Sukta 6

Mantra 1

ऊर्ध्व ऊ षु णो अध्वरस्य होतरग्ने तिष्ठ देवताता यजीयान् । त्वं हि विश्वमभ्यसि मन्म प्र वेधसश्चित्तिरसि मनीषाम् ॥

ਸਾਡੇ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ, ਹੇ ਅਧਵਰ-ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਹੋਤ੍ਰ; ਹੇ ਅਗਨੀ, ਦੇਵਤਾਤਾ (ਦੇਵ-ਸਥਾਪਕ), ਅਤਿ ਯਜਨੀਯ, ਤੂੰ ਠਹਿਰ। ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਵੇਧਸ, ਤੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤਾਂ ਦੀ ਮਣੀਸ਼ਾ ਦਾ ਵਿਵੇਕੀ ਚਿੱਤ ਹੈਂ—ਸਮਝ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ।

Mantra 2

अमूरो होता न्यसादि विक्ष्वग्निर्मन्द्रो विदथेषु प्रचेताः । ऊर्ध्वं भानुं सवितेवाश्रेन्मेतेव धूमं स्तभायदुप द्याम् ॥

ਅਮੂੜ੍ਹ ਹੋਤ੍ਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ; ਮੰਦਰ ਅਗਨੀ ਵਿਦਥਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਚੇਤਸ—ਸਦਾ ਜਾਗਦਾ—ਹੈ। ਸਵਿਤ੍ਰ ਵਾਂਗ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਰਣ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੀ, ਅਤੇ ਮਾਪਣ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਆਪਣਾ ਧੂੰਆਂ ਦਿਆਉਂ ਵੱਲ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤਾ।

Mantra 3

यता सुजूर्णी रातिनी घृताची प्रदक्षिणिद्देवतातिमुराणः । उदु स्वरुर्नवजा नाक्रः पश्वो अनक्ति सुधितः सुमेकः ॥

ਉੱਥੇ ਚਲਦਿਆਂ, ਸੁਵੇਗੀ, ਘਿਉ-ਮਈ ਰਾਹ ਵਾਲੇ ਦਾਤੇ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੀ ਦੱਖਣਾਵਰਤ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਵਜਾਤ ਸਮਿਧ ਨੂੰ ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ; ਸੁਧਿਤ, ਸੁਮੇਕ (ਅਗਨੀ) ਪਸ਼ੂ—ਦੇਹਧਾਰੀ ਜੀਵ—ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 4

स्तीर्णे बर्हिषि समिधाने अग्ना ऊर्ध्वो अध्वर्युर्जुजुषाणो अस्थात् । पर्यग्निः पशुपा न होता त्रिविष्ट्येति प्रदिव उराणः ॥

ਵਿਛਾਏ ਬਰ੍ਹਿਸ ਉੱਤੇ, ਜਦ ਅਗਨੀ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਧਵਰ੍ਯੁ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ। ਅਗਨੀ ਪ੍ਰਾਣ-ਰਖਵਾਲੇ ਵਾਂਗ, ਹੋਤ੍ਰ ਵਾਂਗ, ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਫਿਰਦਾ ਹੈ; ਤ੍ਰਿਵਿਸ਼ਟੀ ਆਸਨ ਵੱਲ, ਉਰਾਣ—ਉਤਸ਼ਾਹੀ—ਹੋ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਦੇ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 5

परि त्मना मितद्रुरेति होताग्निर्मन्द्रो मधुवचा ऋतावा । द्रवन्त्यस्य वाजिनो न शोका भयन्ते विश्वा भुवना यदभ्राट् ॥

ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਵਧਰਮ ਨਾਲ ਸਭ ਪਾਸੀਂ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਹੋਤਾ ਅਗਨੀ, ਆਨੰਦਮਈ, ਮਧੁਰ ਬਚਨ ਵਾਲਾ, ਰਿਤ ਦਾ ਧਾਰਕ। ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸ਼ੋਕ ਹੰਕਾਏ ਹੋਏ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਦੌੜ ਕੇ ਦੂਰ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਭੁਵਨ ਡਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Mantra 6

भद्रा ते अग्ने स्वनीक संदृग्घोरस्य सतो विषुणस्य चारुः । न यत्ते शोचिस्तमसा वरन्त न ध्वस्मानस्तन्वी रेप आ धुः ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਵਨੀਕ, ਤੇਰਾ ਆਪਣੇ-ਮੁਖ ਵਾਲਾ ਦਰਸ਼ਨ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ—ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਵਿਛੁੜੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁੰਦਰ। ਜਦੋਂ ਤੇਰਾ ਸ਼ੋਚਿਸ ਅੰਧਕਾਰ ਨਾਲ ਘਿਰਦਾ ਨਹੀਂ, ਤਦੋਂ ਧਵੰਸਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇਹ ਉੱਤੇ ਅਪਵਿਤ੍ਰਤਾ (ਰੇਪ) ਨਹੀਂ ਸੁੱਟ ਸਕਦੀਆਂ।

Mantra 7

न यस्य सातुर्जनितोरवारि न मातरापितरा नू चिदिष्टौ । अधा मित्रो न सुधितः पावकोऽग्निर्दीदाय मानुषीषु विक्षु ॥

ਜਿਸ ਦੀ ਜਿੱਤਵਾਨ ਗਤੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਰੋਕਿਆ—ਨਾ ਜਨਕ ਨੇ, ਨਾ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਸੁਸਥਾਪਿਤ ਮਿਤ੍ਰ ਵਾਂਗ, ਸ਼ੁੱਧਿਕਾਰਕ ਅਗਨੀ ਮਨੁੱਖੀ ਕੁਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ।

Mantra 8

द्विर्यं पञ्च जीजनन्त्संवसानाः स्वसारो अग्निं मानुषीषु विक्षु । उषर्बुधमथर्यो न दन्तं शुक्रं स्वासं परशुं न तिग्मम् ॥

ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਵੇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਵਸੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਦੋ ਵਾਰ ਪੰਜ ਭੈਣਾਂ—ਸਵਸਾਰਾਂ—ਮਨੁੱਖੀ ਕੁਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਸ਼ਾ ਨਾਲ ਜਾਗਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ—ਅਥਰਵਣ ਦੇ ਦੰਦ ਵਾਂਗ—ਚਮਕਦਾਰ, ਸੁਮੁਖ, ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਪਰਸ਼ੂ ਵਾਂਗ ਧਾਰਦਾਰ।

Mantra 9

तव त्ये अग्ने हरितो घृतस्ना रोहितास ऋज्वञ्चः स्वञ्चः । अरुषासो वृषण ऋजुमुष्का आ देवतातिमह्वन्त दस्माः ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰੇ ਉਹ ਹਰਿਤ ਅਸ਼ਵ ਘ੍ਰਿਤਸਨਾਤ—ਘੀ ਵਿੱਚ ਸਨਾਤ—ਹਨ; ਰੋਹਿਤ ਵਰਣ, ਸਿੱਧੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੁਵਰਤੀ। ਉਹ ਅਰੁਸ਼, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ-ਮੁਸ਼ਕ ਵਾਲੇ ਦਸਮਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਨੂੰ ਆਹਵਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਅਦਭੁਤ ਹਨ ਉਹ।

Mantra 10

ये ह त्ये ते सहमाना अयासस्त्वेषासो अग्ने अर्चयश्चरन्ति । श्येनासो न दुवसनासो अर्थं तुविष्वणसो मारुतं न शर्धः ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰੇ ਉਹੀ—ਅਯਾਸ, ਬਿਨਾ ਥੱਕੇ ਸਹਿਣ ਵਾਲੇ—ਤੀਖੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਅਰਚਨਾ ਦੀਆਂ ਜਵਾਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਸ਼੍ਯੇਨ ਵਾਂਗ ਲਕਸ਼ ਵੱਲ ਝਪਟਦੇ ਹਨ; ਤੁਵਿਸ਼ਵਣ, ਮਾਰੁਤ-ਸ਼ਰਧ ਵਾਂਗ ਗੱਜਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਛਿਤ ਲਾਭ ਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹਨ।

Mantra 11

अकारि ब्रह्म समिधान तुभ्यं शंसात्युक्थं यजते व्यू धाः । होतारमग्निं मनुषो नि षेदुर्नमस्यन्त उशिजः शंसमायोः ॥

ਹੇ (ਅਗਨੀ), ਜਦ ਤੂੰ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮ (ਪਵਿੱਤਰ ਵਾਣੀ) ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਸਤੁਤੀ-ਗੀਤ ਉਕਥ ਦਾ ਉਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਯਥਾਕ੍ਰਮ ਵਿਉਂਤਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਹੋਤ੍ਰ ਅਗਨੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਬੈਠ ਗਏ ਹਨ; ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ਼ਿਜ—ਉਤਸੁਕ ਸਤੋਤ੍ਰੀ—ਆਯੁ ਦੇ ਯਸ਼ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਲੱਭਦੇ ਹਨ।