
Sukta 1.145
Dīrghatamas Aucathya (traditional for RV 1.145)
Agni (as knower and lord of powers)
Triṣṭubh
บทสวดตรีษฏุภะสั้น ๆ นี้สรรเสริญอัคนีว่าเป็นพลังผู้รู้ทั่ว ผู้มาถึงเมื่อถูกอัญเชิญ ได้ยินทุกถ้อยคำ และมีอยู่ในตนทั้งพระบัญชาอันแท้จริงและผลสำเร็จแห่งพิธีกรรม อัคนีถูกพรรณนาว่าเคลื่อนไหวรวดเร็วและมีชัย รวบรวมพลังเพื่อยัญญะ และเผยแก่มนุษย์ถึงกลไกอันเร้นลับ (vayunā) ที่สอดคล้องกับฤตะ (ระเบียบจักรวาล) จุดมุ่งหมายของบทสวดคือสถาปนาอัคนีเป็นสื่อกลางที่เชื่อถือได้และเป็นผู้นำทางภายใน ผู้ซึ่งด้วยความรู้ของตนทำให้ยัญญะสัมฤทธิ์ผลและเป็นพาหะแห่งสัจจะ
Mantra 1
तं पृच्छता स जगामा स वेद स चिकित्वाँ ईयते सा न्वीयते । तस्मिन्त्सन्ति प्रशिषस्तस्मिन्निष्टयः स वाजस्य शवसः शुष्मिणस्पतिः ॥
จงถามท่านเถิด: ท่านมาแล้ว; ท่านรู้. ท่านผู้รู้ย่อมก้าวไป—และก้าวไปอีก. ในท่านมีบัญชาที่แท้จริง ในท่านมีความสำเร็จอันบรรลุ; ท่านคือเจ้าแห่งความอุดม (vāja) เจ้าแห่งพลัง (śavas) เจ้าแห่งเดชชัยอันเข้มข้น (śuṣmin).
Mantra 2
तमित्पृच्छन्ति न सिमो वि पृच्छति स्वेनेव धीरो मनसा यदग्रभीत् । न मृष्यते प्रथमं नापरं वचोऽस्य क्रत्वा सचते अप्रदृपितः ॥
ผู้คนถามท่าน แต่ไม่มีผู้ใดถามท่านได้จนสุดสิ้น; ผู้มั่นคงย่อมจับต้องสิ่งนั้นด้วยใจของตนเอง. ท่านไม่ทำให้ถ้อยคำแรกหรือถ้อยคำภายหลังเป็นเท็จ; ด้วยกรตุ (kratu) อันทรงฤทธิ์ ท่านคบหากับความจริง โดยไม่หลงลืมพร่าเลือน.
Mantra 3
तमिद्गच्छन्ति जुह्वस्तमर्वतीर्विश्वान्येकः शृणवद्वचांसि मे । पुरुप्रैषस्ततुरिर्यज्ञसाधनोऽच्छिद्रोतिः शिशुरादत्त सं रभः ॥
มือผู้ถวายบูชายัญทั้งหลายมุ่งไปหาเขา; อำนาจอันรวดเร็วทั้งปวงก็มุ่งไปหาเขา. เขาแต่ผู้เดียวได้ยินถ้อยคำของข้าพเจ้าทั้งสิ้น. ผู้มีแรงผลักดันนานาประการ ผู้พิชิตอันเข้มแข็ง ผู้ทำยัญให้สำเร็จ ผู้มีความเกื้อหนุนไม่ขาด—กุมารแห่งเปลวไฟนี้ยึดมั่นแน่นหนา รวบรวมพลังทั้งหลายให้ประสานเป็นหนึ่งเดียว.
Mantra 4
उपस्थायं चरति यत्समारत सद्यो जातस्तत्सार युज्येभिः । अभि श्वान्तं मृशते नान्द्ये मुदे यदीं गच्छन्त्युशतीरपिष्ठितम् ॥
เขาเคลื่อนไหวโดยตั้งมั่นอยู่ใกล้ภายในที่นั่งของมนุษย์ เมื่อสิ่งทั้งหลายมาประชุมเข้าระเบียบอันถูกต้อง; ครั้นเกิดใหม่ เขาก็แล่นไปพร้อมพลังแห่งการเทียมผูก. พลังอันปรารถนาทั้งหลายสัมผัสเขาด้วยความยินดีและความรื่นเริง เมื่อพวกนางไปหาเขาผู้สถิตใกล้ ดุจไปหาเปลวไฟที่เป็นที่พักพิง.
Mantra 5
स ईं मृगो अप्यो वनर्गुरुप त्वच्युपमस्यां नि धायि । व्यब्रवीद्वयुना मर्त्येभ्योऽग्निर्विद्वाँ ऋतचिद्धि सत्यः ॥
เขา—ผู้แสวงหาในสายน้ำ ผู้ท่องไปในพงไพร—ถูกวางไว้บนผิวหน้า ภายในเครื่องห่อหุ้มที่ใกล้ที่สุด. แล้วอัคนี (Agni) ผู้รู้แจ้ง ได้ประกาศการทำงานอันลี้ลับแก่ปุถุชน; เพราะเขาเป็นความจริง แม้ในกฎแห่ง ṛta (ระเบียบอันเที่ยงธรรมของจักรวาล) ก็ตาม.
It presents Agni as a conscious, knowing power: he comes when invoked, hears the worshipper’s words, and ensures the sacrifice succeeds by bringing right order and fulfillment.
Because Agni is not only physical fire but also the priestly intelligence of the rite—he understands the correct way (ṛta) and reveals hidden workings (vayunā) that make actions effective.
It fits the moment of kindling or addressing the sacred fire: recite to invoke Agni’s presence, ask for concentrated energy and protection of the rite, and affirm truth-aligned action.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.