Opening the text

Sukta 4.6
Vāmadeva Gautama
Agni
Triṣṭubh (probable)
บทสวดนี้อัญเชิญอัคนีในฐานะโหตฤผู้เที่ยงตรงและตื่นรู้ ผู้สถาปนาเหล่าเทพไว้ในพิธีและนำเจตนามนุษย์ (manman) ให้ก้าวหน้าไปด้วยปัญญาอันรู้จำแนก (manīṣā) วามเทวะสรรเสริญทัศนะอันเป็นมงคลและส่องสว่างด้วยตนเองของอัคนี ซึ่งทะลุความมืดและคุ้มครองผู้บูชาจากมลทินและความเสื่อมสลาย บทสวดลงท้ายด้วยการรังสรรค์พรหมัน (ถ้อยคำศักดิ์สิทธิ์) เมื่ออัคนีถูกจุดให้ลุก โดยผู้บูชานั่งด้วยความเคารพต่อหน้าไฟพิธีของปุโรหิต
Mantra 1
ऊर्ध्व ऊ षु णो अध्वरस्य होतरग्ने तिष्ठ देवताता यजीयान् । त्वं हि विश्वमभ्यसि मन्म प्र वेधसश्चित्तिरसि मनीषाम् ॥
เพื่อเราทั้งหลาย จงลุกขึ้นเถิดแท้จริง โหตฤ (Hotṛ) แห่งพิธีบูชา; อัคนีเอ๋ย จงยืนขึ้น ผู้สถาปนาเหล่าเทพ ผู้ควรรับเครื่องบูชายิ่งนัก เพราะท่านโอบล้อมความคิดทั้งมวลของเรา และเป็นญาณทัศนะของผู้มีเวทัส เป็นพลังแห่งมณีษา (manīṣā) คือปรีชาญาณอันรู้จำแนก
Mantra 2
अमूरो होता न्यसादि विक्ष्वग्निर्मन्द्रो विदथेषु प्रचेताः । ऊर्ध्वं भानुं सवितेवाश्रेन्मेतेव धूमं स्तभायदुप द्याम् ॥
โหตฤ (Hotṛ) ผู้ไม่หลงผิดได้เข้าประทับนั่งท่ามกลางหมู่ชน; อัคนี (Agni) ผู้เปี่ยมปีติ ตื่นรู้กว้างไกลในสภาพิธี (vidatha) ทั้งหลาย. พระองค์ชูรัศมีขึ้นสูงดุจสวิตฤ (Savitṛ) และดุจผู้วัดประมาณทรงค้ำยันควันให้พุ่งขึ้นสู่ฟากฟ้า.
Mantra 3
यता सुजूर्णी रातिनी घृताची प्रदक्षिणिद्देवतातिमुराणः । उदु स्वरुर्नवजा नाक्रः पश्वो अनक्ति सुधितः सुमेकः ॥
เคลื่อนไป ณ ที่นั้นอย่างรวดเร็วและงามนัก; ผู้ประทานผู้มีเนยใส (ghṛta) เป็นทางเดิน ในความเร่าร้อนย่อมเวียนขวารอบหมู่เทพทั้งหลาย. พระองค์ยกไม้เชื้อไฟขึ้น—แรกเกิด—ดุจม้าศึกอันแข็งแรง; ไฟที่ตั้งมั่นและประสานดีแล้ว ย่อมชโลมและทำให้สัตว์ผู้มีชีวิต (ชีวิตที่สถิตในกาย) สว่างไสว.
Mantra 4
स्तीर्णे बर्हिषि समिधाने अग्ना ऊर्ध्वो अध्वर्युर्जुजुषाणो अस्थात् । पर्यग्निः पशुपा न होता त्रिविष्ट्येति प्रदिव उराणः ॥
บนหญ้าศักดิ์สิทธิ์บรรฮิส (barhis) ที่ปูไว้ เมื่ออัคนี (Agni) ถูกจุดให้ลุก โอธวรรยุ (Adhvaryu) ก็ลุกขึ้นสูง รับไว้และปรนนิบัติ. อัคนีเวียนรอบไปในฐานะผู้พิทักษ์ชีวิต (paśupā) และในฐานะโหตฤ (Hotṛ); ด้วยความเร่าร้อนพระองค์มุ่งสู่ที่นั่งสามชั้น ไปยังยอดสูงแห่งสวรรค์.
Mantra 5
परि त्मना मितद्रुरेति होताग्निर्मन्द्रो मधुवचा ऋतावा । द्रवन्त्यस्य वाजिनो न शोका भयन्ते विश्वा भुवना यदभ्राट् ॥
เขาเวียนไปทั่วด้วยกฎของตนเอง—อัคนี (Agni) ปุโรหิต ผู้เปี่ยมปีติ ผู้มีวาจาดุจน้ำผึ้ง ผู้ทรงไว้ซึ่ง ṛta (ระเบียบ-สัจธรรมแห่งจักรวาล). ความโศกทั้งหลายหนีไปจากเขาดุจม้าศึกที่ถูกเฆี่ยน; เมื่อเขาลุกโพลงสว่างไสว โลกทั้งปวงย่อมครั่นคร้าม.
Mantra 6
भद्रा ते अग्ने स्वनीक संदृग्घोरस्य सतो विषुणस्य चारुः । न यत्ते शोचिस्तमसा वरन्त न ध्वस्मानस्तन्वी रेप आ धुः ॥
โอ้อัคนี ผู้มีพักตร์อันงาม (svanīka) นิมิตที่ปรากฏด้วยตนของท่านเป็นมงคล—แม้อยู่ท่ามกลางสิ่งน่ากลัวและสิ่งที่แตกแยกก็ยังงดงาม. เมื่อเปลวเพลิงของท่านมิได้ถูกความมืดล้อมกั้น อำนาจที่ร่วงโรยย่อมไม่สาดมลทินลงสู่กายนี้.
Mantra 7
न यस्य सातुर्जनितोरवारि न मातरापितरा नू चिदिष्टौ । अधा मित्रो न सुधितः पावकोऽग्निर्दीदाय मानुषीषु विक्षु ॥
ไม่มีผู้ใดขวางกั้นการก้าวไปอันชนะของเขาได้—ไม่แม้ผู้ให้กำเนิด หรือบิดามารดา แม้ในกิจที่เขาเลือกกระทำ. แล้วดุจมิตระ (Mitra) ผู้ตั้งมั่นดี อัคนีผู้ชำระให้บริสุทธิ์ก็ส่องประกายขึ้นท่ามกลางหมู่ชนมนุษย์.
Mantra 8
द्विर्यं पञ्च जीजनन्त्संवसानाः स्वसारो अग्निं मानुषीषु विक्षु । उषर्बुधमथर्यो न दन्तं शुक्रं स्वासं परशुं न तिग्मम् ॥
สองครั้ง ห้าพี่น้องสตรี ผู้สวมอาภรณ์ร่วมกันด้วยความพร้อมเพรียง ได้ให้กำเนิดอัคนีท่ามกลางหมู่ชนมนุษย์—ผู้ตื่นพร้อมอรุณ; ดุจเขี้ยวของอถัรวัน สุกสว่าง ปากงาม ดุจขวานคมที่มีคมกริบ
Mantra 9
तव त्ये अग्ने हरितो घृतस्ना रोहितास ऋज्वञ्चः स्वञ्चः । अरुषासो वृषण ऋजुमुष्का आ देवतातिमह्वन्त दस्माः ॥
โอ้อัคนี ม้าอาชาไนยสีน้ำตาลทองเหล่านั้นเป็นของท่าน ชโลมด้วยฆี—แดงเรื่อ ตรงไป และหันถูกทาง. เหล่าผู้มีสีอรุณ ผู้ทรงพลัง มีความเป็นชายมั่นคง เรียกหมู่เทพให้มาชุมนุม; การกระทำของเขาน่าอัศจรรย์ยิ่ง
Mantra 10
ये ह त्ये ते सहमाना अयासस्त्वेषासो अग्ने अर्चयश्चरन्ति । श्येनासो न दुवसनासो अर्थं तुविष्वणसो मारुतं न शर्धः ॥
แท้จริง เหล่านั้นเป็นของท่าน—ผู้ทนทานไม่รู้เหนื่อย โอ้อัคนี ผู้ดุเดือด—เคลื่อนไปดุจเปลวไฟแห่งบทสรรเสริญ. ดุจเหยี่ยวพุ่งสู่เป้าหมาย กึกก้องดุจหมู่มารุต เขาแสวงหาผลอันมุ่งหมาย
Mantra 11
अकारि ब्रह्म समिधान तुभ्यं शंसात्युक्थं यजते व्यू धाः । होतारमग्निं मनुषो नि षेदुर्नमस्यन्त उशिजः शंसमायोः ॥
เมื่อท่านถูกจุดให้ลุกโพลง วาจาศักดิ์สิทธิ์คือพรหมัน (brahman) ก็ได้ถูกรังสรรค์เพื่อท่าน; บทสรรเสริญประกาศ และผู้บูชาจัดวางถ้อยคำตามลำดับอันควรเพื่อถวาย. มนุษย์ทั้งหลายได้นั่งลงต่อหน้าอัคนี (Agni) ผู้เป็นโหตฤ—ก้มกราบนมัสการ; เหล่าอุศิช (uśij) ผู้กระตือรือร้น แสวงหาคำสรรเสริญแห่งอายุ (Ayu).
It is a hymn to Agni asking him to rise as the sacrificial priest (Hotṛ), bring the gods to the rite, and protect the worshipper by his light that overcomes darkness.
It presents Agni as the one who ‘establishes’ or ‘sets’ the gods in the sacrifice—by kindling the fire and carrying offerings, he makes divine participation effective.
It can be recited at the start of a homa/agnihotra or any fire worship, focusing on kindling inner clarity and offering sincere intention through disciplined, truthful speech.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.