Opening the text

Sukta 8.69
Soma (with Purandhī as supporting power of abundance/fulfilment)
Triṣṭubh (explicitly referenced)
บทสวดนี้มุ่งที่โสมะในฐานะผู้บันดาลแรงดลใจและผู้ประทานกำลัง ถูกเชิญให้ออกมาปรากฏซ้ำแล้วซ้ำเล่าด้วยฉันท์ตรีษฏุภ และได้รับการเกื้อหนุนจากปุรันธิ—พลังแห่งความอุดมบริบูรณ์ที่ “เติมเต็ม” ทั้งยัญพิธีและจิตให้เพิ่มพูน บทสวดดำเนินผ่านภาพของการเตรียมและการถวายโสมะอย่างระมัดระวังไม่ให้หก เพื่อให้ถ้วยน้ำโสมตั้งมั่นสำหรับอินทราดื่ม พร้อมทั้งเน้นระเบียบพิธีกรรมที่มีวินัย (บรรหิสที่ตัดแต่งเรียบร้อย พลังที่จัดวางถูกต้อง) ว่าเป็นเงื่อนไขเพื่อบรรลุ “ความก้าวหน้า” อันเก่าแก่ดั้งเดิมแต่แรกเริ่ม
Mantra 1
प्रप्र वस्त्रिष्टुभमिषं मन्दद्वीरायेन्दवे । धिया वो मेधसातये पुरंध्या विवासति ॥
นางนำออกมาถวายแก่ท่านครั้งแล้วครั้งเล่า—พลังแห่งแรงบันดาลใจในฉันทลักษณ์ตรีษฏุภะ (Triṣṭubh) คือแรงหล่อเลี้ยง (iṣ) แด่อินทุ (Indu=โสมะ) ผู้ยินดีในวีรชน; ด้วยความคิดใคร่ครวญ (dhī) นางปรนนิบัติท่านเพื่อให้ได้มาซึ่งปัญญาอันสว่างไสว (medhā); และปุรันธี (Purandhī) พลังแห่งความบริบูรณ์ ถวายการนมัสการของนาง
Mantra 2
नदं व ओदतीनां नदं योयुवतीनाम् । पतिं वो अघ्न्यानां धेनूनामिषुध्यसि ॥
ท่านเป็นกระแสก้องกังวานแก่พลังที่พองตัวของท่าน เป็นสายน้ำที่ส่งเสียงแก่พลังผู้ผูกเทียมอยู่เสมอ; ท่านเป็นเจ้าแห่งโคผู้มิอาจทำร้ายได้—แห่งธารน้ำนม—เพื่อให้แรงหล่อเลี้ยง (iṣ) ถูกยึดมั่นไว้ภายในเรา
Mantra 3
ता अस्य सूददोहसः सोमं श्रीणन्ति पृश्नयः । जन्मन्देवानां विशस्त्रिष्वा रोचने दिवः ॥
เหล่าผู้รีดน้ำนมลายด่างเหล่านี้ ผู้ให้ผลอุดม หลอมรวมและเตรียมโสมะ (Soma); นางทั้งหลายคือหมู่ชนของเทพ ณ กาลกำเนิด—ในโลกสว่างสามชั้น (rocanā) แห่งฟ้า นางสถาปนาบูชาบรรณอันเรืองรอง
Mantra 4
अभि प्र गोपतिं गिरेन्द्रमर्च यथा विदे । सूनुं सत्यस्य सत्पतिम् ॥
ด้วยถ้อยคำจงรุกไปสรรเสริญอินทระ ผู้เป็นเจ้าแห่งโคแห่งแสง เพื่อว่าเราจะได้รู้จัก—บุตรแห่งสัจจะ เจ้าแท้แห่งความเป็นอยู่ที่ชอบธรรม
Mantra 5
आ हरयः ससृज्रिरेऽरुषीरधि बर्हिषि । यत्राभि संनवामहे ॥
จงมาเถิด—ให้พลังสีแดงปนน้ำตาลถูกปลดปล่อยและวางลงเหนือบัรหิษ (หญ้าศักดิ์สิทธิ์) ณ ที่ซึ่งเราจะร่วมประสานกันเป็นหนึ่ง ในความกลมกลืนแห่งความใฝ่ปรารถนาและการบูชา
Mantra 6
इन्द्राय गाव आशिरं दुदुह्रे वज्रिणे मधु । यत्सीमुपह्वरे विदत् ॥
เพื่ออินทระ เหล่ารัศมีแห่งแสง (gāvaḥ) ได้รีดน้ำนมผสมอันอุดม—ความรื่นรมย์หวานดุจน้ำผึ้งสำหรับผู้ถือวัชระ—เมื่อเขาพบมันในโพรงใกล้ คือในซอกลึกภายใน
Mantra 7
उद्यद्ब्रध्नस्य विष्टपं गृहमिन्द्रश्च गन्वहि । मध्वः पीत्वा सचेवहि त्रिः सप्त सख्युः पदे ॥
เมื่อท่านขึ้นสู่แดนอันกว้างใหญ่—เรือนของผู้รุ่งโรจน์—จงไป ณ ที่นั้นเถิด โอ้ อินทรา; ครั้นดื่มความรื่นรมย์อันหวานดุจน้ำผึ้งแล้ว จงเคลื่อนไปเป็นสหายกับเรา ณ “สามคราเจ็ดก้าว” แห่งมิตรภาพนั้น.
Mantra 8
अर्चत प्रार्चत प्रियमेधासो अर्चत । अर्चन्तु पुत्रका उत पुरं न धृष्ण्वर्चत ॥
จงขับร้องเถิด จงขับร้องให้ก้อง—โอ้ ผู้รักพิธีบูชา—จงขับร้องเถิด; ให้บุตรทั้งหลายขับร้องด้วย ขับร้องอย่างองอาจดุจป้อมปราการอันมั่นคง.
Mantra 9
अव स्वराति गर्गरो गोधा परि सनिष्वणत् । पिङ्गा परि चनिष्कददिन्द्राय ब्रह्मोद्यतम् ॥
บทสวดก้องลงเบื้องล่าง ดุจเสียงกลิ้งกังวาน โอบล้อมและสั่นสะเทือน; เปลวเพลิงสีเหลืองแกมแดงกระโจนวนรอบ. เพื่ออินทรา วาจาศักดิ์สิทธิ์อันดลใจ—พรหมัน (brahman)—ถูกยกขึ้นให้ปรากฏ.
Mantra 10
आ यत्पतन्त्येन्यः सुदुघा अनपस्फुरः । अपस्फुरं गृभायत सोममिन्द्राय पातवे ॥
เมื่อเหล่าผู้ว่องไว ผู้ให้น้ำนมอุดม มาถึงที่นี่ดุจโผบิน โดยไม่กระเซ็นกระจาย—จงฉวยโสมะ (Soma) อันไม่หกไหลไว้ให้มั่น เพื่อให้อินทระ (Indra) ได้ดื่ม; จงประคองความรื่นรมย์นั้นให้คงอยู่ ไม่ให้เล็ดรอดไป
Mantra 11
अपादिन्द्रो अपादग्निर्विश्वे देवा अमत्सत । वरुण इदिह क्षयत्तमापो अभ्यनूषत वत्सं संशिश्वरीरिव ॥
อินทระได้ดื่ม; อัคนิ (Agni) ได้ดื่ม; เทพทั้งปวงก็เริงร่า. วรุณะ (Varuṇa) ก็สถิตอยู่ ณ ที่นี้; และเหล่าน้ำทั้งหลายเคลื่อนเข้าหาเขาพร้อมเสียงพึมพำ ดุจแม่โคส่งเสียงล้อมลูกโค—หล่อเลี้ยงระเบียบอันสถิตภายในด้วยการไหลอันยินยอมของตน
Mantra 12
सुदेवो असि वरुण यस्य ते सप्त सिन्धवः । अनुक्षरन्ति काकुदं सूर्म्यं सुषिरामिव ॥
วรุณะเอ๋ย ท่านเป็นเทพผู้ประเสริฐแท้; แม่น้ำทั้งเจ็ดของท่านไหลตามสันหลังของท่าน—ความสูงที่อุ้มคลื่นไว้—ดุจลำธารผ่านช่องทางที่ขุดไว้ดี: ฉะนั้นกระแสอันเป็นระเบียบจึงเคลื่อนไปในท่านโดยไร้รอยรั่วไหล
Mantra 13
यो व्यतीँरफाणयत्सुयुक्ताँ उप दाशुषे । तक्वो नेता तदिद्वपुरुपमा यो अमुच्यत ॥
ผู้ใดขับแยกกองกำลังที่ต้านกันออก และนำพลังอันเทียมแอกดีให้เข้าใกล้ผู้ถวายทาน—ผู้นั้นคือผู้นำผู้ว่องไว; รูปนั้นเองเป็นมาตราและแบบอย่าง, ผู้ซึ่งถูกปลดปล่อยให้กระทำการได้โดยเสรี.
Mantra 14
अतीदु शक्र ओहत इन्द्रो विश्वा अति द्विषः । भिनत्कनीन ओदनं पच्यमानं परो गिरा ॥
ผู้ทรงพลัง ศักระ ได้ฟาดออกอย่างองอาจ; อินทระได้ก้าวล่วงพ้นความชิงชังทั้งปวง. ด้วยวาจาศักดิ์สิทธิ์ (girá) ที่แผ่ไกลยิ่งกว่า เขาผ่าหม้อของ “เยาว์วัย” แม้ที่กำลังต้มสุกอยู่—ดังนี้รูปขบวนอันเป็นศัตรูย่อมแตกสลายด้วยถ้อยคำที่สูงกว่า.
Mantra 15
अर्भको न कुमारकोऽधि तिष्ठन्नवं रथम् । स पक्षन्महिषं मृगं पित्रे मात्रे विभुक्रतुम् ॥
ดุจทารกน้อย ดุจเด็กหนุ่ม เขายืนขึ้นบนรถศึกที่ใหม่อยู่เสมอ. เขาทำให้พลังอันยิ่งใหญ่แห่งพลังดิบ—ดุจมหิษะผู้ทรงฤทธิ์—สุกงอมและจัดเตรียม แล้วถวายแด่พระบิดาและพระมารดา; ผู้มีเจตจำนงกว้างไกลและให้ผลได้ทั่วถึง.
Mantra 16
आ तू सुशिप्र दम्पते रथं तिष्ठा हिरण्ययम् । अध द्युक्षं सचेवहि सहस्रपादमरुषं स्वस्तिगामनेहसम् ॥
ข้าแต่ผู้มีริมฝีปากงาม เจ้าแห่งเรือน จงเสด็จมาเถิด; จงขึ้นรถศึกทองคำ. แล้วจงเทียมม้าส่องประกาย—มีกำลังดุจพันเท้า แดงเรื่อด้วยฤทธิ์—ให้พาเราไปตามหนทางแห่งความสวัสดี และเคลื่อนไปไม่รู้เหน็ดเหนื่อย.
Mantra 17
तं घेमित्था नमस्विन उप स्वराजमासते । अर्थं चिदस्य सुधितं यदेतव आवर्तयन्ति दावने ॥
แท้จริงดังนี้ ผู้ที่นอบน้อมบูชาก็เข้าไปใกล้และนั่งร่วมกับพระผู้เป็นใหญ่ผู้ทรงเป็นกษัตริย์ด้วยตนเอง (สวราช). แม้เป้าหมายอันจัดวางไว้อย่างดีของพระองค์ก็ปรากฏชัด เมื่อเขาทั้งหลายหันพระองค์ไปสู่การเดินทาง ไปสู่การให้ทาน.
Mantra 18
अनु प्रत्नस्यौकसः प्रियमेधास एषाम् । पूर्वामनु प्रयतिं वृक्तबर्हिषो हितप्रयस आशत ॥
ตามรอยเคหสถานดึกดำบรรพ์ (ที่พำนักนิรันดร์) เหล่าผู้แสวงญาณอันเป็นที่รักเหล่านี้ก้าวไป. เขาทั้งหลายบรรลุความก้าวหน้าดั้งเดิมอันก่อนหน้า—ผู้ที่ตัดแต่งหญ้าบูชา (บรรหิษ) และจัดวางพลังให้ถูกต้องแล้ว.
It praises Soma as the inspired, strengthening drink and highlights Purandhī as the power of fullness that helps the sacrifice yield intelligence (medhā) and abundance.
Because the hymn links ritual precision with spiritual potency: delight and power must be held steady (not scattered) so Indra can drink and the offering can work effectively.
Purandhī is the supportive power of plenitude and fulfilment—she ‘brings forward’ the inspired force and helps complete the rite with increase, nourishment, and clear intelligence.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.