Opening the text

Sukta 1.73
Madhucchandā Vaiśvāmitra (traditional for RV 1.73)
Agni
Gāyatrī/Anuṣṭubh not applicable here; RV 1.73 is commonly Triṣṭubh (probable for this verse)
ฤคเวท 1.73 เป็นบทอัญเชิญอัคนีในฐานะโหตฤผู้ชี้นำอย่างดี ผู้ขยาย “เรือน/ที่พำนัก” (sadman) ของผู้ประกอบยัญให้เป็นพื้นที่แห่งพร ความอุดมสมบูรณ์ และระเบียบอันชอบธรรม บทสวดสรรเสริญภาวะผู้นำอันสุขุมรอบรู้ของอัคนี (supraṇīti) และอำนาจของท่านในการปลดปล่อยกระแสแห่งฤตะ (Ṛta) ซึ่งจินตนาการเป็นโคและสายน้ำที่พังทลายสิ่งกีดขวาง ตอนท้ายขอให้ถ้อยคำของกวีเป็นที่พอพระทัย และให้การปกครองอันเทียมแอกดีของอัคนีนำความมั่งคั่งและชื่อเสียงที่เทพกำหนดมาให้
Mantra 1
रयिर्न यः पितृवित्तो वयोधाः सुप्रणीतिश्चिकितुषो न शासुः । स्योनशीरतिथिर्न प्रीणानो होतेव सद्म विधतो वि तारीत् ॥
ดุจทรัพย์อุดม (rayí) ที่สืบจากบรรพชนและได้มาโดยชอบ เขาค้ำจุนความเจริญงอกงามของเรา; ด้วยการนำทางอันประเสริฐ เขาสั่งสอนผู้รู้แจ้ง. ดุจแขกผู้เป็นที่ต้อนรับนำความร่มเย็นมา เขาทำให้พอใจ; และดุจปุโรหิตผู้ประกอบพิธี (hotṛ) เขาเปิดแผ่เรือน (sadman) ของผู้ถวายบูชา.
Mantra 2
देवो न यः सविता सत्यमन्मा क्रत्वा निपाति वृजनानि विश्वा । पुरुप्रशस्तो अमतिर्न सत्य आत्मेव शेवो दिधिषाय्यो भूत् ॥
ดุจเทพสวิตฤ (Savitṛ) ผู้มีดำริเป็นสัจ เขาโดยเจตจำนง (krátu) คุ้มครองและปรับให้ตรงความคดเคี้ยวทั้งปวง. ผู้เป็นที่สรรเสริญยิ่ง เขามิใช่ความคิดหลงผิด (amati) หากเป็นความจริง; ดุจอาตมัน (ātman) อันลึกใน เขาเป็นผู้เกื้อกูลที่ควรยึดมั่นให้มั่นคง.
Mantra 3
देवो न यः पृथिवीं विश्वधाया उपक्षेति हितमित्रो न राजा । पुरःसदः शर्मसदो न वीरा अनवद्या पतिजुष्टेव नारी ॥
ดุจเทพ เขาพำนักเหนือแผ่นดินผู้ค้ำจุนสรรพสิ่ง; ดุจกษัตริย์ผู้มีไมตรีและพันธะมิตรอันกลมกลืน. ผู้ประทับเบื้องหน้า ผู้ประทับในความร่มเย็น ดุจวีรชน; ไร้มลทิน ดุจภรรยาที่เป็นที่โปรดปรานของสามี.
Mantra 4
तं त्वा नरो दम आ नित्यमिद्धमग्ने सचन्त क्षितिषु ध्रुवासु । अधि द्युम्नं नि दधुर्भूर्यस्मिन्भवा विश्वायुर्धरुणो रयीणाम् ॥
โอ อัคนี ผู้ซึ่งมนุษย์ในเรือน ในที่พำนักอันมั่นคง เข้าหาอยู่เสมอ—ผู้ถูกจุดให้ลุกไหม้เป็นนิตย์—เขาทั้งหลายวางไว้เหนือท่านซึ่งเดชานุภาพอันสว่างไสวอันอุดม (dyumna). ขอท่านจงเป็นผู้ทรงไว้ซึ่งชีวิตทั้งปวงแก่เรา เป็นหลักค้ำอันมั่นคงแห่งความมั่งคั่งทั้งหลาย.
Mantra 5
वि पृक्षो अग्ने मघवानो अश्युर्वि सूरयो ददतो विश्वमायुः । सनेम वाजं समिथेष्वर्यो भागं देवेषु श्रवसे दधानाः ॥
โอ อัคนี ขอให้ผู้เอื้อเฟื้อและผู้แสวงหาทั้งหลายเร่งรุดก้าวหน้า; ขอให้ฤๅษีผู้สว่างไสวขยายการให้ตลอดช่วงชีวิตทั้งสิ้น. ขอให้เราชนะซึ่งความอุดมแห่งพลัง (vāja) ในสมรภูมิทั้งหลาย; และขอให้ความมุ่งหมายอันสูงส่ง (ārya) ทรงไว้ซึ่งส่วนอันชอบธรรมท่ามกลางเหล่าเทพ พร้อมสถาปนาชื่อเสียง (śravas).
Mantra 6
ऋतस्य हि धेनवो वावशानाः स्मदूध्नीः पीपयन्त द्युभक्ताः । परावतः सुमतिं भिक्षमाणा वि सिन्धवः समया सस्रुरद्रिम् ॥
เพราะโคแห่งฤตะ (Ṛta) ร้องก้องด้วยความยินดี จึงทำให้เต้านมพองเต็มเพื่อเรา—แจกจ่ายส่วนอันสว่างไสว. จากแดนอันไกลโพ้น วอนขอซึ่งความดำริอันดี (sumati) เหล่าสายน้ำไหลแยกและไหลรวมพร้อมกัน กดดันฝ่าศิลาแห่งเครื่องกีดขวาง.
Mantra 7
त्वे अग्ने सुमतिं भिक्षमाणा दिवि श्रवो दधिरे यज्ञियासः । नक्ता च चक्रुरुषसा विरूपे कृष्णं च वर्णमरुणं च सं धुः ॥
โอ อัคนี (Agni) เมื่อเหล่าผู้ประกอบยัญ (yajñiyāsaḥ) วอนขอปัญญาอันดี (sumatí) ในท่าน เขาทั้งหลายได้สถาปนาศราวัส (śrávas) อันแท้จริงไว้ในสวรรค์. ราตรีและอุษา (Uṣas) ผู้มีรูปต่างกันทั้งสอง ได้ร่วมกันจัดวางสีดำและสีแดง—ความมืดและความสว่าง—ให้เป็นไปตามลำดับอันมีระเบียบ.
Mantra 8
यान्राये मर्तान्त्सुषूदो अग्ने ते स्याम मघवानो वयं च । छायेव विश्वं भुवनं सिसक्ष्यापप्रिवान्रोदसी अन्तरिक्षम् ॥
โอ อัคนี ผู้เร้าเร่งอันประเสริฐ ผู้ทรงขับดันมนุษย์ผู้ตายได้ไปสู่ความบริบูรณ์แห่งทรัพย์ (rāyī) — ขอให้พวกเราได้เป็นหนึ่งในหมู่ผู้ใจกว้างเหล่านั้นด้วยเถิด. ขอท่านโอบอุ้มโลกทั้งปวงแห่งการเกิดเป็นดุจร่มเงาคุ้มครอง ให้เต็มเปี่ยมทั้งสองโลก (ฟ้าและดิน) และอันตรักษะ (antarikṣa) ระหว่างนั้น ตลอดจนภายในเรา.
Mantra 9
अर्वद्भिरग्ने अर्वतो नृभिर्नॄन्वीरैर्वीरान्वनुयामा त्वोताः । ईशानासः पितृवित्तस्य रायो वि सूरयः शतहिमा नो अश्युः ॥
ด้วยม้าศึกผู้แล่นฉิว ด้วยพลังอันแล่นฉิว; ด้วยหมู่ชน ด้วยฤทธาแห่งวีรชน—โอ อัคนี ภายใต้การคุ้มครองของท่าน ขอให้เราชนะวีรชนด้วยวีรชน. ครั้นเป็นเจ้าแห่งทรัพย์ (rāyá) ที่บรรพชนได้มาแล้ว ขอให้เหล่าสูรยะ (sūrayaḥ) ผู้สว่างไสว เพียรแสวงหาเพื่อเราให้ได้ถึงร้อยเท่า.
Mantra 10
एता ते अग्न उचथानि वेधो जुष्टानि सन्तु मनसे हृदे च । शकेम रायः सुधुरो यमं तेऽधि श्रवो देवभक्तं दधानाः ॥
โอ้อัคนี ผู้รู้แจ้ง (Védhaḥ) ขอถ้อยคำสรรเสริญเหล่านี้ที่เรากล่าวแด่ท่าน จงเป็นที่พอพระทัยแก่จิตและดวงใจของเรา ขอให้เรามีกำลังรับไว้และขับเคลื่อนการอภิบาลอันผูกเทียมดีของท่าน อันนำความอุดมบริบูรณ์; และขอให้เราสถาปนาไว้เหนือเรา ซึ่งศักดิ์ศรีเกียรติยศ (śrávas) ที่เทพประทาน ตั้งมั่นบนส่วนแบ่งแห่งเทพ (devabhakta)
It asks Agni to lead correctly (supraṇīti), make the sacrificer’s home and ritual space flourish, remove obstructions, and grant abundance (rayi) and divinely given fame (śravas).
These are images of Ṛta (right order) and nourishment: the “cows of Ṛta” give plenty, and the rivers symbolize life-forces that Agni helps to flow by breaking through what blocks them.
It can be recited when kindling a lamp or fire, at the start of a homa, or before any focused work—invoking Agni as inner clarity and outer protection, asking for right guidance and steady prosperity.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.