Opening the text

Sukta 1.145
Dīrghatamas Aucathya (traditional for RV 1.145)
Agni (as knower and lord of powers)
Triṣṭubh
ಈ ಚಿಕ್ಕ ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಸ್ತೋತ್ರವು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸರ್ವಜ್ಞ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ—ಆಹ್ವಾನಿಸಿದಾಗ ತಕ್ಷಣ ಆಗಮಿಸುವವನು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಾಕ್ಯವನ್ನೂ ಕೇಳುವವನು, ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಕರ್ಮದ ಸತ್ಯ ಆಜ್ಞೆಗಳನ್ನೂ ಅದರ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನೂ ತನ್ನೊಳಗೆ ಧರಿಸಿರುವವನು. ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ವೇಗಗಾಮಿ ಹಾಗೂ ವಿಜಯಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅವನು ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಋತ (ವಿಶ್ವಕ್ರಮ)ಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಗುಪ್ತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು (ವಯುನಾ) ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಉದ್ದೇಶ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮಧ್ಯಸ್ಥನಾಗಿಯೂ ಅಂತರಂಗ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿಯೂ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು—ಅವನ ಜ್ಞಾನವೇ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯನ್ನಾಗಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವಾಹಕವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
Mantra 1
तं पृच्छता स जगामा स वेद स चिकित्वाँ ईयते सा न्वीयते । तस्मिन्त्सन्ति प्रशिषस्तस्मिन्निष्टयः स वाजस्य शवसः शुष्मिणस्पतिः ॥
ಅವನನ್ನು ಕೇಳಿರಿ: ಅವನು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಚಿಕಿತ್ವಾನ್ (ಜ್ಞಾನಿ) ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ—ಮತ್ತೆ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನಲ್ಲೇ ಪ್ರಶಿಷಃ (ಸತ್ಯ ಆದೇಶಗಳು), ಅವನಲ್ಲೇ ಇಷ್ಟಯಃ (ಇಚ್ಛಿತ ಸಿದ್ಧಿಗಳು); ಅವನು ವಾಜ (ಸಮೃದ್ಧಿ), ಶವಸ್ (ಬಲ) ಮತ್ತು ಶುಷ್ಮಿನ್ (ವಿಜಯೀ ತೇಜಸ್ಸು) ಗಳ ಪತಿ.
Mantra 2
तमित्पृच्छन्ति न सिमो वि पृच्छति स्वेनेव धीरो मनसा यदग्रभीत् । न मृष्यते प्रथमं नापरं वचोऽस्य क्रत्वा सचते अप्रदृपितः ॥
ಅವರು ಅವನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದರೂ ಯಾರೂ ಅವನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾರರು. ಧೀರನು ತನ್ನದೇ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹಿಡಿದುದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಮೊದಲ ವಚನವನ್ನೂ ಸುಳ್ಳಾಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ನಂತರದ ವಚನವನ್ನೂ ಅಲ್ಲ; ತನ್ನ ಕ್ರತು (ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಂಕಲ್ಪ) ದಿಂದ ಋತ/ಸತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಗತಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ—ಅಪ್ರದೃಪಿತ (ಭ್ರಾಂತಿರಹಿತ).
Mantra 3
तमिद्गच्छन्ति जुह्वस्तमर्वतीर्विश्वान्येकः शृणवद्वचांसि मे । पुरुप्रैषस्ततुरिर्यज्ञसाधनोऽच्छिद्रोतिः शिशुरादत्त सं रभः ॥
ಅವನ ಕಡೆಗೆ ಹವಿರರ್ಪಣ ಮಾಡುವ ಕೈಗಳು ಹೋಗುತ್ತವೆ; ಅವನ ಕಡೆಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳೂ. ನನ್ನ ಎಲ್ಲ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳುವವನು ಅವನೇ ಒಬ್ಬನು. ಅನೇಕ ಪ್ರೇರಣೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ, ಬಲಿಷ್ಠ ಜಯಕರ್ತ, ಯಜ್ಞಸಾಧಕ, ಅಚ್ಛಿದ್ರ ಸಹಾಯವಂತ—ಅಗ್ನಿಯ ಈ ಶಿಶು ದೃಢವಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 4
उपस्थायं चरति यत्समारत सद्यो जातस्तत्सार युज्येभिः । अभि श्वान्तं मृशते नान्द्ये मुदे यदीं गच्छन्त्युशतीरपिष्ठितम् ॥
ಮಾನವ ಆಸನದ ಒಳಗೇ ಸಮೀಪವಾಗಿ ನಿಂತು ಅವನು ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ, ಎಲ್ಲವೂ ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದಾಗ; ಹೊಸದಾಗಿ ಜನಿಸಿದವನು ತನ್ನ ಯುಕ್ತಿಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಓಡುತ್ತಾನೆ. ಆನಂದ-ಹರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬಯಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ, ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾದ, ವಿಶ್ರಾಂತ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಇರುವ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಅವು ಹೋಗುವಾಗ.
Mantra 5
स ईं मृगो अप्यो वनर्गुरुप त्वच्युपमस्यां नि धायि । व्यब्रवीद्वयुना मर्त्येभ्योऽग्निर्विद्वाँ ऋतचिद्धि सत्यः ॥
ಅವನೇ ಜಲಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಕುವ ಮೃಗ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವನು, ಸಮೀಪದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮೈಯ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ನಂತರ ಅಗ್ನಿ—ವಿದ್ವಾನ್—ಮರ್ತ್ಯರಿಗೆ ಗುಪ್ತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು (ವಯುನಾ) ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಋತದ ನಿಯಮದಲ್ಲಿಯೂ ಸತ್ಯಸ್ವರೂಪನೇ.
It presents Agni as a conscious, knowing power: he comes when invoked, hears the worshipper’s words, and ensures the sacrifice succeeds by bringing right order and fulfillment.
Because Agni is not only physical fire but also the priestly intelligence of the rite—he understands the correct way (ṛta) and reveals hidden workings (vayunā) that make actions effective.
It fits the moment of kindling or addressing the sacred fire: recite to invoke Agni’s presence, ask for concentrated energy and protection of the rite, and affirm truth-aligned action.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.