
Sukta 1.145
Dīrghatamas Aucathya (traditional for RV 1.145)
Agni (as knower and lord of powers)
Triṣṭubh
अयं लघुस्त्रिष्टुभः सूक्तोऽग्निं सर्वज्ञं शक्तिमन्तं स्तौति—आहूतो यः शीघ्रमागच्छति, सर्वं वाक्यं शृणोति, स्वस्मिन्नेव च सत्याः आज्ञाः कर्मणः सिद्धयश्च अन्तर्निहिताः धारयति। स शीघ्रगामी जयशीलो यज्ञाय तेजांसि संहृत्य मर्त्येभ्यः ऋतेनानुगतानि गुह्यानि वयुनानि प्रकाशयति। अस्य सूक्तस्य प्रयोजनम्—अग्निं विश्वसनीयमध्यस्थं अन्तःप्रेरकं च स्थापयितुं, यस्य ज्ञानात् यज्ञः प्रभावी सत्यवाहकश्च भवति।
Mantra 1
तं पृच्छता स जगामा स वेद स चिकित्वाँ ईयते सा न्वीयते । तस्मिन्त्सन्ति प्रशिषस्तस्मिन्निष्टयः स वाजस्य शवसः शुष्मिणस्पतिः ॥
तं पृच्छता स जगामा स वेद स चिकीत्वाँ ईयते सा न्वीयते । तस्मिन्त्सन्ति प्रशिषस्तस्मिन्निष्टयः स वाजस्य शवसः शुष्मिणस्पतिः ॥
Mantra 2
तमित्पृच्छन्ति न सिमो वि पृच्छति स्वेनेव धीरो मनसा यदग्रभीत् । न मृष्यते प्रथमं नापरं वचोऽस्य क्रत्वा सचते अप्रदृपितः ॥
तमित्पृच्छन्ति न सिमो वि पृच्छति स्वेनेव धीरो मनसा यदग्रभीत् । न मृष्यते प्रथमं नापरं वचोऽस्य क्रत्वा सचते अप्रदृपितः ॥
Mantra 3
तमिद्गच्छन्ति जुह्वस्तमर्वतीर्विश्वान्येकः शृणवद्वचांसि मे । पुरुप्रैषस्ततुरिर्यज्ञसाधनोऽच्छिद्रोतिः शिशुरादत्त सं रभः ॥
तमिद्गच्छन्ति जुह्वः तमर्वतीर्विश्वानि; एकः शृणवद्वचांसि मे। पुरुप्रैषः ततुरिर्यज्ञसाधनोऽच्छिद्रोतिः—शिशुरादत्त सं रभः॥
Mantra 4
उपस्थायं चरति यत्समारत सद्यो जातस्तत्सार युज्येभिः । अभि श्वान्तं मृशते नान्द्ये मुदे यदीं गच्छन्त्युशतीरपिष्ठितम् ॥
उपस्थायं चरति यत्समारत सद्यो जातस्तत्सार युज्येभिः। अभि श्वान्तं मृशते नान्द्ये मुदे यदीं गच्छन्त्युशतीरपिष्ठितम्॥
Mantra 5
स ईं मृगो अप्यो वनर्गुरुप त्वच्युपमस्यां नि धायि । व्यब्रवीद्वयुना मर्त्येभ्योऽग्निर्विद्वाँ ऋतचिद्धि सत्यः ॥
स ईं मृगो अप्यो वनर्गुरुप त्वच्युपमस्यां नि धायि। व्यब्रवीद्वयुना मर्त्येभ्योऽग्निर्विद्वाँ ऋतचिद्धि सत्यः॥
It presents Agni as a conscious, knowing power: he comes when invoked, hears the worshipper’s words, and ensures the sacrifice succeeds by bringing right order and fulfillment.
Because Agni is not only physical fire but also the priestly intelligence of the rite—he understands the correct way (ṛta) and reveals hidden workings (vayunā) that make actions effective.
It fits the moment of kindling or addressing the sacred fire: recite to invoke Agni’s presence, ask for concentrated energy and protection of the rite, and affirm truth-aligned action.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.