Sukta 145

Mantra 1

तं पृच्छता स जगामा स वेद स चिकित्वाँ ईयते सा न्वीयते । तस्मिन्त्सन्ति प्रशिषस्तस्मिन्निष्टयः स वाजस्य शवसः शुष्मिणस्पतिः ॥

ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ: ਉਹ ਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਚਿਕਿਤ੍ਵਾਨ (ਜਾਣਕਾਰ) ਚਲਦਾ ਹੈ—ਅਤੇ ਫਿਰ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਿਸ਼ (ਸੱਚੇ ਹੁਕਮ) ਹਨ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਟਯਃ (ਇੱਛਿਤ ਸਿੱਧੀਆਂ) ਹਨ; ਉਹ ਵਾਜ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ), ਸ਼ਵਸ (ਬਲ) ਅਤੇ ਸ਼ੁਸ਼੍ਮਿਨ (ਵਿਜੇਈ ਤੇਜ) ਦਾ ਪਤੀ ਹੈ।

Mantra 2

तमित्पृच्छन्ति न सिमो वि पृच्छति स्वेनेव धीरो मनसा यदग्रभीत् । न मृष्यते प्रथमं नापरं वचोऽस्य क्रत्वा सचते अप्रदृपितः ॥

ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਧੀਰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮਨ ਨਾਲ ਜੋ ਪਕੜਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਵਚਨ ਨੂੰ ਵੀ ਝੂਠਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਬਾਅਦਲੇ ਵਚਨ ਨੂੰ; ਆਪਣੇ ਕ੍ਰਤੁ (ਕਾਰਗਰ ਸੰਕਲਪ) ਨਾਲ ਉਹ ਋ਤ/ਸੱਚ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ—ਅਪ੍ਰਦೃਪਿਤ (ਭ੍ਰਾਂਤਿ-ਰਹਿਤ)।

Mantra 3

तमिद्गच्छन्ति जुह्वस्तमर्वतीर्विश्वान्येकः शृणवद्वचांसि मे । पुरुप्रैषस्ततुरिर्यज्ञसाधनोऽच्छिद्रोतिः शिशुरादत्त सं रभः ॥

ਉਸ ਵੱਲ ਹੀ ਹਵਿਸ਼ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੱਥ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਵੱਲ ਹੀ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ। ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਬਚਨ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਸੁਣਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤੀਆਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ ਵਾਲਾ, ਬਲਵਾਨ ਜੇਤੂ, ਯਜਨ-ਸਾਧਕ, ਅਛਿਦ੍ਰ ਸਹਾਇਤਾ ਵਾਲਾ—ਅਗਨੀ ਦਾ ਇਹ ਸ਼ਿਸ਼ੁ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਪਕੜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਸੰਘਟਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Mantra 4

उपस्थायं चरति यत्समारत सद्यो जातस्तत्सार युज्येभिः । अभि श्वान्तं मृशते नान्द्ये मुदे यदीं गच्छन्त्युशतीरपिष्ठितम् ॥

ਮਨੁੱਖੀ ਆਸਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਉਹ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਜਾਵੇ; ਨਵਜਾਤ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਯੁਜ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਦੌੜ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾਵਾਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਛੁਹੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਨੇੜੇ ਸਥਾਪਿਤ, ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਲੈਂਦੀ ਜਵਾਲਾ ਵਾਂਗ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

Mantra 5

स ईं मृगो अप्यो वनर्गुरुप त्वच्युपमस्यां नि धायि । व्यब्रवीद्वयुना मर्त्येभ्योऽग्निर्विद्वाँ ऋतचिद्धि सत्यः ॥

ਉਹੀ ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮ੍ਰਿਗ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਭਟਕਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲੇ ਆਵਰਨ ਵਿੱਚ ਸਤਹ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾਇਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਅਗਨੀ—ਵਿਦਵਾਨ—ਨੇ ਮਰਤਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਕਾਰਜ-ਵਿਧੀਆਂ (ਵਯੁਨਾ) ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਕੇ ਕਹੀਆਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਋ਤ ਦੇ ਨਿਯਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੱਚਾ ਹੈ।