Sukta 69

Mantra 1

प्रप्र वस्त्रिष्टुभमिषं मन्दद्वीरायेन्दवे । धिया वो मेधसातये पुरंध्या विवासति ॥

మళ్లీ మళ్లీ ఆమె మీకొరకు త్రిష్టుభ్-ఛందస్సు యొక్క ప్రేరణాబలాన్ని, వీరులలో ఆనందించే సోమ (ఇందు) కొరకు పోషక ‘ఇష్’ (ఉద్వేగ/పోషణ) ను ముందుకు తెస్తుంది. ‘ధియా’ (చింతన) ద్వారా ఆమె మీ ‘మేధాసాతి’—దీప్త బుద్ధి-సాధన—కోసం సేవ చేస్తుంది; ‘పురంధీ’ (పూర్ణత-శక్తి) ఆరాధనను సమర్పిస్తుంది.

Mantra 2

नदं व ओदतीनां नदं योयुवतीनाम् । पतिं वो अघ्न्यानां धेनूनामिषुध्यसि ॥

నీవు నీ ఉప్పొంగే శక్తులకు నాదమయ ప్రవాహమవుతావు; ఎల్లప్పుడూ యోగమయ్యే బలాలకు ధ్వనించే స్రోతస్వవుతావు. నీవు ‘అఘ్న్యా’—అవధ్య గోవులు, దోహన-ధారలు—వాటి అధిపతి; పోషక ‘ఇష్’ మా అంతరంలో స్థిరంగా నిలవడానికి.

Mantra 3

ता अस्य सूददोहसः सोमं श्रीणन्ति पृश्नयः । जन्मन्देवानां विशस्त्रिष्वा रोचने दिवः ॥

ఈ ‘పృశ్నయః’—చుక్కల వర్ణముగల, సమృద్ధిగా దోహనమిచ్చేవి—సోమాన్ని కలిపి సిద్ధం చేస్తాయి. దేవుల జన్మక్షణంలో అవే వారి ‘విశః’ (జనసమూహాలు); దివః యొక్క మూడు ‘రోచన’—మూడు దీప్త లోకాలలో—అవి ప్రకాశించే హవిస్సును స్థాపిస్తాయి.

Mantra 4

अभि प्र गोपतिं गिरेन्द्रमर्च यथा विदे । सूनुं सत्यस्य सत्पतिम् ॥

వాక్కుతో ముందుకు సాగి, ఇంద్రుడు—గోపతి (గో/ప్రకాశ-గోముల అధిపతి)—అతనిని స్తుతించండి; అప్పుడు మనము తెలుసుకొందము: సత్యస్య సూను, ఋతస్య సత్పతి.

Mantra 5

आ हरयः ससृज्रिरेऽरुषीरधि बर्हिषि । यत्राभि संनवामहे ॥

రండి—హరి (తామ్ర/పీత) శక్తులు విడిపడి, బర్హిషి (పవిత్ర ఆసనం) పై స్థాపితమగునుగాక; అక్కడ మనము అభి-సంనవామహే—ఒకటిగా, ఒక స్వరంగా, ఆకాంక్షా-అర్పణాల సమవేత ప్రవాహంలో—కలిసిపోదాం.

Mantra 6

इन्द्राय गाव आशिरं दुदुह्रे वज्रिणे मधु । यत्सीमुपह्वरे विदत् ॥

ఇంద్రునికై, గావః (ప్రకాశ-కిరణాలు) వజ్రిణే (వజ్రధారి) కొరకు మధు—రసభరిత మిశ్రమాన్ని—దోహించాయి; అతడు దానిని ఉపహ్వరే, సమీప గుహ్య గర్తంలో, అంతర్ముఖ అవకాశంలో, కనుగొనునప్పుడు.

Mantra 7

उद्यद्ब्रध्नस्य विष्टपं गृहमिन्द्रश्च गन्वहि । मध्वः पीत्वा सचेवहि त्रिः सप्त सख्युः पदे ॥

నీవు ఉదిత బ్రధ్న (దీప్తిమంతుడు) యొక్క విశాల లోకం—అతని గృహం—వైపు आरोహణం చేసినప్పుడు, అక్కడికి వెళ్లు, ఓ ఇంద్రా; మధు (సోమరసం) పానంచేసి, మాతో సఖ్యంగా కలిసి నడుచు—మైత్రి యొక్క త్రిః-సప్త (ఇరవై ఒకటి) పదాలలో.

Mantra 8

अर्चत प्रार्चत प्रियमेधासो अर्चत । अर्चन्तु पुत्रका उत पुरं न धृष्ण्वर्चत ॥

పాడండి, మరింత పాడండి—హే ప్రియమేధాసులు (యజ్ఞప్రియులు, మేధావులు)—పాడండి; కుమారులూ పాడనివ్వండి; మరియు దుర్గంలా ధైర్యంగా పాడనివ్వండి, అప్పుడు ఆ స్తోత్రం సత్యానికి ఒక దృఢమైన దుర్గ-క్షేత్రంగా నిలుస్తుంది.

Mantra 9

अव स्वराति गर्गरो गोधा परि सनिष्वणत् । पिङ्गा परि चनिष्कददिन्द्राय ब्रह्मोद्यतम् ॥

క్రిందివైపు గర్గరంలాంటి నాదం ప్రతిధ్వనిస్తుంది; గోధా వలె చుట్టూ సనసనలాడుతూ కంపిస్తుంది. పింగా (తామ్రవర్ణ జ్వాల) చుట్టూ దూకుతుంది—ఇంద్రునికై ఉద్యతమైన బ్రహ్మ (ప్రేరిత వాక్కు) ప్రకటనకు పైకెత్తబడుతుంది.

Mantra 10

आ यत्पतन्त्येन्यः सुदुघा अनपस्फुरः । अपस्फुरं गृभायत सोममिन्द्राय पातवे ॥

వేగవంతమైన, సుదుగ్ధమైన (గావులు) చిందరావకుండా ఇక్కడికి ఎగిరివచ్చినప్పుడు, ఇంద్రుడు పానంచేయుటకు చిందని సోమాన్ని గట్టిగా పట్టుకోండి—అవతరించే శక్తికోసం ఆ ఆనంద-రసాన్ని స్థిరంగా నిలుపండి.

Mantra 11

अपादिन्द्रो अपादग्निर्विश्वे देवा अमत्सत । वरुण इदिह क्षयत्तमापो अभ्यनूषत वत्सं संशिश्वरीरिव ॥

ఇంద్రుడు పానంచేశాడు; అగ్నিও పానంచేశాడు; సమస్త దేవతలు ఆనందించారు. వరుణుడూ ఇక్కడే నివసించాడు; అప్పుడు ఆపః (జలదేవతలు) మర్మరధ్వనితో అతని వైపు చేరాయి—దూడ చుట్టూ తల్లులు మ్రోగినట్లుగా—తమ ప్రవాహమయ సమ్మతితో అంతర్నివసించే ఋతాన్ని పోషిస్తూ.

Mantra 12

सुदेवो असि वरुण यस्य ते सप्त सिन्धवः । अनुक्षरन्ति काकुदं सूर्म्यं सुषिरामिव ॥

హే వరుణా, నీవు సుదేవుడవు; నీ ‘కాకుద’—తరంగధారిణి ఉన్నతస్థానం—దానిని అనుసరించి నీ ఏడు సింధువులు ప్రవహిస్తాయి; సువ్యవస్థిత కాలువల మార్గంలో ప్రవాహాలు నడిచినట్లుగా; అలాగే నీలో ఈ క్రమబద్ధ ప్రవాహాలు భంగం లేకుండా సాగుతాయి.

Mantra 13

यो व्यतीँरफाणयत्सुयुक्ताँ उप दाशुषे । तक्वो नेता तदिद्वपुरुपमा यो अमुच्यत ॥

ఎదురైన శక్తులను విడదీసి, దానం చేసే వానికి సుయుక్త (సుసంయోజిత) శక్తులను సమీపింపజేసేవాడు—అతడే వేగవంతమైన నాయకుడు; అతని అదే స్వరూపమే ప్రమాణం/ఉపమ; అతడే విముక్తుడై స్వేచ్ఛా కర్మప్రవృత్తిలో ప్రవేశించేవాడు.

Mantra 14

अतीदु शक्र ओहत इन्द्रो विश्वा अति द्विषः । भिनत्कनीन ओदनं पच्यमानं परो गिरा ॥

అతిబలవంతుడైన శక్రుడు దాడి చేసి ముందుకు దూసుకెళ్లాడు; ఇంద్రుడు సమస్త ద్వేషాలను అతిక్రమించాడు. ‘కనీన్’ (యువకుడు) వండబడుతున్న ఓదనపు పాత్రను (కుండను) కూడా అతడు చీల్చివేస్తాడు—దూరవరకు వ్యాపించే వాక్కు (గిరా) ద్వారా; అట్లా శత్రు-రూపణలు ఉన్నత ఉచ్చారణతో భంగమవుతాయి.

Mantra 15

अर्भको न कुमारकोऽधि तिष्ठन्नवं रथम् । स पक्षन्महिषं मृगं पित्रे मात्रे विभुक्रतुम् ॥

ఒక చిన్న బాలుడిలా, ఒక కుమారుడిలా, అతడు సదా-నూతన రథంపై అధిరోహిస్తాడు. మహిషంలా, మృగంలా ఉన్న ఆ మహా బలాన్ని అతడు పరిపక్వం చేసి, తండ్రికీ తల్లికీ అర్పిస్తాడు—విస్తృతమైన, సర్వప్రభావక సంకల్పం (విభు-క్రతు) కలవాడు.

Mantra 16

आ तू सुशिप्र दम्पते रथं तिष्ठा हिरण्ययम् । अध द्युक्षं सचेवहि सहस्रपादमरुषं स्वस्तिगामनेहसम् ॥

రా, ఓ సు-శిప్ర (సుందరాధరుడైన) గృహపతీ! స్వర్ణమయ రథంపై అధిరోహించు. ఆపై ఆ ప్రకాశవంతమైన అశ్వాన్ని యోగించు—సహస్ర-పాద (అనేక శక్తులుగల), అరుష (రక్తిమ తేజస్సుతో), స్వస్తి-గామిన్ (క్షేమమార్గంలో నడిపించే), అనేహస్ (అక్లాంత, అవిరామ)—మమ్మల్ని తోడుకొని నడిపించు.

Mantra 17

तं घेमित्था नमस्विन उप स्वराजमासते । अर्थं चिदस्य सुधितं यदेतव आवर्तयन्ति दावने ॥

ఆయన దగ్గరకే—అవును, ఇలానే—నమస్విన్ (వందనచేసేవారు) జనులు స్వరాజ (స్వయంశాసక) ప్రభువును చేరి ఆయనతో కలిసి ఆసీనులవుతారు. ఆయన సుస్థిరమైన ఉద్దేశ్యమూ స్పష్టమవుతుంది; వారు ఆయనను యాత్ర వైపు, దానం (దావన) వైపు మళ్లించినప్పుడు.

Mantra 18

अनु प्रत्नस्यौकसः प्रियमेधास एषाम् । पूर्वामनु प्रयतिं वृक्तबर्हिषो हितप्रयस आशत ॥

ప్రాచీన నివాసం (సనాతన స్థానం) యొక్క అనుక్రమంలో వీరు ప్రియమేధస్ (ప్రియమైన ప్రজ্ঞ/అంతర్దృష్టి సాధకులు) ముందుకు సాగుతారు. వారు పూర్వమైన, ఆద్య ప్రయతి (మొదటి అగ్రగతి)ని పొందుతారు—బర్హిస్ (యజ్ఞతృణం) కత్తిరించి సిద్ధం చేసినవారు, తమ ప్రయస్ (శక్తులు) హిత-ప్రయస్ (సక్రమంగా అమర్చిన)గా స్థాపించినవారు.