Sukta 29
Sukta 3.29
Viśvāmitra Gāthina (family attribution for early RV 3)
Agni (manifested through manthana)
Jagatī or Tr̥ṣṭubh (verse needs metrical verification; fire-kindling hymns often vary)
अयं सूक्तः मन्थनेनाग्नेः प्रज्वालनस्य सजीवां विधिलितुर्गाथां वर्णयति। अग्नेर्जन्मात्र पवित्रं संकल्पितं च जननं, येन प्राचीनो यज्ञविधिः पुनर्नवीक्रियते। यदा स धूमकेतुर्ज्वालाचिह्नैः सहोदयति, तदा स वृतो होताऽभवत् यज्ञं पुरःसरं नयति, बलं जयम् च ददाति, निरोधकशक्तीः पराजयति, उपासकान् च ध्रुवे ‘सुरे’ आसने नयति, यत्र तेनैव सोमरत्याः समीपं गम्यते।
Mantras
Mantra 1
अस्तीदमधिमन्थनमस्ति प्रजननं कृतम् । एतां विश्पत्नीमा भराग्निं मन्थाम पूर्वथा ॥
अस्तीदम् अधिमन्थनम्, अस्ति प्रजननं कृतम्। एतां विश्पत्नीम् आ भर; अग्निं मन्थाम पूर्वथा—निहितं तेजः प्रकाशयामः।
Mantra 2
अरण्योर्निहितो जातवेदा गर्भ इव सुधितो गर्भिणीषु । दिवेदिव ईड्यो जागृवद्भिर्हविष्मद्भिर्मनुष्येभिरग्निः ॥
अरण्योर्निहितो जातवेदाः गर्भ इव सुसंहितो गर्भिणीषु। दिवेदिवे जागृवद्भिर्हविष्मद्भिर्मनुष्येभिरग्निर् ईड्योऽन्वेष्टव्यश्च।
Mantra 3
उत्तानायामव भरा चिकित्वान्त्सद्यः प्रवीता वृषणं जजान । अरुषस्तूपो रुशदस्य पाज इळायास्पुत्रो वयुनेऽजनिष्ट ॥
उत्तानायामव भरा चिकित्वान् सद्यः प्रवीता वृषणं जजान। अरुषस्तूपो रुशदस्य पाज इळायास्पुत्रो वयुनेऽजनिष्ट॥
Mantra 4
इळायास्त्वा पदे वयं नाभा पृथिव्या अधि । जातवेदो नि धीमह्यग्ने हव्याय वोळ्हवे ॥
इळायास्त्वा पदे वयं नाभा पृथिव्या अधि। जातवेदो नि धीमहि अग्ने हव्याय वोळ्हवे॥
Mantra 5
मन्थता नरः कविमद्वयन्तं प्रचेतसममृतं सुप्रतीकम् । यज्ञस्य केतुं प्रथमं पुरस्तादग्निं नरो जनयता सुशेवम् ॥
मन्थत नरः कविमद्वयन्तं प्रचेतसममृतं सुप्रतीकम्। यज्ञस्य केतुं प्रथमं पुरस्तादग्निं नरो जनयता सुशेवम्॥
Mantra 6
यदी मन्थन्ति बाहुभिर्वि रोचतेऽश्वो न वाज्यरुषो वनेष्वा । चित्रो न यामन्नश्विनोरनिवृतः परि वृणक्त्यश्मनस्तृणा दहन् ॥
यदा बाहुभिर्मन्थन्ति तदा स रोचते—वनेषु वाज्यरुषोऽश्व इव; अश्विनोरिव चित्रो यामोऽनिवृतः सन् परितो वृणक्ति, अश्मनस्तृणं च दहन्।
Mantra 7
जातो अग्नी रोचते चेकितानो वाजी विप्रः कविशस्तः सुदानुः । यं देवास ईड्यं विश्वविदं हव्यवाहमदधुरध्वरेषु ॥
जातोऽग्निः रोचते चेकि॑तानो—वाजी विप्रः कविशस्तः सुदानुः। यं देवाः ईड्यं विश्वविदं हव्यवाहम् अध्वरेषु अदधुः।
Mantra 8
सीद होतः स्व उ लोके चिकित्वान्त्सादया यज्ञं सुकृतस्य योनौ । देवावीर्देवान्हविषा यजास्यग्ने बृहद्यजमाने वयो धाः ॥
सीद होतः स्वे लोके चिकित्वान्; सादय यज्ञं सुकृतस्य योनौ। देवावीर्देवान् हविषा यजासि; अग्ने बृहद् यजमाने वयो धाः।
Mantra 9
कृणोत धूमं वृषणं सखायोऽस्रेधन्त इतन वाजमच्छ । अयमग्निः पृतनाषाट् सुवीरो येन देवासो असहन्त दस्यून् ॥
हे सखायः, धूमं वृषणं बलवन्तं कुरुत; अस्रेदन्तः वाजम् अच्छ इतन। अयम् अग्निः पृतनाषाट् सुवीरः; येन देवासो दस्यून् तमोबाधकान् असहन्त।
Mantra 10
अयं ते योनिॠत्वियो यतो जातो अरोचथाः । तं जानन्नग्न आ सीदाथा नो वर्धया गिरः ॥
अयं ते ऋत्वियो योनिः, यतो जातोऽरोचथाः। तं जानन्, अग्ने, आ सीद; अथ नो गिरः वर्धय।
Mantra 11
तनूनपादुच्यते गर्भ आसुरो नराशंसो भवति यद्विजायते । मातरिश्वा यदमिमीत मातरि वातस्य सर्गो अभवत्सरीमणि ॥
स तनूनपाद् उच्यते—गर्भ आसुरः (दीप्ततेजसः); यद् विजायते तदा नराशंसो भवति। मातरिश्वा यद् अमिमीत मातरि, तदा वातस्य सर्गः सरिमणि अभवत्।
Mantra 12
सुनिर्मथा निर्मथितः सुनिधा निहितः कविः । अग्ने स्वध्वरा कृणु देवान्देवयते यज ॥
सुनिर्मथो निर्मथितः सुनिधा निहितः कविः। अग्ने स्वध्वरा कृणु देवान् देवयते यज॥
Mantra 13
अजीजनन्नमृतं मर्त्यासोऽस्रेमाणं तरणिं वीळुजम्भम् । दश स्वसारो अग्रुवः समीचीः पुमांसं जातमभि सं रभन्ते ॥
अजीजनन्नमृतं मर्त्यासोऽस्रेमाणं तरणिं वीळुजम्भम्। दश स्वसारो अग्रुवः समीचीः पुमांसं जातमभि सं रभन्ते॥
Mantra 14
प्र सप्तहोता सनकादरोचत मातुरुपस्थे यदशोचदूधनि । न नि मिषति सुरणो दिवेदिवे यदसुरस्य जठरादजायत ॥
प्र सप्तहोता सनकादरोचत मातुरुपस्थे यदशोचदूधनि। न नि मिषति सुरणो दिवेदिवे यदसुरस्य जठरादजायत॥
Mantra 15
अमित्रायुधो मरुतामिव प्रयाः प्रथमजा ब्रह्मणो विश्वमिद्विदुः । द्युम्नवद्ब्रह्म कुशिकास एरिर एकएको दमे अग्निं समीधिरे ॥
अमित्रायुधो मरुतामिव प्रयाः प्रथमा॒जा ब्रह्मणो विश्वमिद्विदुः। द्युम्नवद्ब्रह्म कुशिकास एरिरे; एकैकः स्वे दमेऽग्निं समिधिरे—एकां शक्तिशिखां सम्यक् प्रज्वालयन्तः॥
Mantra 16
यदद्य त्वा प्रयति यज्ञे अस्मिन्होतश्चिकित्वोऽवृणीमहीह । ध्रुवमया ध्रुवमुताशमिष्ठाः प्रजानन्विद्वाँ उप याहि सोमम् ॥
यदद्य त्वा प्रयति यज्ञेऽस्मिन् होतारं चिकित्वोऽवृणीमहि इह। ध्रुवमया ध्रुवमुताशमिष्ठाः; प्रजानन् विद्वान् उप याहि सोमम्॥
Frequently Asked Questions
It centers on producing Agni by manthana (churning the fire-sticks) and installing him as the Hotar who carries offerings and moves the sacrifice forward.
Because Vedic ritual treats fire as a living, sacred presence hidden in the wood; the rite “brings him to birth,” renewing divine order and vitality in the household and community.
In this context, Dasyus represent hostile obstructions—darkness, disorder, and resistance to ṛta. Agni is praised as the power by which the gods overcome these forces, giving strength and clear progress to the worshippers.
Ask anything about Sukta 29 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.