Sukta 72

Mantra 1

नि काव्या वेधसः शश्वतस्कर्हस्ते दधानो नर्या पुरूणि । अग्निर्भुवद्रयिपती रयीणां सत्रा चक्राणो अमृतानि विश्वा ॥

ผู้จัดสรรผู้ดำรงนิรันดร์ (vedhas) วางลงซึ่งบทกวีอันดลใจ (kāvya) ทั้งหลาย ถือไว้ในหัตถ์ซึ่งพลังมากมายอันเกื้อกูลมนุษย์ อัคนีกลายเป็นเจ้าแห่งความอุดมและทรัพย์สมบัติ ทั้งยังรังสรรค์สิ่งอมตะทั้งปวงภายในเราด้วยความสม่ำเสมอ

Mantra 2

अस्मे वत्सं परि षन्तं न विन्दन्निच्छन्तो विश्वे अमृता अमूराः । श्रमयुवः पदव्यो धियंधास्तस्थुः पदे परमे चार्वग्नेः ॥

ณ ที่นี้ เหล่าอมฤตะผู้ไม่หลงผิดทั้งปวง แม้แสวงหา ก็ยังไม่พบลูกโคที่ถูกซ่อนไว้ล้อมรอบทุกทิศ. เหล่าวัยหนุ่มผู้ตรากตรำ—ผู้ค้นทาง ผู้ทรงไว้ซึ่งความคิด—ยืนอยู่ ณ ปทะแห่งอัคนี (Agni) อันสูงสุดและงดงาม.

Mantra 3

तिस्रो यदग्ने शरदस्त्वामिच्छुचिं घृतेन शुचयः सपर्यान् । नामानि चिद्दधिरे यज्ञियान्यसूदयन्त तन्वः सुजाताः ॥

โอ อัคนี, ตลอดสามฤดูใบไม้ร่วง เหล่าผู้บริสุทธิ์ได้แสวงหาเจ้า—ผู้บริสุทธิ์ได้บูชารับใช้เจ้าด้วยฆฤตะ (ghṛta) อันใสสะอาด. เขาทั้งหลายยังได้สถาปนานามทั้งปวงอันเป็นของยัชญะ (yajña); และกายอันเกิดดีแห่งฤทธิ์เดชก็ถูกปลุกเร้าให้ตื่นและขับเคลื่อนไปสู่การกระทำ.

Mantra 4

आ रोदसी बृहती वेविदानाः प्र रुद्रिया जभ्रिरे यज्ञियासः । विदन्मर्तो नेमधिता चिकित्वानग्निं पदे परमे तस्थिवांसम् ॥

สู่สองโลกอันกว้างใหญ่—ฟ้าและดิน—ซึ่งตื่นขึ้นสู่ญาณ เหล่าผู้ศักดิ์สิทธิ์แห่งยัชญะได้นำพลังแห่งรุทระ (Rudra-force) ออกมาเบื้องหน้า. มนุษย์ผู้รู้แจ้ง ผู้ตั้งมั่นมาตราวัดไว้แน่นหนา ได้ค้นพบอัคนีผู้ยืนอยู่ ณ ปทะแห่งความสูงสุด.

Mantra 5

संजानाना उप सीदन्नभिज्ञु पत्नीवन्तो नमस्यं नमस्यन् । रिरिक्वांसस्तन्वः कृण्वत स्वाः सखा सख्युर्निमिषि रक्षमाणाः ॥

ด้วยความเข้าใจอันเป็นหนึ่งเดียว เขาทั้งหลายเข้าไปนั่งใกล้ “ผู้รู้” อันสนิท; มีพลังทั้งหลายเป็นดุจคู่ครอง (ปัตนี) จึงนอบน้อมต่อผู้ควรบูชาและนอบน้อมซ้ำแล้วซ้ำเล่า. ครั้นชำระให้บริสุทธิ์ไร้มลทิน เขาทั้งหลายก็จัดรูปกายของตนให้เป็นรูปแท้ของตน—มิตรคุ้มครองมิตร ในชั่วขณะแห่งความตื่นรู้ภายใน.

Mantra 6

त्रिः सप्त यद्गुह्यानि त्वे इत्पदाविदन्निहिता यज्ञियासः । तेभी रक्षन्ते अमृतं सजोषाः पशूञ्च स्थातॄञ्चरथं च पाहि ॥

เมื่อสิ่งลี้ลับ “สามคูณเจ็ด” ถูกวางไว้ภายในท่าน เหล่าผู้ประกอบยัญญะได้ค้นพบสิ่งที่ซ่อนไว้นั้นด้วยรอยก้าว. ด้วยสิ่งเหล่านั้น เขาทั้งหลายพร้อมเพรียงกันพิทักษ์อมฤตะ; ขอท่านจงพิทักษ์พลังแห่งความงอกงามของเรา ทั้งฐานอันมั่นคง และรถแห่งการเคลื่อนเดินในหนทางด้วยเถิด.

Mantra 7

विद्वाँ अग्ने वयुनानि क्षितीनां व्यानुषक्छुरुधो जीवसे धाः । अन्तर्विद्वाँ अध्वनो देवयानानतन्द्रो दूतो अभवो हविर्वाट् ॥

โอ้ อัคนี ผู้รู้ ท่านรู้กลไก (vayunāni) แห่งถิ่นฐานมนุษย์ และท่านจัดวาง—ประหนึ่งร้อยด้ายทีละเส้น—ประตูอันกว้างใหญ่เพื่อการดำรงชีวิตของเรา. รู้ภายในถึงหนทางสู่เทพทั้งหลาย (devayāna) ท่านไม่รู้เหน็ดเหนื่อย ได้เป็นทูต และเป็นผู้นำพา “หวิส” (havis) คือแรงส่งแห่งเครื่องบูชา.

Mantra 8

स्वाध्यो दिव आ सप्त यह्वी रायो दुरो व्यृतज्ञा अजानन् । विदद्गव्यं सरमा दृळ्हमूर्वं येना नु कं मानुषी भोजते विट् ॥

ผู้สำรวมตน ผู้ทรงพลังทั้งเจ็ดจากสวรรค์ รู้และเปิดประตูแห่งความอุดมสมบูรณ์ให้กว้าง ด้วยสัจจะที่ตนแบกไว้ สรมา (Saramā) พบคอกคุมอันมั่นคงแห่งแสงสว่าง—ด้วยสิ่งนั้น บัดนี้หมู่มนุษย์จึงได้ส่วนแห่งความรื่นรมย์และเสบียงธาตุสาร

Mantra 9

आ ये विश्वा स्वपत्यानि तस्थुः कृण्वानासो अमृतत्वाय गातुम् । मह्ना महद्भिः पृथिवी वि तस्थे माता पुत्रैरदितिर्धायसे वेः ॥

เหล่าผู้สถาปนาความเป็นไปอันประเสริฐทั้งปวง ผู้ก่อรูปหนทางสู่อมฤตะ—ด้วยความไพศาลของเขา แผ่นดินจึงตั้งกว้างออกไป มารดาอทิติ (Aditi) พร้อมบุตรทั้งหลาย ได้มาสู่กิจแห่งการค้ำจุนและหล่อเลี้ยง ให้โลกทั้งหลายภายในเราดำรงอยู่

Mantra 10

अधि श्रियं नि दधुश्चारुमस्मिन्दिवो यदक्षी अमृता अकृण्वन् । अध क्षरन्ति सिन्धवो न सृष्टाः प्र नीचीरग्ने अरुषीरजानन् ॥

เมื่อเหล่าอมฤตะได้สร้างดวงตาคู่แห่งสวรรค์ เขาทั้งหลายก็ตั้งความรุ่งเรืองอันงามไว้มั่นในภาวะนี้ แล้วสายน้ำทั้งหลายก็ไหลรินประหนึ่งถูกปลดปล่อย—โอ อัคนี (Agni)—กระแสสีแดงไหลลงต่ำได้ปรากฏแก่ความรู้แจ้ง