Sukta 2

Mantra 1

कुमारं माता युवतिः समुब्धं गुहा बिभर्ति न ददाति पित्रे । अनीकमस्य न मिनज्जनासः पुरः पश्यन्ति निहितमरतौ ॥

มารดาวัยเยาว์อุ้มกุมารนั้นไว้ ซ่อนอย่างมั่นคงในถ้ำลับ มิได้มอบให้บิดา ใบหน้าของเขามิได้ร่อยหรอ ทว่าผู้คนเห็นเขาถูกตั้งไว้เบื้องหน้า วางอยู่ในมือที่กำลังทำงาน—ไฟที่ซ่อนเร้นนั้น ทั้งลี้ลับภายในและปรากฏชัดในกิจการ.

Mantra 2

कमेतं त्वं युवते कुमारं पेषी बिभर्षि महिषी जजान । पूर्वीर्हि गर्भः शरदो ववर्धापश्यं जातं यदसूत माता ॥

กุมารผู้นี้คือผู้ใด—โอ้ผู้เยาว์วัย เจ้าอุ้มเขาไว้ในกายอันถูกหล่อหลอมนี้ ผู้เป็นมหามารดาได้ให้กำเนิดเขา เพราะครรภ์นั้นเติบโตผ่านฤดูกาลมากมาย; เมื่อมารดาคลอดออกมา ข้าพเจ้าได้เห็นการเกิดนั้น—เปลวไฟที่ซ่อนเร้นยาวนานปรากฏแก่สายตาในที่สุด.

Mantra 3

हिरण्यदन्तं शुचिवर्णमारात्क्षेत्रादपश्यमायुधा मिमानम् । ददानो अस्मा अमृतं विपृक्वत्किं मामनिन्द्राः कृणवन्ननुक्थाः ॥

จากไกลโพ้น จากทุ่งนา ข้าพเจ้าแลเห็นเขา—ผู้มีฟันทอง ผู้มีสีสันบริสุทธิ์—กำลังกะประมาณและจัดวางอาวุธของตน เขาบีบคั้นสกัดแก่นสารอมตะแล้วมอบให้เขา; เหล่าพลังที่ไร้อินทระ ไร้บทสรรเสริญ จะทำอันใดแก่ข้าพเจ้าได้เล่า

Mantra 4

क्षेत्रादपश्यं सनुतश्चरन्तं सुमद्यूथं न पुरु शोभमानम् । न ता अगृभ्रन्नजनिष्ट हि षः पलिक्नीरिद्युवतयो भवन्ति ॥

จากทุ่งนา ข้าพเจ้าแลเห็นเขาเคลื่อนไปตามทางดั้งเดิม—ดุจฝูงอันรื่นรมย์ ส่องประกายหลากหลาย เขาทั้งหลายจับเขาไว้ไม่ได้—แท้จริงเขามิได้เกิดมาเพื่อพวกเขา แม้ผู้ผมหงอกก็กลับเป็นหนุ่มสาว: ด้วยการปรากฏของเขา อำนาจที่ร่วงโรยย่อมฟื้นคืนเป็นวัยเยาว์

Mantra 5

के मे मर्यकं वि यवन्त गोभिर्न येषां गोपा अरणश्चिदास । य ईं जगृभुरव ते सृजन्त्वाजाति पश्व उप नश्चिकित्वान् ॥

ผู้ใดเล่าขับไล่พลังหนุ่มแน่นของข้าพเจ้าให้กระจัดกระจายด้วย ‘โค’ คือรัศมี—ทั้งที่พวกเขาไร้ผู้เลี้ยงโคอันแท้จริง แม้ผู้ไม่ทำร้ายก็ยังพอเป็นผู้เลี้ยงได้ ผู้ที่ฉวยมันไว้ ขอให้ปล่อยมันลงเบื้องล่าง; ขอให้ผู้รู้แจ้งนำกลับมาแก่เรา ซึ่งความเพิ่มพูนแห่งพลังชีวิตและทรัพย์แห่งความมีอยู่

Mantra 6

वसां राजानं वसतिं जनानामरातयो नि दधुर्मर्त्येषु । ब्रह्माण्यत्रेरव तं सृजन्तु निन्दितारो निन्द्यासो भवन्तु ॥

พระราชาแห่งที่พำนัก ผู้เป็นเรือนของหมู่ชนทั้งหลาย ถูกผู้เป็นศัตรูกักขังไว้ท่ามกลางปุถุชน. ขอถ้อยคำศักดิ์สิทธิ์แห่งอาตรี (Atri) คือพรหมัน (brahman) จงปลดปล่อยท่าน ณ ที่นี้; ขอผู้กล่าวร้ายจงกลับเป็นผู้ควรถูกกล่าวร้าย—ขออำนาจที่จองจำไฟภายในจงตกอยู่ใต้คำพิพากษาของตนเอง.

Mantra 7

शुनश्चिच्छेपं निदितं सहस्राद्यूपादमुञ्चो अशमिष्ट हि षः । एवास्मदग्ने वि मुमुग्धि पाशान्होतश्चिकित्व इह तू निषद्य ॥

แม้ศุนหเศปะ (Śunaḥśepa) ผู้ถูกมัดตรึงไว้ ท่านก็ยังปลดจากเสาบูชา—เขาย่อมได้สมดังปรารถนา. ฉันใดก็ฉันนั้น โออัคนี (Agni) โปรดคลายบ่วงพันธนาการที่รัดเรา; โอโหตฤ (Hotṛ) ผู้รู้แจ้ง จงนั่ง ณ ที่นี้ ภายในเรา และประทับในที่นั่งของท่านเถิด.

Mantra 8

हृणीयमानो अप हि मदैयेः प्र मे देवानां व्रतपा उवाच । इन्द्रो विद्वाँ अनु हि त्वा चचक्ष तेनाहमग्ने अनुशिष्ट आगाम् ॥

ด้วยความละอาย ข้าพเจ้าหันจากความเมามายของตน; ผู้พิทักษ์วรตะ (vrata) แห่งเทพทั้งหลายได้กล่าวแก่ข้าพเจ้า. อินทรา (Indra) ผู้รู้แจ้งได้เพ่งดูท่านจริงแท้; ด้วยการเห็นนั้นเป็นแนวทาง โออัคนี (Agni) ข้าพเจ้าจึงมาถึง ณ ที่นี้ โดยได้รับคำสั่งสอนแล้ว.

Mantra 9

वि ज्योतिषा बृहता भात्यग्निराविर्विश्वानि कृणुते महित्वा । प्रादेवीर्मायाः सहते दुरेवाः शिशीते शृङ्गे रक्षसे विनिक्षे ॥

อัคนีส่องประกายด้วยแสงอันกว้างใหญ่ และด้วยความยิ่งใหญ่ของท่านทำให้สรรพสิ่งทั้งปวงปรากฏแจ้ง ท่านข่มปราบมายาอันมิใช่เทพและหนทางอันชั่วร้าย; ท่านลับ “เขาทั้งสอง” ให้คม เพื่อฟาดฟันรากษัส (Rakṣas) ผู้เข้ามาเกาะกุมแฝงตัวอยู่

Mantra 10

उत स्वानासो दिवि षन्त्वग्नेस्तिग्मायुधा रक्षसे हन्तवा उ । मदे चिदस्य प्र रुजन्ति भामा न वरन्ते परिबाधो अदेवीः ॥

และขอให้พลังอันกึกก้องของท่านสถิตอยู่ในสวรรค์—เป็นอาวุธคมกล้าของอัคนี เพื่อสังหารรากษัส (Rakṣas) แม้ในยามปีติเริงรื่นของท่าน รัศมีก็พุ่งพล่านออกมา; เหล่าผู้ขัดขวางอันมิใช่เทพย่อมไม่อาจต้านทานแรงกดดันที่โอบล้อมได้

Mantra 11

एतं ते स्तोमं तुविजात विप्रो रथं न धीरः स्वपा अतक्षम् । यदीदग्ने प्रति त्वं देव हर्याः स्वर्वतीरप एना जयेम ॥

บทสรรเสริญนี้แด่ท่าน โอ้อัคนีผู้กำเนิดกว้างไกล—พราหมณ์ผู้มีแรงดลใจได้สรรค์สร้างอย่างผู้รู้ ประหนึ่งช่างทำรถศึก หากท่าน โอ้เทพเจ้า ทรงรับไว้ด้วยความยินดีแล้ว ด้วยบทนี้ขอให้เรามีชัยเหนือสายน้ำผู้ทรงสุริยะ—ธารอันสว่างไสวแห่งญาณหยั่งรู้

Mantra 12

तुविग्रीवो वृषभो वावृधानोऽशत्र्वर्यः समजाति वेदः । इतीममग्निममृता अवोचन्बर्हिष्मते मनवे शर्म यंसद्धविष्मते मनवे शर्म यंसत् ॥

ผู้คอทรงพลังดุจยิ่งใหญ่ เป็นโคอุสภะที่ยิ่งทวีความเจริญ ผู้สูงศักดิ์ไร้ความเป็นศัตรู ย่อมรู้กำเนิดร่วมกัน. ดังนี้เหล่าอมตะได้กล่าวถึงอัคนี (Agni) นี้ว่า “ขอเขาจงประทานความสงบและที่พึ่งแก่ผู้ปูบัรหิส (barhis) อันศักดิ์สิทธิ์ ขอเขาจงประทานความสงบและที่พึ่งแก่ผู้ถือเครื่องบูชา.”