Sukta 69
Sukta 8.69
Soma (with Purandhī as supporting power of abundance/fulfilment)
Triṣṭubh (explicitly referenced)
अयं सूक्तः सोमं प्रेरकं बलदं च केन्द्रे स्थापयति; त्रिष्टुभा स्तोत्रेण पुनःपुनः पुरतः प्रणीते सति सः पुरन्ध्या सह समर्थ्यते—या पूर्णत्वस्य शक्तिः यज्ञं मनश्च वृद्ध्या पूरयति। अत्र सोमस्य सावधानः, अस्राव्यः संस्कारोऽर्पणं च निरूप्यते—यथा पानं स्थिरं ध्रियते इन्द्रस्य पानाय—तथा च शिष्टं यज्ञक्रमं (छिन्नं बर्हिः, सम्यग्व्यवस्थिताः शक्तयः) प्राचीनस्य आद्यस्य ‘अग्रगमनस्य’ प्राप्त्यै आवश्यकं शर्तं इति प्रतिपाद्यते।
Mantras
Mantra 1
प्रप्र वस्त्रिष्टुभमिषं मन्दद्वीरायेन्दवे । धिया वो मेधसातये पुरंध्या विवासति ॥
पुनः पुनः सा वः त्रिष्टुभमिषं मन्दद्वीराय इन्दवे प्रप्र वहति। धिया वः मेधसातये विवासति; पुरन्ध्या पूजां समर्पयति।
Mantra 2
नदं व ओदतीनां नदं योयुवतीनाम् । पतिं वो अघ्न्यानां धेनूनामिषुध्यसि ॥
वः ओदतीनां नदं भवसि, योयुवतीनां नदं च। वः अघ्न्यानां धेनूनां पतिरसि, यथा नः इषा अन्तः इषुध्येत।
Mantra 3
ता अस्य सूददोहसः सोमं श्रीणन्ति पृश्नयः । जन्मन्देवानां विशस्त्रिष्वा रोचने दिवः ॥
ताः पृश्नयः सूददोहसः सोमं श्रीणन्ति। देवतानां जन्मनि ता विशः; दिवः त्रिषु रोचनेषु रोचमानं यज्ञं स्थापयन्ति।
Mantra 4
अभि प्र गोपतिं गिरेन्द्रमर्च यथा विदे । सूनुं सत्यस्य सत्पतिम् ॥
गिरा गोपतिं गिरेन्द्रम् इन्द्रम् अभि प्र अर्च यथा वयं विदेम—सत्यस्य सूनुं सत्पतिं ऋतस्य।
Mantra 5
आ हरयः ससृज्रिरेऽरुषीरधि बर्हिषि । यत्राभि संनवामहे ॥
आ—हरयः ससृज्रिरे, अरुषीर् अधि बर्हिषि; यत्राभि संनवामहे।
Mantra 6
इन्द्राय गाव आशिरं दुदुह्रे वज्रिणे मधु । यत्सीमुपह्वरे विदत् ॥
इन्द्राय गाव आशिरं दुदुह्रे—वज्रिणे मधु; यत् स ईम् उपह्वरे विदत्।
Mantra 7
उद्यद्ब्रध्नस्य विष्टपं गृहमिन्द्रश्च गन्वहि । मध्वः पीत्वा सचेवहि त्रिः सप्त सख्युः पदे ॥
यदा त्वम् उद्यद्ब्रध्नस्य विस्तपं गृहं आरोहसि, तदा हे इन्द्र तत्र गच्छ। मध्वः पीत्वा, सख्यस्य त्रिःसप्तपदे अस्माभिः सह सचेवहि।
Mantra 8
अर्चत प्रार्चत प्रियमेधासो अर्चत । अर्चन्तु पुत्रका उत पुरं न धृष्ण्वर्चत ॥
अर्चत, प्रार्चत—हे प्रियमेधासः—अर्चत। अर्चन्तु पुत्रकाः अपि; पुरं न धृष्णु अर्चत, यथा स्तोत्रं सत्यस्य दुर्गवत् क्षेत्रं भवेत्।
Mantra 9
अव स्वराति गर्गरो गोधा परि सनिष्वणत् । पिङ्गा परि चनिष्कददिन्द्राय ब्रह्मोद्यतम् ॥
अव स्वराति गर्गरो गोधा इव परि सनिष्वणत्। पिङ्गा परि चनिष्कदत्; इन्द्राय उद्यतं ब्रह्म प्रकाशाय उन्नीयते।
Mantra 10
आ यत्पतन्त्येन्यः सुदुघा अनपस्फुरः । अपस्फुरं गृभायत सोममिन्द्राय पातवे ॥
यदा एते एन्याः सुदुघाः पतन्त्यागच्छन्ति अनपस्फुरः, तदा अपस्फुरं सोमं गृभायत—इन्द्राय पातवे; अवरोहिणीं शक्तिं प्रति रसं ध्रुवं धारयत।
Mantra 11
अपादिन्द्रो अपादग्निर्विश्वे देवा अमत्सत । वरुण इदिह क्षयत्तमापो अभ्यनूषत वत्सं संशिश्वरीरिव ॥
अपादिन्द्रः, अपादग्निः; विश्वे देवाः अमत्सत। वरुण इदिह क्षयत्; तमापोऽभ्यनूषत—वत्सं संशिश्वरीरिव मातरः।
Mantra 12
सुदेवो असि वरुण यस्य ते सप्त सिन्धवः । अनुक्षरन्ति काकुदं सूर्म्यं सुषिरामिव ॥
सुदेवोऽसि वरुण, यस्य ते सप्त सिन्धवः अनुक्ररन्ति काकुदं सूर्म्यं—सुषिरामिव; ऋतस्य धाराः त्वयि अविच्छिन्नाः प्रवहन्ति।
Mantra 13
यो व्यतीँरफाणयत्सुयुक्ताँ उप दाशुषे । तक्वो नेता तदिद्वपुरुपमा यो अमुच्यत ॥
यो व्यतीँरफा॑णयत् सुयु॑क्ताँ उप दा॒शुषे॑ निनाय—स त॒क्वो ने॒ता; तदेव तस्य वपुः उप॒मा, योऽमु॑च्यत स्वातन्त्र्ये कर्मणि प्रवृत्तः।
Mantra 14
अतीदु शक्र ओहत इन्द्रो विश्वा अति द्विषः । भिनत्कनीन ओदनं पच्यमानं परो गिरा ॥
अतीव शक्र ओहत; इन्द्रो विश्वा अति द्विषः। परा-गिरा—दूरगामिन्या वाचा—पच्यमानं कनीनस्य ओदनं भिनत्ति; एवं उच्चतर-उक्त्या शत्रु-रचनाः प्रभिद्यन्ते।
Mantra 15
अर्भको न कुमारकोऽधि तिष्ठन्नवं रथम् । स पक्षन्महिषं मृगं पित्रे मात्रे विभुक्रतुम् ॥
अर्भको न कुमारकोऽधि तिष्ठन् नवं नवं रथम्। स महिषं मृगं पचति परिपाकयति, पित्रे मात्रे च तं ददाति—विभु-क्रतुः, व्यापक-सर्वकार्य-समर्थ-संकल्पः।
Mantra 16
आ तू सुशिप्र दम्पते रथं तिष्ठा हिरण्ययम् । अध द्युक्षं सचेवहि सहस्रपादमरुषं स्वस्तिगामनेहसम् ॥
आ त्वं सुशिप्र दम्पते हिरण्ययं रथं तिष्ठ। अथ द्युक्षं सहस्रपादम् अरुषं स्वस्तिगामनेहसं अश्वं सचेवहि।
Mantra 17
तं घेमित्था नमस्विन उप स्वराजमासते । अर्थं चिदस्य सुधितं यदेतव आवर्तयन्ति दावने ॥
तं हि इत्था नमस्विन उप स्वराजम् आसते। अर्थं चिदस्य सुधितं यदा एतवः आवर्तयन्ति दावने।
Mantra 18
अनु प्रत्नस्यौकसः प्रियमेधास एषाम् । पूर्वामनु प्रयतिं वृक्तबर्हिषो हितप्रयस आशत ॥
अनु प्रत्नस्यौकसः एषां प्रियमेधासः। पूर्वाम् अनु प्रयतिं वृक्तबर्हिषो हितप्रयसोऽशत।
Frequently Asked Questions
It praises Soma as the inspired, strengthening drink and highlights Purandhī as the power of fullness that helps the sacrifice yield intelligence (medhā) and abundance.
Because the hymn links ritual precision with spiritual potency: delight and power must be held steady (not scattered) so Indra can drink and the offering can work effectively.
Purandhī is the supportive power of plenitude and fulfilment—she ‘brings forward’ the inspired force and helps complete the rite with increase, nourishment, and clear intelligence.
Ask anything about Sukta 69 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.