Sukta 73

Mantra 1

रयिर्न यः पितृवित्तो वयोधाः सुप्रणीतिश्चिकितुषो न शासुः । स्योनशीरतिथिर्न प्रीणानो होतेव सद्म विधतो वि तारीत् ॥

જે પિતૃપરંપરાથી પ્રાપ્ત અને સુસાધિત સમૃદ્ધિ સમાન છે, તે અમારી વૃદ્ધિને ધારણ કરે છે; સુપ્રેરિત માર્ગદર્શનથી વિવેકીઓને ઉપદેશ આપે છે. સુખદ આશ્રય આપતા અતિથિ સમાન તે તૃપ્ત કરે છે; અને હોતૃ સમાન યજમાનના ગૃહને વિસ્તારે, ખુલ્લું કરે છે.

Mantra 2

देवो न यः सविता सत्यमन्मा क्रत्वा निपाति वृजनानि विश्वा । पुरुप्रशस्तो अमतिर्न सत्य आत्मेव शेवो दिधिषाय्यो भूत् ॥

સવિતૃ દેવ સમાન, જેના મનમાં સત્ય વસે છે, તે ક્રતુ (સંકલ્પ-શક્તિ) વડે સર્વ વક્રતાઓને સંભાળે અને સીધી કરે છે. બહુ પ્રશંસિત, તે અસત્ય-મતિ નથી—સત્ય જ છે; આત્મા સમાન અંતરમાં રહેલો, દૃઢપણે ધારણ કરવા યોગ્ય કલ્યાણકારી બને છે.

Mantra 3

देवो न यः पृथिवीं विश्वधाया उपक्षेति हितमित्रो न राजा । पुरःसदः शर्मसदो न वीरा अनवद्या पतिजुष्टेव नारी ॥

દેવ સમાન તે સર્વાધાર પૃથ્વી પર નિવાસ કરે છે—મિત્રભાવથી હિતમાં સ્થિત રાજા સમાન. અગ્રસ્થાને બેસનાર, શાંતિમાં બેસનાર, વીર સમાન; નિર્દોષ, પતિને પ્રિય એવી નારી સમાન.

Mantra 4

तं त्वा नरो दम आ नित्यमिद्धमग्ने सचन्त क्षितिषु ध्रुवासु । अधि द्युम्नं नि दधुर्भूर्यस्मिन्भवा विश्वायुर्धरुणो रयीणाम् ॥

હે અગ્નિ, તને—જેને મનુષ્યો ગૃહમાં સદા પ્રજ્વલિત રાખીને, સ્થિર નિવાસોમાં, નિત્ય ઉપાસે છે—તારા ઉપર તેઓ બહુવિધ તેજસ્વી દ્યુમ્ન સ્થાપે છે. અમારા માટે તું સર્વ-આયુનો ધારક, અને રયિઓ (સમૃદ્ધિઓ)નો અચલ આધાર બન.

Mantra 5

वि पृक्षो अग्ने मघवानो अश्युर्वि सूरयो ददतो विश्वमायुः । सनेम वाजं समिथेष्वर्यो भागं देवेषु श्रवसे दधानाः ॥

હે અગ્નિ, દાનશીલ મઘવાનો અને શોધક-અશ્યુઓ આગળ વધે; તેજસ્વી સૂરો સમગ્ર આયુષ્યમાં દાનને વિસ્તારે. સમિથોમાં અમે વાજ (વિજયશક્તિ) પ્રાપ્ત કરીએ; આર્ય ભાવના દેવોમાં યથોચિત ભાગ ધારણ કરે, શ્રવસ (કીર્તિ) સ્થાપિત કરતી.

Mantra 6

ऋतस्य हि धेनवो वावशानाः स्मदूध्नीः पीपयन्त द्युभक्ताः । परावतः सुमतिं भिक्षमाणा वि सिन्धवः समया सस्रुरद्रिम् ॥

ઋતની ધેનુઓ હર્ષથી રંભતી, અમારા માટે પોતાના સ્તનો ફુલાવે છે—દ્યુભક્ત (તેજના ભાગો) વહેંચતી. પરાવતથી સુમતિ માગતી, સિંધવો ક્યારેક વિખૂટા ક્યારેક એકત્ર વહે છે, અવરોધના અદ્રિ (શિલા)ને ભેદી આગળ સરકે છે.

Mantra 7

त्वे अग्ने सुमतिं भिक्षमाणा दिवि श्रवो दधिरे यज्ञियासः । नक्ता च चक्रुरुषसा विरूपे कृष्णं च वर्णमरुणं च सं धुः ॥

હે અગ્નિ, તારા માં અમે સુમતિની ભિક્ષા માગતા યજ્ઞીય જનોએ દિવ્ય લોકમાં પોતાનું શ્રવઃ—યશ અને તેજ—સ્થાપ્યું છે. રાત્રિ અને ઉષા, ભિન્ન રૂપવાળી બે શક્તિઓએ, સાથે મળીને કૃષ્ણ વર્ણ અને અરુણ વર્ણ—અંધકાર અને પ્રકાશ—ને ક્રમસર ગોઠવ્યા છે.

Mantra 8

यान्राये मर्तान्त्सुषूदो अग्ने ते स्याम मघवानो वयं च । छायेव विश्वं भुवनं सिसक्ष्यापप्रिवान्रोदसी अन्तरिक्षम् ॥

હે અગ્નિ, સુપ્રેરક, જે મર્ત્યોને તું રાયિ—સમૃદ્ધિ—તરફ દોરી જાય છે, તેમાં અમે પણ તે મઘવાન—દાનવીર—જનમાં હોઈએ. છાયાની જેમ તું સમગ્ર ભુવનને આવરી લે; રોદસી—બે લોક—અને અંતરિક્ષને પરિપૂર્ણ કર.

Mantra 9

अर्वद्भिरग्ने अर्वतो नृभिर्नॄन्वीरैर्वीरान्वनुयामा त्वोताः । ईशानासः पितृवित्तस्य रायो वि सूरयः शतहिमा नो अश्युः ॥

હે અગ્નિ, અર્વદ—ધાવતાં અશ્વો—સાથે, ધાવતી શક્તિઓ સાથે; નરો સાથે, વીર્યવાન વીર શક્તિઓ સાથે—તારા રક્ષણમાં અમે વીરોથી વીરોને જીતીએ. પિતૃઓએ મેળવેલી સંપત્તિના સ્વામી બની, સૂરયઃ—પ્રકાશમાન ઋષિઓ—અમારા માટે શતહિમા—સો ગણી—પ્રમાણે પ્રયત્ન કરે.

Mantra 10

एता ते अग्न उचथानि वेधो जुष्टानि सन्तु मनसे हृदे च । शकेम रायः सुधुरो यमं तेऽधि श्रवो देवभक्तं दधानाः ॥

હે અગ્નિ, હે વેધા (જ્ઞાતા), આ સ્તુતિ-વચનો તને અર્પિત છે; તે મન અને હૃદયને પ્રિય અને સ્વીકાર્ય થાઓ. તારી સુયોજિત પૂર્ણતાની વ્યવસ્થા (યમ)ને અમે ધારણ કરી આગળ ચલાવી શકીએ; અને દેવભાગથી પ્રાપ્ત થયેલી કીર્તિ (શ્રવસ્)ને અમારા ઉપર સ્થાપિત કરીએ.