
Sukta 8.69
Soma (with Purandhī as supporting power of abundance/fulfilment)
Triṣṭubh (explicitly referenced)
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಸೋಮವನ್ನು ಪ್ರೇರಕನಾಗಿಯೂ ಬಲದಾತನಾಗಿಯೂ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ; ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಜಪದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಮರುಮರು ಮುಂದಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಾರೆ. ಯಜ್ಞವನ್ನೂ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ವೃದ್ಧಿಯಿಂದ “ತುಂಬಿಸುವ” ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ/ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಶಕ್ತಿಯಾದ ಪುರಂಧೀ ಅವನಿಗೆ ಸಹಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಸೋಮವನ್ನು ಜಾಗರೂಕವಾಗಿ—ಒಂದೂ ಚಿಮ್ಮದಂತೆ—ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ ಅರ್ಪಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಹರಡಿವೆ; ಇಂದ್ರನು ಕುಡಿಯುವ ಪಾನವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿರಲೆಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧ ಯಜ್ಞಕ್ರಮ (ಕತ್ತರಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಬರ್ಹಿಸ್, ಸರಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತ ಶಕ್ತಿಗಳು)ವೇ ಪ್ರಾಚೀನ, ಮೂಲವಾದ “ಮುನ್ನಡೆ”ಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಷರತ್ತು ಎಂದು ಸಾರುತ್ತದೆ.
Mantra 1
प्रप्र वस्त्रिष्टुभमिषं मन्दद्वीरायेन्दवे । धिया वो मेधसातये पुरंध्या विवासति ॥
ಪುನಃ ಪುನಃ ಪುರಂಧಿ (ಪೂರ್ಣತೆಯ ಶಕ್ತಿ) ನಿಮ್ಮಿಗಾಗಿ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಪ್ರೇರಣಾಬಲವನ್ನು ಮುಂದಿಡುತ್ತಾಳೆ—ವೀರರಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸುವ ಸೋಮಕ್ಕಾಗಿ ಪೋಷಕ ಇಷ್ (ಆಹಾರ-ಪ್ರೇರಣೆ). ಧಿಯಾ (ಚಿಂತನೆ) ಯೊಂದಿಗೆ ಅವಳು ಮೇಧಾ-ಸಾತಿ (ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಬುದ್ಧಿಯ ಸಾಧನೆ)ಗಾಗಿ ನಿಮಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾಳೆ.
Mantra 2
नदं व ओदतीनां नदं योयुवतीनाम् । पतिं वो अघ्न्यानां धेनूनामिषुध्यसि ॥
ನೀನು ನಿನ್ನ ಉಬ್ಬುವ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ನಾದಮಯ ಪ್ರವಾಹವಾಗುತ್ತೀ; ಸದಾ ಯೋಕುತಿರುವ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಮೊಳಗುವ ಧಾರೆ. ನೀನು ಅಘ್ನ್ಯಾ (ಅಹಿಂಸ್ಯ/ಅಜೇಯ) ಗೋವುಗಳ—ಹಾಲುಧಾರೆ ಧೇನುಗಳ—ಪತಿ; ಪೋಷಕ ಇಷ್ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಲೆಂದು.
Mantra 3
ता अस्य सूददोहसः सोमं श्रीणन्ति पृश्नयः । जन्मन्देवानां विशस्त्रिष्वा रोचने दिवः ॥
ಈ ಚಿತ್ತರೆಯ (ಪೃಶ್ನಿ) ಧೇನುಗಳು, ಸಮೃದ್ಧ ದೋಹವಿರುವವು, ಸೋಮವನ್ನು ಕಲಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ದೇವರ ಜನ್ಮಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವು ದೇವಜನರ ವಿಶಃ (ಜನಸಮೂಹಗಳು); ದಿವ್ಯದ ಮೂರು ರೋಚನಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತವೆ.
Mantra 4
अभि प्र गोपतिं गिरेन्द्रमर्च यथा विदे । सूनुं सत्यस्य सत्पतिम् ॥
ವಾಣಿಯಿಂದ ಗೋಪಿ-ಪತಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ಸ್ತುತಿಸಿರಿ, ನಾವು ತಿಳಿಯುವಂತೆ—ಸತ್ಯದ ಸೂನು, ಋತದ ಸಚ್ಚ ಪತಿ.
Mantra 5
आ हरयः ससृज्रिरेऽरुषीरधि बर्हिषि । यत्राभि संनवामहे ॥
ಬನ್ನಿರಿ—ಹರಿ (ತಾಮ್ರ) ಶಕ್ತಿಗಳು ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟು ಬರ್ಹಿಷಿಯ ಮೇಲೆ ಆಸೀನವಾಗಲಿ; ಅಲ್ಲಿ ನಾವು ಒಂದಾಗಿ, ಒಂದೇ ಅರ್ಪಣ-ಸ್ವರದಲ್ಲಿ, ಸಂನವಾಮಹೆ.
Mantra 6
इन्द्राय गाव आशिरं दुदुह्रे वज्रिणे मधु । यत्सीमुपह्वरे विदत् ॥
ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಗಾವಃ (ಪ್ರಕಾಶ-ಕಿರಣಗಳು) ವಜ್ರಿಣೆಗೆ ಮಧುರಸವನ್ನು ದೋಹಿವೆ—ಸಮೃದ್ಧ ಮಿಶ್ರಣ; ಅವನು ಅದನ್ನು ಉಪಹ್ವರದಲ್ಲಿ, ಸಮೀಪದ ಒಳಕುಹರದಲ್ಲಿ, ಅಂತರಂಗ ಗಹ್ವರದಲ್ಲಿ, ವಿದತ್ (ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಾಗ).
Mantra 7
उद्यद्ब्रध्नस्य विष्टपं गृहमिन्द्रश्च गन्वहि । मध्वः पीत्वा सचेवहि त्रिः सप्त सख्युः पदे ॥
ನೀನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ (ಬ್ರಧ್ನ)ನ ವಿಶಾಲ ಲೋಕಕ್ಕೆ—ಅವನ ಗೃಹಕ್ಕೆ—ಏರುವಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗು, ಹೇ ಇಂದ್ರ; ಮಧುರ ಮಧುವನ್ನು ಕುಡಿದು, ನಮ್ಮೊಡನೆ ಸಖ್ಯದ ತ್ರಿಃ-ಸಪ್ತ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಚರನಾಗಿ ಸಂಚರಿಸು.
Mantra 8
अर्चत प्रार्चत प्रियमेधासो अर्चत । अर्चन्तु पुत्रका उत पुरं न धृष्ण्वर्चत ॥
ಹಾಡಿರಿ, ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಹಾಡಿರಿ—ಹೇ ಯಜ್ಞಪ್ರಿಯ ಮೇಧಾವಿಗಳೇ—ಹಾಡಿರಿ; ಪುತ್ರರೂ ಹಾಡಲಿ, ಮತ್ತು ಪುರದಂತೆ ಅಜೇಯ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಹಾಡಲಿ—ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿ ಸತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಟೆಯಾದ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಲಿ.
Mantra 9
अव स्वराति गर्गरो गोधा परि सनिष्वणत् । पिङ्गा परि चनिष्कददिन्द्राय ब्रह्मोद्यतम् ॥
ಕೆಳಗಡೆ ಸ್ತುತಿಯ ನಾದ ಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಮೊಳಗುತ್ತದೆ, ಸುತ್ತುವರಿದು ಕಂಪಿಸುತ್ತದೆ; ಪಿಂಗಳ ಜ್ವಾಲೆ ಸುತ್ತಲೂ ಹಾರಾಡುತ್ತದೆ—ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಪ್ರೇರಿತ ಬ್ರಹ್ಮ (ವಾಣಿ) ಪ್ರಕಟವಾಗಲು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
Mantra 10
आ यत्पतन्त्येन्यः सुदुघा अनपस्फुरः । अपस्फुरं गृभायत सोममिन्द्राय पातवे ॥
ವೇಗವಾಗಿ ಬರುವ, ಸುದುಘಾ (ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಕೊಡುವ) ಏನ್ಯಃಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಹಾರಿಬಂದು, ಚಿಮ್ಮಿಸದೆ ಇದ್ದಾಗ—ಅಪಾಸ್ಫುರ (ಚಿಮ್ಮದ) ಸೋಮವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಿರಿ, ಇಂದ್ರನು ಪಾನಮಾಡಲೆಂದು; ಇಳಿಯುವ ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ ಆ ಆನಂದವನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕಾಯಿರಿ.
Mantra 11
अपादिन्द्रो अपादग्निर्विश्वे देवा अमत्सत । वरुण इदिह क्षयत्तमापो अभ्यनूषत वत्सं संशिश्वरीरिव ॥
ಇಂದ್ರನು ಪಾನಮಾಡಿದನು; ಅಗ್ನಿಯೂ ಪಾನಮಾಡಿದನು; ಎಲ್ಲಾ ದೇವರೂ ಹರ್ಷಿಸಿದರು. ವರುಣನೂ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಆಪಃ (ಜಲಗಳು) ಗುನುಗುತ-ಮರ್ಮರಿಸುತ್ತ ಅವನ ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸಿದವು—ಕರುವಿನ ಸುತ್ತ ತಾಯಿಗೋವುಗಳು ಕೂಗುವಂತೆ—ಅಂತರ್ನಿಹಿತ ಋತವನ್ನು ತಮ್ಮ ಹರಿಯುವ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಂದ ಪೋಷಿಸುತ್ತ.
Mantra 12
सुदेवो असि वरुण यस्य ते सप्त सिन्धवः । अनुक्षरन्ति काकुदं सूर्म्यं सुषिरामिव ॥
ಹೇ ವರುಣ, ನೀನು ಸುಧೇವ (ಪೂರ್ಣ ದಿವ್ಯ)ನು; ನಿನ್ನದಾದ ಸಪ್ತ ಸಿಂಧವಃ ನಿನ್ನ ಕಾಕುದ—ಅಲೆ ಹೊತ್ತ ಎತ್ತರ—ವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಲುವೆ ಮಾಡಿದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಹೊಳೆಗಳಂತೆ; ಹೀಗೆ ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಋತಬದ್ಧ ಧಾರೆಗಳು ಭಂಗವಿಲ್ಲದೆ ಹರಿಯುತ್ತವೆ.
Mantra 13
यो व्यतीँरफाणयत्सुयुक्ताँ उप दाशुषे । तक्वो नेता तदिद्वपुरुपमा यो अमुच्यत ॥
ಯಾರು ಎದುರುಬಲಗಳನ್ನು ಚದುರಿಸಿ, ದಾನಿಗನ ಬಳಿಗೆ ಸುಯುಕ್ತ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ತಂದನೋ—ಅವನೇ ವೇಗವಂತ ನಾಯಕ; ಅವನದೇ ಆ ರೂಪವೇ ಉಪಮಾ-ಮಾಪ; ಅವನೇ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛಂದ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೃತ್ತನಾಗುವವನು.
Mantra 14
अतीदु शक्र ओहत इन्द्रो विश्वा अति द्विषः । भिनत्कनीन ओदनं पच्यमानं परो गिरा ॥
ಅತಿಬಲದಿಂದ ಶಕ್ರನು ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿದನು; ಇಂದ್ರನು ಎಲ್ಲಾ ದ್ವೇಷಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋದನು. ‘ಯುವ’ನ ಪಚ್ಯಮಾನವಾದ ಓದನ-ಪಾತ್ರವನ್ನೂ ಅವನು ಚೀರುತ್ತಾನೆ—ಪರ-ಗಿರಾ, ದೂರವರೆಗೆ ತಲುಪುವ ವಾಣಿಯಿಂದ; ಹೀಗಾಗಿ ಉನ್ನತ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಿಂದ ಶತ್ರು ರೂಪಣೆಗಳು ಭಂಗವಾಗುತ್ತವೆ.
Mantra 15
अर्भको न कुमारकोऽधि तिष्ठन्नवं रथम् । स पक्षन्महिषं मृगं पित्रे मात्रे विभुक्रतुम् ॥
ಚಿಕ್ಕ ಮಗುವಿನಂತೆ, ಯುವ ಕುಮಾರನಂತೆ, ಅವನು ಸದಾ ಹೊಸ ರಥವನ್ನು ಏರುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ವನ್ಯ ಶಕ್ತಿಯ ಮಹಿಷ-ಸಮಾನ ಮಹಾಬಲವನ್ನು ಪಕ್ವಗೊಳಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಪಿತೃಗೂ ಮಾತೃಗೂ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ—ವಿಭು-ಕ್ರತು, ವಿಶಾಲವೂ ಸರ್ವಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಂಕಲ್ಪವಂತನು.
Mantra 16
आ तू सुशिप्र दम्पते रथं तिष्ठा हिरण्ययम् । अध द्युक्षं सचेवहि सहस्रपादमरुषं स्वस्तिगामनेहसम् ॥
ಓ ಸುಶಿಪ್ರ, ದಂಪತೇ (ಗೃಹಪತೇ)! ಬಾ; ಹಿರಣ್ಯಮಯ ರಥದ ಮೇಲೆ ಏರು. ಅನಂತರ ದ್ಯುಕ್ಷ (ಪ್ರಕಾಶಮಾನ) ಅಶ್ವವನ್ನು ಜೂತುಮಾಡು—ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಸ್ರಪಾದ, ಬಲದಿಂದ ಅರುಷ (ಕೆಂಪು ವರ್ಣದ)—ಅದು ನಮ್ಮನ್ನು ಸ್ವಸ್ತಿ (ಮಂಗಳ) ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸಲಿ, ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಅಹಸ (ಅಕ್ಲಾಂತ)ವಾಗಿರಲಿ.
Mantra 17
तं घेमित्था नमस्विन उप स्वराजमासते । अर्थं चिदस्य सुधितं यदेतव आवर्तयन्ति दावने ॥
ಅವನನ್ನೇ—ಹೌದು, ಹೀಗೆ—ನಮಸ್ಕರಿಸುವ ಉಪಾಸಕರು ಸಮೀಪಿಸಿ ಬಂದು ಸ್ವರಾಜ (ಸ್ವಯಂ-ಶಾಸಕ) ಪ್ರಭುವಿನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಆಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವನ ಸುಧಿತ (ಸುಸ್ಥಾಪಿತ) ಉದ್ದೇಶವೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರು ಅವನನ್ನು ಯಾತ್ರೆಯ ಕಡೆಗೆ, ದಾನ (ದಾವನ)ದ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸುವಾಗ.
Mantra 18
अनु प्रत्नस्यौकसः प्रियमेधास एषाम् । पूर्वामनु प्रयतिं वृक्तबर्हिषो हितप्रयस आशत ॥
ಪ್ರಾಚೀನ ನಿವಾಸಸ್ಥಾನ (ಶಾಶ್ವತ ಧಾಮ)ವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಇವರು ಪ್ರಿಯಮೇಧಾಸಃ—ಪ್ರಿಯ ಜ್ಞಾನ-ಶೋಧಕರು—ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ. ಪೂರ್ವದ, ಮೂಲ ಪ್ರಯತಿ (ಮುನ್ನಡೆ)ಯನ್ನು ಅವರು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ—ಬರ್ಹಿಸ್ (ಯಜ್ಞಘಾಸ)ವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದವರು, ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಸಗಳನ್ನು ಹಿತಪ್ರಯಸ್ (ಯುಕ್ತಕ್ರಮ)ವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವರು.
It praises Soma as the inspired, strengthening drink and highlights Purandhī as the power of fullness that helps the sacrifice yield intelligence (medhā) and abundance.
Because the hymn links ritual precision with spiritual potency: delight and power must be held steady (not scattered) so Indra can drink and the offering can work effectively.
Purandhī is the supportive power of plenitude and fulfilment—she ‘brings forward’ the inspired force and helps complete the rite with increase, nourishment, and clear intelligence.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.