsalita si Brahmā kay Viṣṇu: “Ang mga patak ng tubig na ito—minsan malamig, minsan mainit—ay marahas na yumanig sa lotus.”

Verse 38

एतन्मे संशयं ब्रूहि किं वा त्वन्यच्चिकीर्षसि एतदेवंविधं वाक्यं पितामहमुखोद्गतम्

Pawiin mo ang aking pag-aalinlangan: ano pa nga ba ang nais mong isagawa? Sapagkat ang ganitong pananalita ay lumabas mula sa bibig ni Pitāmaha (Brahmā).

Verse 39

श्रुत्वाप्रतिमकर्मा हि भगवानसुरान्तकृत् किं नु खल्वत्र मे नाभ्यां भूतमन्यत्कृतालयम्

Nang marinig ito, ang Mapalad—na ang mga gawa’y walang kapantay, ang tagapuksa ng mga asura—ay nagmuni-muni: “Ano nga ba ito na sumibol mula sa aking pusod dito, isang ibang nilalang na ginawang tahanan ang pook na ito?”

Verse 40

वदति प्रियमत्यर्थं मन्युश्चास्य मया कृतः इत्येवं मनसा ध्यात्वा प्रत्युवाचेदमुत्तरम्

Sa loob-loob niya’y nagmuni: “Nagsasalita siya ng mga salitang kaaya-aya, ngunit ang aking poot laban sa kanya ay nagbangon.” Sa gayong pagninilay sa isipan, saka siya sumagot ng ganitong tugon.

Verse 41

किमत्र भगवानद्य पुष्करे जातसंभ्रमः किं मया च कृतं देव यन्मां प्रियमनुत्तमम्

“Bakit, O Mapalad na Panginoon, ngayong araw sa Puṣkara ay sumiklab ang biglang pagmamadali? Ano ang nagawa ko, O Deva, upang ituring mo ako bilang iyong walang kapantay na minamahal?”

Verse 42

भाषसे पुरुषश्रेष्ठ किमर्थं ब्रूहि तत्त्वतः एवं ब्रुवाणं देवेशं लोकयात्रानुगं ततः

O pinakadakila sa mga nilalang, sa anong layon ka nagsasalita? Ipaalam mo sa katotohanan, ayon sa tunay na diwa. Sa gayong pananalita sa Panginoon ng mga deva—na kumikilos ayon sa itinakdang daloy ng mga daigdig—sila’y nagpatuloy sa pagtatanong.

Verse 43

प्रत्युवाचाम्बुजाभाक्षं ब्रह्मा वेदनिधिः प्रभुः यो ऽसौ तवोदरं पूर्वं प्रविष्टो ऽहं त्वदिच्छया

Si Brahmā—ang Panginoon, ang sisidlan ng mga Veda—ay sumagot sa may matang-lotus: “Ako nga yaong pumasok noon sa iyong sinapupunan, ayon sa sarili mong kalooban.”

Verse 44

यथा ममोदरे लोकाः सर्वे दृष्टास्त्वया प्रभो तथैव दृष्टाः कार्त्स्न्येन मया लोकास्तवोदरे

O Panginoon, kung paanong nasilayan Mo ang lahat ng mga daigdig sa loob ng aking tiyan, gayon din ay nasilayan ko—nang ganap at walang natira—ang lahat ng mga daigdig sa loob ng Iyong tiyan.

Verse 45

ततो वर्षसहस्रात्तु उपावृत्तस्य मे ऽनघ त्वया मत्सरभावेन मां वशीकर्तुमिच्छता

Pagkaraan, O walang dungis, nang ako’y makabalik matapos ang isang libong taon, ikaw—dahil sa inggit (matsara)—ay nagnasang pasukuin at ipailalim ako sa iyong kapangyarihan.

Verse 46

आशु द्वाराणि सर्वाणि पिहितानि समन्ततः ततो मया महाभाग संचिन्त्य स्वेन तेजसा

Bigla, ang lahat ng mga pintuan ay isinara sa bawat panig. Pagkaraan, O lubhang mapalad, ako’y nagmuni-muni at nagpasya na kumilos sa pamamagitan ng sarili kong tejas, ang panloob na ningning.

Verse 47

लब्धो नाभिप्रदेशेन पद्मसूत्राद्विनिर्गमः मा भूत्ते मनसो ऽल्पो ऽपि व्याघातो ऽयं कथंचन

“Natamo na ang paglabas ng tangkay ng lotus sa may bahagi ng pusod. Huwag sanang sumagi sa iyong isip kahit munting pagkabagabag—huwag nawang mangyari ang hadlang na ito sa anumang paraan.”

Verse 48

इत्येषानुगतिर्विष्णो कार्याणाम् औपसर्पिणी यन्मयानन्तरं कार्यं ब्रूहि किं करवाण्यहम्

“Kaya nito, O Viṣṇu, ito ang landas ng pagkilos na sumusunod sa mga gawaing ito, ayon sa wastong pagkakasunod na papalapit. Sabihin mo sa akin kung anong gawain ang dapat kong gawin sa susunod—ano ang gagawin ko?”

Verse 49

ततः परममेयात्मा हिरण्यकशिपो रिपुः अनवद्यां प्रियामिष्टां शिवां वाणीं पितामहात्

Pagkaraan nito, ang kaaway ni Hiraṇyakaśipu—na ang tunay na kalikasan ay di masukat—ay tumanggap mula sa Lolo ng mga nilalang (Brahmā) ng isang wika ng pagpapala na walang dungis, minamahal, pinakainaasam, at mapalad.

Verse 50

श्रुत्वा विगतमात्सर्यं वाक्यमस्मै ददौ हरिः न ह्येवमीदृशं कार्यं मयाध्यवसितं तव

Nang marinig ang kanyang mga salita, na ngayo’y wala na ang inggit, nagsalita si Hari (Viṣṇu) sa kanya: “Tunay, hindi ko ipinasiya na gawin mo ang gawang ganito.”

Verse 51

त्वां बोधयितुकामेन क्रीडापूर्वं यदृच्छया आशु द्वाराणि सर्वाणि घाटितानि मयात्मनः

Upang gisingin ka, at bilang isang mapaglarong paunang hakbang—kusang-loob—agad kong ipinapasara ang lahat ng pinto ng sarili kong tahanan.

Verse 52

न ते ऽन्यथावगन्तव्यं मान्यः पूज्यश् च मे भवान् सर्वं मर्षय कल्याण यन्मयापकृतं तव

Huwag mo itong unawain sa ibang paraan: para sa akin, ikaw ay karapat-dapat igalang at sambahin. O marangal, lubos mong patawarin ang anumang pagkukulang na nagawa ko sa iyo.

Verse 53

अस्मान् मयोह्यमानस्त्वं पद्मादवतर प्रभो नाहं भवन्तं शक्नोमि सोढुं तेजोमयं गुरुम्

O Panginoon, nilalamon mo kami ng iyong ningning—bumaba ka, O Guro at Hari, mula sa lotus. Hindi ko kayang tiisin ka, ang Guru na binubuo ng dalisay at naglalagablab na liwanag.

Verse 54

स होवाच वरं ब्रूहि पद्मादवतर प्रभो पुत्रो भव ममारिघ्न मुदं प्राप्स्यसि शोभनाम्

Wika niya: “Pumili ka ng isang biyaya, O Panginoon. Bumaba ka mula sa lotus, O Guro; maging anak kita, O tagapagwasak ng mga kaaway. Sa gayon, matatamo mo ang mapalad at maningning na kagalakan.”

Verse 55

सद्भाववचनं ब्रूहि पद्मादवतर प्रभो स त्वं च नो महायोगी त्वमीड्यः प्रणवात्मकः

O Panginoong isinilang sa lotus, magsalita ng mga salitang nakaugat sa tunay na layon. Ikaw nga ang aming Dakilang Yogin, karapat-dapat purihin; ang iyong likas na anyo ay ang banal na pantig na Oṃ (Praṇava).

Verse 56

अद्यप्रभृति सर्वेशः श्वेतोष्णीषविभूषितः पद्मयोनिरिति ह्येवं ख्यातो नाम्ना भविष्यसि

“Mula sa araw na ito, O Panginoon ng lahat, na pinalalamutian ng puting putong, ikaw ay makikilala sa pangalang ‘Padmayoni’—‘Ang isinilang sa lotus’.”

Verse 57

पुत्रो मे त्वं भव ब्रह्मन् सप्तलोकाधिपः प्रभो ततः स भगवान्देवो वरं दत्त्वा किरीटिने

“O Brahman, maging anak kita, O Panginoon; maging pinuno ng pitong daigdig.” Pagkasabi nito, ang Mapalad na Diyos ay nagkaloob ng biyaya sa may suot na korona.

Verse 58

एवं भवतु चेत्युक्त्वा प्रीतात्मा गतमत्सरः प्रत्यासन्नम् अथायान्तं बालार्काभं महाननम्

Sa pagsasabing, “Mangyari nawa,” siya’y nagalak sa puso at napawi ang inggit; at nakita niyang papalapit ang isang may dakilang mukha, nagniningning na tila bagong sikat na araw.

Verse 59

भवमत्यद्भुतं दृष्ट्वा नारायणमथाब्रवीत् अप्रमेयो महावक्त्रो दंष्ट्री ध्वस्तशिरोरुहः

Nang masdan ni Nārāyaṇa si Bhava (Śiva) sa lubhang kamangha-manghang anyo, siya’y nagsalita: “Hindi Siya masukat; napakalawak ng Kanyang mukha, may mga pangil na litaw, at ang Kanyang buhok ay lubusang nasunog at naglaho.”

Verse 60

दशबाहुस्त्रिशूलाङ्को नयनैर्विश्वतः स्थितः लोकप्रभुः स्वयं साक्षाद् विकृतो मुञ्जमेखली

Nagpakita Siya na may sampung bisig, may tatak ng trisula; ang Kanyang mga mata’y nasa lahat ng panig, at ang Kanyang pagtanaw ay sumasaklaw sa sansinukob. Siya ang Panginoon ng mga daigdig—si Śiva mismo na hayagang nahayag—sa isang kahanga-hangang anyo, na may bigkis na damong muñja sa baywang.

Verse 61

मेण्ढ्रेणोर्ध्वेन महता नर्दमानो ऽतिभैरवम् कः खल्वेष पुमान् विष्णो तेजोराशिर् महाद्युतिः

Sa isang dagundong na lubhang nakapanghihilakbot, taglay ang makapangyarihang lakas na nakataas, napasigaw si Viṣṇu: “Sino nga ba ang Taong ito—isang bunton ng naglalagablab na ningning, ng dakilang liwanag?”

Verse 62

व्याप्य सर्वा दिशो द्यां च इत एवाभिवर्तते तेनैवमुक्तो भगवान् विष्णुर्ब्रह्माणमब्रवीत्

Nilaganap nito ang lahat ng dako at maging ang kalangitan, at mula rin sa puntong ito’y bumabalik. Nang masabi iyon, nagsalita ang Panginoong Viṣṇu kay Brahmā.

Verse 63

पद्भ्यां तलनिपातेन यस्य विक्रमतो ऽर्णवे वेगेन महताकाशे ऽप्युत्थिताश् च जलशयाः

Sa lakas ng pagtapak ng Kanyang mga paa habang Siya’y humahakbang, ang karagatan ay umalimbukay nang mabilis; kaya maging ang mga tubig na nakahimlay ay naihagis paitaas sa malawak na langit. Dito nahahayag ang di-mapipigil na kapangyarihan ng Kataas-taasang Panginoon (Pati), na sa harap Niya’y kumikilos ang lahat ng sangkap ng daigdig.

Verse 64

स्थूलाद्भिर् विश्वतो ऽत्यर्थं सिच्यसे पद्मसंभव घ्राणजेन च वातेन कम्प्यमानं त्वया सह

O Isinilang sa Loto (Brahmā), lubos kang nababasa sa lahat ng panig ng magagaspang na tubig; at kasama mo, ang lahat ng ito’y nayayanig ng hanging sumisibol mula sa kapangyarihan ng amoy—kaya ginugulo ng mga elemento ang nahahayag na sangnilikha.

Verse 65

दोधूयते महापद्मं स्वच्छन्दं मम नाभिजम् समागतो भवानीशो ह्य् अनादिश्चान्तकृत्प्रभुः

Ang dakilang lotong sumibol mula sa aking pusod ay nanginginig nang kusa. Pagkaraan, dumating ang Panginoon ni Bhavānī—si Śiva, ang Walang Pasimula, ang Makapangyarihang Panginoon na nagdadala ng lahat sa kapahingahan at katahimikan.

Verse 66

भवानहं च स्तोत्रेण उपतिष्ठाव गोध्वजम् ततः क्रुद्धो ऽम्बुजाभाक्षं ब्रह्मा प्रोवाच केशवम्

“Ikaw at ako, sa pamamagitan ng isang himno, ay tumindig sa mapitagang paglilingkod sa Panginoong may bandilang Toro (Śiva). Pagkaraan, si Brahmā na nagngangalit ay nagsalita kay Keśava (Viṣṇu), ang may matang-loto.”

Verse 67

भवान्न नूनमात्मानं वेत्ति लोकप्रभुं विभुम् ब्रह्माणं लोककर्तारं मां न वेत्सि सनातनम्

Tunay ngang hindi mo pa lubos na nakikilala ang iyong Sarili—ang Panginoong sumasaklaw sa mga daigdig. At hindi mo rin ako kinikilala, ang Walang Hanggan, bilang si Brahmā, ang lumikha at nag-aayos ng mga mundo.

Verse 68

को ह्यसौ शङ्करो नाम आवयोर्व्यतिरिच्यते तस्य तत्क्रोधजं वाक्यं श्रुत्वा हरिरभाषत

“Sino nga ba ang tinatawag na Śaṅkara, na hiwalay pa sa ating dalawa?” Nang marinig ni Hari (Viṣṇu) ang salitang isinilang mula sa galit na iyon, siya’y sumagot.

Verse 69

मा मैवं वद कल्याण परिवादं महात्मनः महायोगेन्धनो धर्मो दुराधर्षो वरप्रदः

O mapalad, huwag magsalita nang ganyan—huwag manira sa Dakilang May-Diwa. Ang Dharma, na siyang gatong ng Mahāyoga, ay di-matitinag at nagkakaloob ng biyaya; sa pamamagitan nito ang Paśu ay inaakay lampas sa gapos tungo sa grasya ni Pati.

Verse 70

हेतुरस्याथ जगतः पुराणपुरुषो ऽव्ययः बीजी खल्वेष बीजानां ज्योतिरेकः प्रकाशते

Siya nga ang sanhi ng sansinukob na ito—ang Sinaunang Purusha, di-nasisira. Siya ang Pinagmumulang may taglay na binhi ng lahat ng binhi; bilang iisang Liwanag, Siya ang nagliliwanag bilang kanilang kaliwanagan.

Verse 71

बालक्रीडनकैर्देवः क्रीडते शङ्करः स्वयम् प्रधानमव्ययो योनिर् अव्यक्तं प्रकृतिस्तमः

Ang Diyos na si Śaṅkara mismo ay naglalaro, na wari’y may laruan ng bata. Ang sinaunang Pradhāna ang di-nasisirang sinapupunan; ito ang Di-nahahayag (Avyakta)—Prakṛti, ang simulain ng dilim (tamas).

Verse 72

मम चैतानि नामानि नित्यं प्रसवधर्मिणः यः कः स इति दुःखार्तैर् दृश्यते यतिभिः शिवः

Ito nga ang Aking mga pangalan, na laging may likas na kapangyarihang magpahayag (ng mga daigdig). Kapag ang mga nilalang ay dinadapuan ng dalamhati at nagtatanong, “Sino Siya—ano Siya?”, ang mismong Śiva na iyon, ang Pati (Panginoon), ay namamasdan ng mga yati (mga asetikong nakakakita ng katotohanan).

Verse 73

एष बीजी भवान्बीजम् अहं योनिः सनातनः स एवमुक्तो विश्वात्मा ब्रह्मा विष्णुमपृच्छत

“Siya ang Tagapagdala ng Binhi; ikaw ang binhi; Ako ang walang-hanggang sinapupunan.” Nang masabi ito, si Brahmā—ang Sarili ng sansinukob—ay muling nagtanong kay Viṣṇu.

Verse 74

भवान् योनिरहं बीजं कथं बीजी महेश्वरः एतन्मे सूक्ष्ममव्यक्तं संशयं छेत्तुमर्हसि

Ikaw ang yoni (sinapupunan) at ako ang bīja (binhi)—kung gayon, paano nasasabing si Maheśvara ang Tagapagdala ng Binhi? Ito’y maselan at di pa nahahayag sa akin; ikaw ang karapat-dapat na pumutol sa aking pag-aalinlangan.

Verse 75

ज्ञात्वा च विविधोत्पत्तिं ब्रह्मणो लोकतन्त्रिणः इमं परमसादृश्यं प्रश्नम् अभ्यवदद्धरिः

Nang maunawaan ni Hari ang sari-saring paraan ng paglitaw ni Brahmā, ang tagapag-ayos ng kaayusan ng daigdig, saka niya iniharap ang tanong na ito—lubhang angkop at malapit na kaayon ng pinakamataas na tattva.

Verse 76

अस्मान्महत्तरं भूतं गुह्यमन्यन्न विद्यते महतः परमं धाम शिवम् अध्यात्मिनां पदम्

Higit sa prinsipyong nahahayag na ito, wala nang ibang lihim na Katotohanan. Lampas sa Mahat ay ang kataas-taasang Tahanan—si Śiva—ang panloob na layunin ng mga nakakakilala sa Sarili.

Verse 77

द्विविधं चैवमात्मानं प्रविभज्य व्यवस्थितः निष्कलस्तत्र यो ऽव्यक्तः सकलश् च महेश्वरः

Kaya nito, hinati Niya ang Kanyang Sarili sa dalawang anyo at nananatiling matatag: bilang Niṣkala, walang bahagi at di-nahahahayag; at bilang Sakala, ang Panginoong may anyo at nahahayag—si Maheśvara.

Verse 78

यस्य मायाविधिज्ञस्य अगम्यगहनस्य च पुरा लिङ्गोद्भवं बीजं प्रथमं त्वादिसर्गिकम्

Sa Kanya na nakaaalam ng kautusan ng Māyā, na di-masapol at napakalalim—noong unang panahon, ang binhing sumibol bilang Liṅga ang naging pinakaunang prinsipyo ng sinaunang paglikha.

Verse 79

मम योनौ समायुक्तं तद्बीजं कालपर्ययात् हिरण्मयमकूपारे योन्यामण्डमजायत

Nang ang binhing iyon ay napag-isa sa sinapupunan Ko, sa pag-ikot ng Panahon, sa sinapupunang walang hanggan ay sumilang ang ginintuang Itlog ng Sansinukob.

Verse 80

शतानि दश वर्षाणाम् अण्डम् अप्सु प्रतिष्ठितम् अन्ते वर्षसहस्रस्य वायुना तद्द्विधा कृतम्

Sa loob ng isang libong taon, nanatiling nakalagay sa ibabaw ng mga tubig ang Itlog ng Sansinukob. Sa dulo ng milenyong iyon, hinati ito sa dalawa ni Vāyu, ang kosmikong Hangin, at nagsimulang umusad ang maayos na paglalang sa ilalim ng Panginoon (Pati).

Verse 81

कपालमेकं द्यौर्जज्ञे कपालमपरं क्षितिः उल्बं तस्य महोत्सेधो यो ऽसौ कनकपर्वतः

Mula sa kapāla, ang “mangkok-bungo” ng kosmikong sisidlan, ang isang bahagi ay naging langit at ang isa ay naging lupa. Mula sa gitnang masa nito ay umangat ang dakilang kataasan—ang Bundok na Ginto—bilang hayag na tanda sa maayos na sansinukob ni Śiva.

Verse 82

ततश् च प्रतिसंध्यात्मा देवदेवो वरः प्रभुः हिरण्यगर्भो भगवांस् त्व् अभिजज्ञे चतुर्मुखः

Pagkaraan, ang Kataas-taasang Panginoon—Diyos ng mga diyos, ang marangal na Guro—na ang likas ay ang muling pag-uugnay ng sansinukob sa tagpuan ng pagkalusaw at paglikha, ay nahayag bilang ang mapalad na Hiraṇyagarbha, si Brahmā na may apat na mukha.

Verse 83

आ तारार्केन्दुनक्षत्रं शून्यं लोकमवेक्ष्य च को ऽहमित्यपि च ध्याते कुमारास्ते ऽभवंस्तदा

Tinitigan nila ang mga daigdig na wari’y hungkag—hanggang sa mga bituin, araw, buwan, at mga konstelasyon—at nagmuni sa isip na, “Sino ako?”; noon ding sandali, ang mga pantas na iyon ay naging mga Kumāra.

Verse 84

प्रियदर्शनास्तु यतयो यतीनां पूर्वजास् तव भूयो वर्षसहस्रान्ते तत एवात्मजास्तव

Ang mga ascetic na yaon, kaaya-ayang pagmasdan, ay naging mga ninuno ng lahi ng mga yogin. At muli, sa pagtatapos ng isang libong taon, mula sa kanila ring iyon isinilang na naman ang iyong mga anak.

Verse 85

भुवनानलसंकाशाः पद्मपत्रायतेक्षणाः श्रीमान्सनत्कुमारश् च ऋभुश्चैवोर्ध्वरेतसौ

Nagniningning sila na wari apoy ng sansinukob, at ang mga mata’y mahahaba na tulad ng talulot ng dahon ng lotus. Ang maringal na Sanatkumāra at si Ṛbhu—kapwa ūrdhva-retas, mga panginoon ng pagpipigil ng binhi pataas—ay lumitaw bilang maningning na anyo ng kapangyarihang ascetiko ni Śiva.

Verse 86

सनकः सनातनश्चैव तथैव च सनन्दनः उत्पन्नाः समकालं ते बुद्ध्यातीन्द्रियदर्शनाः

Sina Sanaka, Sanātana, at gayundin si Sanandana ay isinilang nang sabay-sabay—mga pantas na ang pananaw ay lampas sa pandama, natatamo sa kadalisayan ng nagising na talino.

Verse 87

उत्पन्नाः प्रतिभात्मानो जगतां स्थितिहेतवः नारप्स्यन्ते च कर्माणि तापत्रयविवर्जिताः

Isinilang silang maningning at may sariling kamalayan, sila ang nagiging sanhi ng katatagan ng daigdig; at yamang malaya sa tatlong pagdurusa, hindi sila mahuhulog sa karmang nagbubusabos.

Verse 88

अल्पसौख्यं बहुक्लेशं जराशोकसमन्वितम् जीवनं मरणं चैव संभवश् च पुनः पुनः

Ang buhay na may katawan sa daigdig ay nagbibigay lamang ng kaunting ligaya at napakaraming pighati; kalakip nito ang pagtanda at dalamhati—buhay at kamatayan, at muling pagsilang nang paulit-ulit.

Verse 89

अल्पभूतं सुखं स्वर्गे दुःखानि नरके तथा विदित्वा चागमं सर्वम् अवश्यं भवितव्यताम्

Sa pagkaalam na ang ligaya sa langit ay bahagya lamang, at ang mga pagdurusa sa impiyerno ay tunay din; at sa pag-unawa sa ganap na diwa ng mga Āgama, dapat kilalanin ang di-maiiwasang mangyayari—kaya ibaling ang puso kay Śiva, ang Pati, bilang tunay na kanlungan na lampas sa pasha (pagkagapos).

Verse 90

ऋभुं सनत्कुमारं च दृष्ट्वा तव वशे स्थितौ त्रयस्तु त्रीन् गुणान् हित्वा चात्मजाः सनकादयः

Nang makita sina Ṛbhu at Sanatkumāra na nananatili sa ilalim ng iyong ganap na kapangyarihan, ang tatlong anak na isinilang sa isip—si Sanaka at ang iba pa—ay tinalikuran din ang tatlong guṇa at naitatag sa gayunding mataas na kalagayan.

Verse 91

ववर्तेन तु ज्ञानेन प्रवृत्तास्ते महौजसः ततस्तेषु प्रवृत्तेषु सनकादिषु वै त्रिषु

Ngunit sa paglaganap ng tunay na kaalaman, ang mga makapangyarihang iyon ay napakilos upang gampanan ang itinakdang gawain. Kaya nang ang tatlo—si Sanaka at ang iba pa—ay pumasok sa gayong pagkilos, ang banal na salaysay ay umusad sa susunod na yugto ng paglikha at pagtuturo.

Verse 92

भविष्यसि विमूढस्त्वं मायया शङ्करस्य तु एवं कल्पे तु वैवृत्ते संज्ञा नश्यति ते ऽनघ

Sa pamamagitan ng Māyā ni Śaṅkara, ikaw ay lubusang maliligaw. Kaya kapag ang kalpa na ito ay umikot at nagpatuloy, O walang dungis, ang iyong mismong pagkakakilala (tamang pag-unawa) ay mawawala.

Verse 93

कल्पे शेषाणि भूतानि सूक्ष्माणि पार्थिवानि च सर्वेषां ह्यैश्वरी माया जागृतिः समुदाहृता

Sa panahon ng isang kalpa, ang mga nalalabing nilalang—maging maselan o may anyong-lupa—ay sinasabing nasa kalagayang gising, sapagkat ang makapangyarihang Māyā ng Panginoon ay kumikilos sa kanilang lahat.

Verse 94

यथैष पर्वतो मेरुर् देवलोको ह्युदाहृतः तस्य चेदं हि माहात्म्यं विद्धि देववरस्य ह

Kung paanong ang bundok na ito ay ipinahahayag na mismong Meru—ang daigdig ng mga Deva—gayon din, unawain mo ito bilang tunay na mahātmya ng Kataas-taasang Panginoon sa mga diyos: ang banal na kadakilaan na nag-aangat sa mga nilalang tungo sa Kanyang tahanan at pagpapala.

Verse 95

ज्ञात्वा चेश्वरसद्भावं ज्ञात्वा मामंबुजेक्षणम् महादेवं महाभूतं भूतानां वरदं प्रभुम्

Kapag nakilala ang tunay na kalagayan ng paghahari ng Panginoon, at nakilala rin Ako—ang may matang gaya ng lotus—bilang Mahādeva, ang Dakilang Pag-iral, ang Panginoong nagbibigay-biyaya sa lahat ng nilalang, nagkakamit siya ng malinaw na pagkaunawa sa kalikasan ni Pati (Śiva), lampas sa pāśa na nagbubuklod sa paśu (ang indibidwal na kaluluwa).

Verse 96

प्रणवेनाथ साम्ना तु नमस्कृत्य जगद्गुरुम् त्वां च मां चैव संक्रुद्धो निःश्वासान्निर्दहेदयम्

Pagkatapos yumukod sa Pranava (Om) at sa himnong Atharva‑Sāman sa Guru ng sansinukob, siya—sa tindi ng galit—ay susunog sa iyo at sa akin sa apoy ng sarili niyang hininga.

Verse 97

एवं ज्ञात्वा महायोगम् अभ्युत्तिष्ठन्महाबलम् अहं त्वामग्रतः कृत्वा स्तोष्याम्यनलसप्रभम्

Kaya nito, matapos maunawaan ang Dakilang Yoga, babangon ako na may dakilang lakas; ilalagay Kita sa unahan ng aking diwa, at pupurihin Kita—O Panginoong ang ningning ay gaya ng apoy, ang Pati na nagpapalaya sa pāśa na nagbubuklod sa paśu.