Sukta 29

Mantra 1

अस्तीदमधिमन्थनमस्ति प्रजननं कृतम् । एतां विश्पत्नीमा भराग्निं मन्थाम पूर्वथा ॥

ಇಲ್ಲಿ ಮಂಥನದಂಡವಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಜನನದ ಸಾಧನ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಗೃಹಪತ್ನಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತರು; ಪೂರ್ವದಂತೆ ನಾವು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮಂಥನ ಮಾಡೋಣ—ಆತ್ಮದ ಗುಪ್ತ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸೋಣ.

Mantra 2

अरण्योर्निहितो जातवेदा गर्भ इव सुधितो गर्भिणीषु । दिवेदिव ईड्यो जागृवद्भिर्हविष्मद्भिर्मनुष्येभिरग्निः ॥

ಎರಡು ಅರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತವೇದಸನು ಗರ್ಭದಂತೆ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ನಿಹಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ—ಗರ್ಭಿಣಿಯರಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿತ ಭ್ರೂಣದಂತೆ. ದಿನೇದಿನೇ ಜಾಗೃತರಾಗಿರುವ, ಹವಿಷ್ಯವಂತರಾದ ಮನುಷ್ಯರಿಂದ—ಚೇತನ್ಯದ ಜ್ವಾಲೆಯನ್ನು ಜಾಗೃತವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವವರಿಂದ—ಅಗ್ನಿ ಆರಾಧ್ಯನೂ ಸ್ತುತ್ಯನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

Mantra 3

उत्तानायामव भरा चिकित्वान्त्सद्यः प्रवीता वृषणं जजान । अरुषस्तूपो रुशदस्य पाज इळायास्पुत्रो वयुनेऽजनिष्ट ॥

ಉತ್ತಾನ (ಕೆಳಗಿನ) ಅರಣಿಯ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಸು—ಹೇ ಜ್ಞಾನಿ; ತಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರೇರಿತ ಮಂಥನದಿಂದ ಬಲಿಷ್ಠ ವೃಷಭ (ಅಗ್ನಿ) ಜನ್ಮಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅರುಷ (ಕೆಂಪು) ಶಿಖೆಯುಳ್ಳವನಾಗಿ ಅವನ ತೇಜಸ್ಸು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ; ಇಳಾ (Iḷā) ಯ ಪುತ್ರನು ವಿಧಿಯ ಗುಪ್ತ ಉಪಾಯಗಳು (ವಯುನ) ಮೂಲಕ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ.

Mantra 4

इळायास्त्वा पदे वयं नाभा पृथिव्या अधि । जातवेदो नि धीमह्यग्ने हव्याय वोळ्हवे ॥

ಇಳಾ (Iḷā) ಯ ಪದದಲ್ಲಿ, ಪೃಥಿವಿಯ ನಾಭಿಯ ಮೇಲೆ, ಹೇ ಜಾತವೇದಸ್, ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೇವೆ. ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ಹವ್ಯವನ್ನು ವಹಿಸಲು ಸ್ಥಿರನಾಗು—ನಮ್ಮ ಯಜ್ಞದ ದೇವ-ವಿನಿಮಯವು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಸಾಗಲಿ.

Mantra 5

मन्थता नरः कविमद्वयन्तं प्रचेतसममृतं सुप्रतीकम् । यज्ञस्य केतुं प्रथमं पुरस्तादग्निं नरो जनयता सुशेवम् ॥

ಹೇ ನರರೇ, ಮಂಥನ ಮಾಡಿ ಕವಿ—ಅಡಗದ ಸಂಕಲ್ಪವಂತ, ಪ್ರಚೇತಸ್ (ವಿಸ್ತೃತ ಚೇತನಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ), ಅಮೃತ, ಸುಪ್ರತೀಕ (ದೀಪ್ತ ಮುಖವಂತ)—ಆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಜನ್ಮಗೊಳಿಸಿರಿ. ಯಜ್ಞದ ಕೇತು ಎಂದು ಅವನನ್ನು ಮೊದಲಾಗಿ ಪುರಸ್ತಾತ್ (ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ) ಸ್ಥಾಪಿಸಿರಿ; ಹೇ ನರರೇ, ಸುಶೇವ (ಮಂಗಳಕರ) ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಜನಯಿಸಿರಿ.

Mantra 6

यदी मन्थन्ति बाहुभिर्वि रोचतेऽश्वो न वाज्यरुषो वनेष्वा । चित्रो न यामन्नश्विनोरनिवृतः परि वृणक्त्यश्मनस्तृणा दहन् ॥

ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಾಹುಗಳಿಂದ ಮಥನ ಮಾಡುವಾಗ ಅವನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ—ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠ ವೇಗವಂತ ಕೆಂಪು ಅಶ್ವದಂತೆ; ಅಶ್ವಿನರ ವಿಚಿತ್ರ ಯಾತ್ರೆಯಂತೆ, ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಅವನು ಸುತ್ತಲೂ ಸಂಚರಿಸಿ, ಕಲ್ಲಿನಂತ ಕಠಿನತೆಯನ್ನೂ ಒಣ ಹುಲ್ಲನ್ನೂ ದಹಿಸುತ್ತಾನೆ.

Mantra 7

जातो अग्नी रोचते चेकितानो वाजी विप्रः कविशस्तः सुदानुः । यं देवास ईड्यं विश्वविदं हव्यवाहमदधुरध्वरेषु ॥

ಜನಿಸಿದ ಅಗ್ನಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ—ಜಾಗೃತನಾಗಿ ವಿವೇಕಿಯೂ ಆಗಿ; ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಜಯಶಾಲಿ, ಪ್ರೇರಿತ ವಿಪ್ರ, ಕವಿಗಳಿಂದ ಸ್ತುತ, ಸುಧಾನು—ಉತ್ತಮ ದಾನದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧ. ಅವನನ್ನೇ ದೇವರುಗಳು ಅಧ್ವರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ—ಈಡ್ಯ, ವಿಶ್ವವಿದ್, ಹವ್ಯವಾಹ, ಹವಿಯನ್ನು ಹೊರುವವನು.

Mantra 8

सीद होतः स्व उ लोके चिकित्वान्त्सादया यज्ञं सुकृतस्य योनौ । देवावीर्देवान्हविषा यजास्यग्ने बृहद्यजमाने वयो धाः ॥

ಕುಳಿತುಕೋ, ಹೋತೃ, ನಿನ್ನದೇ ಲೋಕದಲ್ಲಿ—ಜ್ಞಾನಿಯೇ; ಸುಕೃತ ಕರ್ಮದ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸು. ದೇವಾವೀರನಾಗಿ ಹವಿಷಾ ಸಹಿತ ದೇವರನ್ನು ಯಜಿಸು; ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ಯಜಮಾನನಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲ ವಯಃ—ಜೀವಬಲ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು—ನಿಧಾನಿಸು.

Mantra 9

कृणोत धूमं वृषणं सखायोऽस्रेधन्त इतन वाजमच्छ । अयमग्निः पृतनाषाट् सुवीरो येन देवासो असहन्त दस्यून् ॥

ಓ ಸಖಿಗಳೇ, ಧೂಮವನ್ನು ವೃಷಭದಂತೆ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿಸಿರಿ; ಅಚ್ಯುತವಾಗಿ, ಅಡಗದೆ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ವಾಜದ ಕಡೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಿರಿ. ಈ ಅಗ್ನಿಯೇ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಜಯಶಾಲಿ, ಸುವೀರಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ—ಇವನಿಂದಲೇ ದೇವರುಗಳು ದಸ್ಯುಗಳನ್ನು, ಅಂಧ ಅಡ್ಡಿಗಳನ್ನು, ಜಯಿಸಿದರು.

Mantra 10

अयं ते योनिॠत्वियो यतो जातो अरोचथाः । तं जानन्नग्न आ सीदाथा नो वर्धया गिरः ॥

ಇದು ನಿನ್ನ ಋತುಸತ್ಯ ಯೋನಿ; ಇದರಿಂದ ಜನಿಸಿ ನೀನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತೀಯ. ಅದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಓ ಅಗ್ನಿ, ಇಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗು; ನಂತರ ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಪ್ರೇರಿತ ಗಿರಗಳನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸು—ಅವು ಆತ್ಮವನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತವೆ.

Mantra 11

तनूनपादुच्यते गर्भ आसुरो नराशंसो भवति यद्विजायते । मातरिश्वा यदमिमीत मातरि वातस्य सर्गो अभवत्सरीमणि ॥

ಅವನು ತನುನಪಾತನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ—ದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಗರ್ಭ; ಮತ್ತು ಅವನು ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಜನಿಸಿದಾಗ ನರಾಶಂಸನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತು ಮಾತರಿಶ್ವನು ಅವನನ್ನು ಮಾತೆಯಲ್ಲಿ ಅಳೆಯುವಾಗ, ಹರಿವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ವಾಯುವಿನ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಮುಕ್ತ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಯಿತು.

Mantra 12

सुनिर्मथा निर्मथितः सुनिधा निहितः कविः । अग्ने स्वध्वरा कृणु देवान्देवयते यज ॥

ಸುಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಥಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಸುಪ್ರಕಟಗೊಂಡು; ಸುಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿ ಕವಿರೂಪ ಜ್ಯೋತಿ (ಅಗ್ನಿ) ಒಳಗೆ ನಿಹಿತವಾಗಿದೆ. ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ಸ್ವಧ್ವರಾ—ಯಜ್ಞಕರ್ಮದ ಸುಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿಯೂ ಸತ್ಯವಾಗಿಯೂ ಮಾಡು; ದೇವವನ್ನು ಬಯಸುವವನಿಗಾಗಿ ದೇವರಿಗೆ ಯಜಿಸು.

Mantra 13

अजीजनन्नमृतं मर्त्यासोऽस्रेमाणं तरणिं वीळुजम्भम् । दश स्वसारो अग्रुवः समीचीः पुमांसं जातमभि सं रभन्ते ॥

ಮರ್ತ್ಯರು ಅಮೃತವನ್ನು ಜನ್ಮಗೊಳಿಸಿದರು—ಅಚಲ, ತ್ವರಿತ ತಾರಕ, ಬಲವಾದ ಕೋಟೆಗಳ ಭೇದಕ. ಹತ್ತು ಸ್ವಸೆಯರು, ನೇರಗತಿಯುಳ್ಳವರಾಗಿ ಏಕಮುಖವಾಗಿ, ಜನಿಸಿದ ಪುರುಷ-ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಆಲಿಂಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

Mantra 14

प्र सप्तहोता सनकादरोचत मातुरुपस्थे यदशोचदूधनि । न नि मिषति सुरणो दिवेदिवे यदसुरस्य जठरादजायत ॥

ಸನಾತನ ಮೂಲದಿಂದ ಸಪ್ತಹೋತಾ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು, ತಾಯಿಯ ಉಪಸ್ಥದಲ್ಲಿ—ಪೋಷಣೆಯ ಉದರದಲ್ಲಿ—ಅವನು ಜ್ವಲಿಸಿದಾಗ. ದಿವೇದಿವೇ ಸುಧಾನ (ಸು-ದಾತ) ಕಣ್ಮಿಟುಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಅಸುರ (ಪ್ರಭುತ್ವಶಕ್ತಿ) ಯ ಜಠರದಿಂದ ಜನಿಸಿದನು.

Mantra 15

अमित्रायुधो मरुतामिव प्रयाः प्रथमजा ब्रह्मणो विश्वमिद्विदुः । द्युम्नवद्ब्रह्म कुशिकास एरिर एकएको दमे अग्निं समीधिरे ॥

ಶತ್ರುಬಲಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಆಯುಧಧಾರಿಗಳಾಗಿ, ಮರುತರು ಮುನ್ನಡೆಯುವ ವೇಗದಂತೆ, ವಾಣಿ (ಬ್ರಹ್ಮ)ಯ ಈ ಪ್ರಥಮಜಾತ ಪ್ರೇರಣೆಗಳು ಕರ್ಮದ ಸಮಸ್ತ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತಿವೆ. ಕುಶಿಕರು ತೇಜಸ್ವಿ, ವಿಜಯವಂತ ಬ್ರಹ್ಮ-ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉನ್ನತಗೊಳಿಸಿದರು; ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ತನ್ನ ಅಂತರಗೃಹದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದನು—ಶಕ್ತಿಯ ಏಕ ಜ್ವಾಲೆಯಾಗಿ ಏಕೀಕರಿಸಿ.

Mantra 16

यदद्य त्वा प्रयति यज्ञे अस्मिन्होतश्चिकित्वोऽवृणीमहीह । ध्रुवमया ध्रुवमुताशमिष्ठाः प्रजानन्विद्वाँ उप याहि सोमम् ॥

ಇಂದು, ಈ ಮುನ್ನಡೆಯುವ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ, ಹೇ ಹೋತೃ—ಚಿಕಿತ್ಸು (ವಿವೇಕಿ) ನೀನನ್ನು ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ವರಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಧ್ರುವ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಬಾ; ಧ್ರುವ ಶಾಂತಿ-ಆಸನಕ್ಕೆ ಬಾ. ಜನ್ಮಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿರುವ ಜ್ಞಾನಿ, ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಸೋಮದ ಬಳಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸು.