Sukta 2

Mantra 1

कुमारं माता युवतिः समुब्धं गुहा बिभर्ति न ददाति पित्रे । अनीकमस्य न मिनज्जनासः पुरः पश्यन्ति निहितमरतौ ॥

യുവതിയായ മാതാവ് ഗുഹയിൽ നന്നായി സംയമിതമായി മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന കുമാരനെ ധരിക്കുന്നു; അവനെ പിതാവിന് ഏല്പിക്കുന്നില്ല. അവന്റെ മുഖം (അനീകം) ക്ഷയിക്കുന്നില്ല; എങ്കിലും ജനങ്ങൾ അവനെ മുന്നിൽ സ്ഥാപിതനായി, പ്രവർത്തിയുടെ കൈകളിൽ നിഹിതനായി കാണുന്നു—അന്തരഗുഹ്യമായ അഗ്നി ഒരേസമയം രഹസ്യവും പ്രവർത്തിയിൽ പ്രത്യക്ഷവുമാണ്.

Mantra 2

कमेतं त्वं युवते कुमारं पेषी बिभर्षि महिषी जजान । पूर्वीर्हि गर्भः शरदो ववर्धापश्यं जातं यदसूत माता ॥

ഹേ യുവതിയേ, നീ ഏത് കുമാരനെയാണ്—ഈ രൂപം കൊടുക്കുന്ന ദേഹത്തിൽ—ധരിക്കുന്നത്? മഹിഷിയായ മാതാവ് ജനിപ്പിച്ചവൻ ആരാണ്? അനേകം ശരദൃതുക്കൾക്കിടയിൽ ഗർഭം വളർന്നു; മാതാവ് പ്രസവിച്ചപ്പോൾ ഞാൻ അവനെ ജനിച്ചവനായി കണ്ടു—ദീർഘകാലം മറഞ്ഞിരുന്ന ജ്വാല ഒടുവിൽ ദൃഷ്ടിയിൽ പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.

Mantra 3

हिरण्यदन्तं शुचिवर्णमारात्क्षेत्रादपश्यमायुधा मिमानम् । ददानो अस्मा अमृतं विपृक्वत्किं मामनिन्द्राः कृणवन्ननुक्थाः ॥

ദൂരത്തിൽ നിന്ന്, ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് ഞാൻ അവനെ കണ്ടു—ഹിരണ്യദന്തൻ, ശുചിവർണ്ണൻ—ആയുധങ്ങൾ അളന്നൊരുക്കുന്നു. അവൻ അവനു അമൃതതത്ത്വം നൽകുന്നു, പിഴിഞ്ഞ് പുറത്തെടുക്കുന്നു; അപ്പോൾ ഇന്ദ്രരഹിതരും അനുക്തി (സ്തുതി)രഹിതരുമായ ശക്തികൾ എനിക്കെന്തു ചെയ്യുമ്?

Mantra 4

क्षेत्रादपश्यं सनुतश्चरन्तं सुमद्यूथं न पुरु शोभमानम् । न ता अगृभ्रन्नजनिष्ट हि षः पलिक्नीरिद्युवतयो भवन्ति ॥

ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് ഞാൻ അവനെ തുടർച്ചയായി മുന്നേറുന്നതായി കണ്ടു—സുമദ്യൂഥം (ആനന്ദിത കൂട്ടം)പോലെ, പലവിധത്തിൽ ദീപ്തിമാൻ. അവർ അവനെ പിടിച്ചില്ല; സത്യത്തിൽ അവൻ അവർക്കായി ജനിച്ചതുമല്ല. പളിക്നീ (ചാരമുടിയുള്ളവർ) പോലും യുവതികളാകുന്നു—അവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ക്ഷീണിച്ച ശക്തികൾ വീണ്ടും യൗവനത്തിലേക്ക് പുതുക്കപ്പെടുന്നു.

Mantra 5

के मे मर्यकं वि यवन्त गोभिर्न येषां गोपा अरणश्चिदास । य ईं जगृभुरव ते सृजन्त्वाजाति पश्व उप नश्चिकित्वान् ॥

ആരാണ് എന്റെ മർയകം (യൗവനശക്തി) ഗോഭിഃ (കിരണ-ഗോകൾ) മുതൽ വേർതിരിച്ചത്? യാർക്കു സത്യമായ ഗോപാ (രക്ഷകൻ) ഇല്ലായിരുന്നു—ഹാനിയില്ലാത്ത ഒരാളെങ്കിലും ഉണ്ടായിരിക്കാമായിരുന്നു. ആരാണ് അതിനെ പിടിച്ചെടുത്തത്, അവർ അതിനെ താഴോട്ടു വിട്ടുകളയട്ടെ; ചികിത്വാൻ (ജ്ഞാനി) ഞങ്ങളിലേക്കു പ്രാണബലത്തിന്റെ വർദ്ധനയും പശു-ധനം (അസ്തിത്വത്തിന്റെ വൈഭവം)യും സമീപിപ്പിക്കട്ടെ.

Mantra 6

वसां राजानं वसतिं जनानामरातयो नि दधुर्मर्त्येषु । ब्रह्माण्यत्रेरव तं सृजन्तु निन्दितारो निन्द्यासो भवन्तु ॥

വാസസ്ഥാനങ്ങളുടെ രാജാവിനെ, ജനങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലത്തെ—വൈരികൾ മർത്ത്യരിടയിൽ ബന്ധിച്ചിരിക്കുന്നു. അത്രിയുടെ ബ്രഹ്മവാണി ഇവിടെ അവനെ മോചിപ്പിക്കട്ടെ; നിന്ദകർ തന്നേ നിന്ദ്യരാകട്ടെ. അന്തർഅഗ്നിയെ തടവിലാക്കുന്ന ശക്തി തന്റെ തന്നെ വിധിക്കു കീഴിലാകട്ടെ.

Mantra 7

शुनश्चिच्छेपं निदितं सहस्राद्यूपादमुञ्चो अशमिष्ट हि षः । एवास्मदग्ने वि मुमुग्धि पाशान्होतश्चिकित्व इह तू निषद्य ॥

ശുനഃശേപനെയും—ബന്ധിതനായിരുന്നിട്ടും—നീ യൂപം (യജ്ഞസ്തംഭം) മുതൽ മോചിപ്പിച്ചു; അവൻ തീർച്ചയായും ഇഷ്ടഫലം നേടി. അതുപോലെ, ഹേ അഗ്നേ, ഞങ്ങളെ പിടിച്ചിരിക്കുന്ന ബന്ധനങ്ങൾ അഴിച്ചുകളയുക; ജ്ഞാനിയായ ഹോതൃ, ഇവിടെ ഞങ്ങളിലകത്ത് ഇരുന്ന് നിന്റെ ആസനം ഏറ്റെടുക്കുക.

Mantra 8

हृणीयमानो अप हि मदैयेः प्र मे देवानां व्रतपा उवाच । इन्द्रो विद्वाँ अनु हि त्वा चचक्ष तेनाहमग्ने अनुशिष्ट आगाम् ॥

ലജ്ജിതനായി ഞാൻ എന്റെ തന്നെ മദത്തിൽ നിന്ന് തിരിഞ്ഞുമാറി; ദേവന്മാരുടെ വ്രതത്തിന്റെ രക്ഷകൻ എന്നോടു പ്രസ്താവിച്ചു. ജ്ഞാനിയായ ഇന്ദ്രൻ നിന്നെ തീർച്ചയായും നിരീക്ഷിച്ചു; ആ ദർശനത്തിന്റെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശത്തോടെ, ഹേ അഗ്നേ, ഞാൻ ഇവിടെ ഉപദേശിതനായി വന്നിരിക്കുന്നു.

Mantra 9

वि ज्योतिषा बृहता भात्यग्निराविर्विश्वानि कृणुते महित्वा । प्रादेवीर्मायाः सहते दुरेवाः शिशीते शृङ्गे रक्षसे विनिक्षे ॥

വിശാലമായ ജ്യോതിസ്സോടെ അഗ്നി പ്രകാശിച്ച് പ്രത്യക്ഷനാകുന്നു; തന്റെ മഹത്ത്വത്താൽ എല്ലാം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. അദേവീ മായകളെയും ദുഷ്പഥങ്ങളെയും അവൻ ജയിക്കുന്നു; അകത്തു കയറിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്ന രക്ഷസിനെ നിഗ്രഹിക്കാൻ തന്റെ രണ്ടു ശൃംഗങ്ങളെ അവൻ മൂർച്ചപ്പെടുത്തുന്നു.

Mantra 10

उत स्वानासो दिवि षन्त्वग्नेस्तिग्मायुधा रक्षसे हन्तवा उ । मदे चिदस्य प्र रुजन्ति भामा न वरन्ते परिबाधो अदेवीः ॥

അവന്റെ ഗർജ്ജിക്കുന്ന ശക്തികൾ ദിവിയിൽ നിലകൊള്ളട്ടെ—അഗ്നിയുടെ തീക്ഷ്ണായുധങ്ങൾ—രക്ഷസിനെ വധിക്കുവാൻ. അവന്റെ മദത്തിലും അവന്റെ ഭാമങ്ങൾ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുന്നു; അദേവീ പരിബാധകർ ചുറ്റിപ്പിടിക്കുന്ന സമ്മർദ്ദത്തെ തടയുന്നില്ല.

Mantra 11

एतं ते स्तोमं तुविजात विप्रो रथं न धीरः स्वपा अतक्षम् । यदीदग्ने प्रति त्वं देव हर्याः स्वर्वतीरप एना जयेम ॥

ഹേ തുവിജാത (വിശാലജന്മ) അഗ്നേ, നിനക്കായി ഈ സ്തോമത്തെ പ്രചോദിതനായ വിപ്രൻ, ജ്ഞാനിയായ പ്രവർത്തകൻ, രഥംപോലെ നന്നായി പണിതിരിക്കുന്നു. ഹേ ദേവാ, നീ ഇതിനെ ആനന്ദത്തോടെ സ്വീകരിച്ചാൽ, ഇതിന്റെ ബലത്തിൽ ഞങ്ങൾ സ്വർവതീ അപഃ—സൂര്യവാഹിനിയായ ദീപ്തധാരകൾ—അവയെ ജയിക്കട്ടെ.

Mantra 12

तुविग्रीवो वृषभो वावृधानोऽशत्र्वर्यः समजाति वेदः । इतीममग्निममृता अवोचन्बर्हिष्मते मनवे शर्म यंसद्धविष्मते मनवे शर्म यंसत् ॥

തുവിഗ്രീവൻ—മഹാകണ്ഠൻ—വൃഷഭനെപ്പോലെ, നിരന്തരം വളരുന്നവൻ; ശത്രുതയില്ലാത്ത ആര്യൻ (ഉദാത്തൻ), ഒരേ ജന്മത്തിന്റെ രഹസ്യം അറിയുന്നവൻ. ഇങ്ങനെ അമൃതദേവന്മാർ ഈ അഗ്നിയെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു: ‘ബർഹിഷ് (പവിത്രാസനം) വിരിക്കുന്ന മനുഷ്യന് ശാന്തിയും ആശ്രയവും നൽകട്ടെ; ഹവിഷ് വഹിക്കുന്ന മനുഷ്യന് ശാന്തിയും ആശ്രയവും നൽകട്ടെ.’