Adhyaya 20

Mantra 1

क्ष॒त्रस्य॒ योनि॑रसि क्ष॒त्रस्य॒ नाभि॑रसि । मा त्वा॑ हिᳪसी॒न्मा मा॑ हिᳪसीः

నీవు క్షత్రం (రాజాధికారం) యొక్క యోని; నీవు క్షత్రం యొక్క నాభి. నీవు (ఎవరినీ) హింసించకు; నన్ను కూడా హింసించకు.

Mantra 2

नि ष॑साद घृ॒तव्र॑तो॒ वरु॑णः प॒स्त्यास्वा । साम्रा॑ज्याय सु॒क्रतु॑: । मृ॒त्योः पा॑हि वि॒द्योत्पा॑हि

ఘృత-వ్రతుడైన వరుణుడు పస్త్యాసు (నివాసస్థానాలలో) ఆసీనుడయ్యాడు—సుక్రతు (శుభ సంకల్పం) కలవాడై, సామ్రాజ్యార్థం. మృత్యువునుండి రక్షించు; విద్యుత్-ప్రహారంనుండి రక్షించు.

Mantra 3

दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वेऽश्विनो॑र्बा॒हुभ्यां॑ पू॒ष्णो हस्ता॑भ्याम् । अ॒श्विनोर्भैष॑ज्येन॒ तेज॑से ब्रह्मवर्च॒साया॒भि षि॑ञ्चामि॒ सर॑स्वत्यै॒ भैष॑ज्येन वी॒र्या॒या॒न्नाद्या॑या॒भि षि॑ञ्चा॒मीन्द्र॑स्येन्द्रि॒येण॒ बला॑य श्रियै॒ यश॑से॒ऽभि षि॑ञ्चामि

దేవ సవితృ ప్రసవంతో నేను నిన్ను అభిషేకం చేస్తున్నాను—అశ్వినౌ భుజాలతో, పూషణుని హస్తాలతో. అశ్వినౌ భైషజ్యంతో తేజస్సుకూ బ్రహ్మవర్చస్కూ నేను నిన్ను అభిషేకం చేస్తున్నాను; సరస్వతి భైషజ్యంతో వీర్యానికీ అన్నాద్యానికీ నేను నిన్ను అభిషేకం చేస్తున్నాను; ఇంద్రుని ఇంద్రియంతో బలానికీ శ్రీకీ యశస్సుకీ నేను నిన్ను అభిషేకం చేస్తున్నాను.

Mantra 4

को॑ऽसि कत॒मो॒ऽसि॒ कस्मै॑ त्वा॒ काय॑ त्वा । सुश्लो॑क॒ सुम॑ङ्गल॒ सत्य॑राजन्

నీవెవరు? నీవేది? నీవెవరికి (నియతుడు)? నీవెందుకు (నియతుడు)?—హే సుశ్లోకా, సుమంగళా, సత్యరాజన్!

Mantra 5

शिरो॑ मे॒ श्रीर्यशो॒ मुखं॒ त्विषि॒: केशा॑श्च॒ श्मश्रू॑णि । राजा॑ मे प्रा॒णो अ॒मृत॑ᳪ स॒म्राट् चक्षु॑र्वि॒राट् श्रोत्र॑म्

నా శిరస్సు శ్రీ (సౌభాగ్య-లక్ష్మి); నా ముఖం యశస్సు; కేశములు మరియు శ్మశ్రువులలో త్విషి (తేజస్సు). నా ప్రాణం రాజత్వం; అమృతత్వం సమ్రాట్ (సార్వభౌమ అధిరాజ్యం); చక్షువు విరాట్ (విస్తృత-పాలనశక్తి); శ్రోత్రం (కర్ణం) నాది.

Mantra 6

जि॒ह्वा मे॑ भ॒द्रं वाङ्महो॒ मनो॑ म॒न्युः स्व॒राड् भाम॑: । मोदा॑: प्रमो॒दा अ॒ङ्गुली॒रङ्गा॑नि मि॒त्रं मे॒ सह॑:

నా జిహ్వ భద్రం (కల్యాణం); వాక్ (వాణి) మహత్త్వం (మహిమ); మనస్సు స్వరాట్ (స్వాధీనం) మన్యు—ఉత్సాహ-తేజం; భామ (దీప్తి) నాది. మోదం, ప్రమోదం వేళ్లు మరియు అవయవాలు; మిత్రుడు నా సహ (బలం).

Mantra 7

बा॒हू मे॒ बल॑मिन्द्रि॒यᳪ हस्तौ॑ मे॒ कर्म॑ वी॒र्य॒म् । आ॒त्मा क्ष॒त्रमुरो॒ मम॑

నా బాహువులు బలం మరియు ఇంద్రియం (ఇంద్ర-శక్తి); నా చేతులు కర్మ మరియు వీర్యం. నా ఆత్మ క్షత్రం (పాలన-అధికారం); నా ఉరస్సు (వక్షస్థలం) దాని ఆసనం.

Mantra 8

पृ॒ष्ठीर्मे॑ रा॒ष्ट्रमु॒दर॒मᳪसौ॑ ग्री॒वाश्च॒ श्रोणी॑ । ऊ॒रू अ॑र॒त्नी जानु॑नी॒ विशो॒ मेऽङ्गा॑नि स॒र्वत॑ः ।

నా వెన్నే రాజ్యం; నా ఉదరమే అంతరిక్షం; నా భుజాలు, నా గ్రీవ, మరియు నా శ్రోణి. నా ఊరులు, నా అరణ్త్నీలు (మోచేతి నుండి మణికట్టు వరకు), నా మోకాళ్లు—నా ప్రజలే నా అవయవాలు, అన్ని వైపులా.

Mantra 9

नाभि॑र्मे चि॒त्तं वि॒ज्ञानं॑ पा॒युर्मेऽप॑चितिर्भ॒सत् । आ॒न॒न्द॒न॒न्दावा॒ण्डौ मे॒ भग॒: सौभा॑ग्यं॒ पस॑: । जङ्घा॑भ्यां प॒द्भ्यां धर्मो॑ऽस्मि वि॒शि राजा॒ प्रति॑ष्ठितः ।

నా నాభియే చిత్తం, విజ్ఞానం; నా పాయువు అపచితి—భసత్ (దహించే-శోధించే శుద్ధికర్త). నా యుగళ అండౌ ఆనందం, నంద; భగ నా సౌభాగ్యం, పసః నా సమృద్ధి-శక్తి. జంఘలతో, పాదాలతో నేను ధర్మం; ప్రజలలో రాజు దృఢంగా ప్రతిష్ఠితుడు.

Mantra 11

प्रति॑ क्ष॒त्रे प्रति॑ तिष्ठामि रा॒ष्ट्रे प्रत्यश्वे॑षु॒ प्रति॑ तिष्ठामि॒ गोषु॑ । प्रत्यङ्गे॑षु॒ प्रति॑ तिष्ठाम्या॒त्मन् प्रति॑ प्रा॒णेषु॒ प्रति॑ तिष्ठामि पु॒ष्टे प्रति॒ द्यावा॑पृथि॒व्योः प्रति॑ तिष्ठामि य॒ज्ञे।। १ ०।। त्र॒या दे॒वा एका॑दश त्रयस्त्रि॒ᳪशाः सु॒राध॑सः । बृह॒स्पति॑पुरोहिता दे॒वस्य॑ सवि॒तुः स॒वे । दे॒वा दे॒वैर॑वन्तु मा ।

క్షత్రంలో నేను స్థిరపడుతున్నాను; రాష్ట్రంలో నేను స్థిరపడుతున్నాను; అశ్వాలలో నేను స్థిరపడుతున్నాను, గోవులలో నేను స్థిరపడుతున్నాను. అంగాలలో నేను స్థిరపడుతున్నాను; ఆత్మన్‌లో నేను స్థిరపడుతున్నాను; ప్రాణాలలో నేను స్థిరపడుతున్నాను; పుష్టిలో నేను స్థిరపడుతున్నాను; ద్యావా‑పృథివ్యోః (ఆకాశ‑భూముల్లో) నేను స్థిరపడుతున్నాను; యజ్ఞంలో నేను స్థిరపడుతున్నాను॥ మూడు దేవులు, ఏకాదశ, మరియు త్రయస్త్రింశత్ (ముప్పైమూడు)—సురాధసః (ఉత్తమ దానశీలులు). బృహస్పతి పురోహితుడు; దేవ సవితృ యొక్క సవే (ప్రేరణలో)—దేవులు దేవులచే నన్ను అవంతు (రక్షించుగాక/పాలించుగాక)।

Mantra 12

प्र॒थ॒मा द्वि॒तीयै॑र्द्वि॒तीया॑स्तृ॒तीयै॑स्तृ॒तीया॑: स॒त्येन॑ स॒त्यं य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञो यजु॑र्भि॒र्यजू॑ᳪषि॒ साम॑भि॒: सामा॑न्यृ॒ग्भिरृच॑: पुरोऽनुवा॒क्या॒भिः पुरोऽनुवा॒क्या॒ या॒ज्या॒भिर्या॒ज्या॒ वषट्का॒रैर्व॑षट्का॒रा आहु॑तिभि॒राहु॑तयो मे॒ कामा॒न्त्सम॑र्धयन्तु॒ भूः स्वाहा॑ ।

ప్రథమం ద్వితీయైః ద్వారా, ద్వితీయం తృతీయైః ద్వారా, తృతీయం తృతీయైః ద్వారా—సత్యేన సత్యం ప్రతిష్ఠితమగుగాక; యజ్ఞేన యజ్ఞః సిద్ధమగుగాక; యజుర్భిః యజూᳪషి (యజుస్మంత్రాలచే యజుస్కర్మలు), సామభిః సామాని (సామాలచే సామగానాలు), ఋగ్భిః ఋచః (ఋక్మంత్రాలచే ఋచలు). పురోऽనువాక్యాభిః పురోऽనువాక్యాః (పూర్వ‑ఆహ్వానాలచే పూర్వ‑ఆహ్వానాలు), యాజ్యాభిః యాజ్యాః (యాజ్యామంత్రాలచే యాజ్యాలు), వషట్కారైః వషట్కారాః (వషట్‑కారముచే వషట్‑కారం), ఆహుతిభిః ఆహుతయః (ఆహుతులచే ఆహుతులు)—నా కామాలను సమృద్ధి పరచుగాక. భూః స్వాహా॥

Mantra 13

लोमा॑नि॒ प्रय॑ति॒र्मम॒ त्वङ्म॒ आन॑ति॒राग॑तिः । मा॒ᳪसं म॒ उप॑नति॒र्वस्वस्थि॑ म॒ज्जा म॒ आन॑तिः ।

నా లోమాలు ‘ప్రయతి’ (సంయమిత ప్రయత్నం); నా చర్మం ‘ఆనతి‑ఆగతి’ (వినయంగా వంగి సమీపించుట). నా మాంసం ‘ఉపనతి’ (సమీప‑సేవ/ఉపస్థితి); నా వస, నా అస్తి, నా మజ్జా—‘ఆనతి’ (శ్రద్ధాపూర్వక నమ్రత)గా ఉన్నాయి।

Mantra 14

यद्दे॑वा देव॒हेड॑नं॒ देवा॑सश्चकृ॒मा व॒यम् । अ॒ग्निर्मा॒ तस्मा॒देन॑सो॒ विश्वा॑न्मुञ्च॒त्वᳪह॑सः

హే దేవులారా! దేవుల పట్ల మేము చేసిన అపరాధం ఏదైనా—ఆ సమస్త ఎనస్ (దోషం) మరియు సమస్త అహస్ (పాపం) నుండి అగ్ని నన్ను విముక్తి చేయుగాక.

Mantra 15

यदि॒ दिवा॒ यदि॒ नक्त॒मेना॑ᳪसि चकृ॒मा व॒यम् । वा॒युर्मा॒ तस्मा॒देन॑सो॒ विश्वा॑न्मुञ्च॒त्वᳪह॑सः

పగలు అయినా, రాత్రి అయినా, మేము పాపాలు చేసినట్లయితే—ఆ సమస్త ఎనస్ (దోషం) మరియు సమస్త అహస్ (పాపం) నుండి వాయువు నన్ను విముక్తి చేయుగాక.

Mantra 16

यदि॒ जाग्र॒द्यदि॒ स्वप्न॒ एना॑ᳪसि चकृ॒मा व॒यम् । सूर्यो॑ मा॒ तस्मा॒देन॑सो॒ विश्वा॑न्मुञ्च॒त्वᳪह॑सः

మేము జాగ్రత్తలోనైనా, స్వప్నంలోనైనా పాపకర్మలు చేసి ఉంటే—ఆ సమస్త అపరాధం నుండీ, ఆ సమస్త దుష్కృతం నుండీ సూర్యదేవుడు నన్ను విముక్తం చేయుగాక.

Mantra 17

यद्ग्रामे॒ यदर॑ण्ये॒ यत्स॒भायां॒ यदि॑न्द्रि॒ये । यच्छू॒द्रे यदर्ये॒ यदेन॑श्चकृ॒मा व॒यं यदेक॒स्याधि॒ धर्म॑णि॒ तस्या॑व॒यज॑नमसि

గ్రామంలో చేసిన (పాపం) ఏదైనా, అరణ్యంలో చేసినది ఏదైనా, సభలో చేసినది ఏదైనా, ఇంద్రియాల ద్వారా జరిగినది ఏదైనా; శూద్రునితో చేసినది ఏదైనా, ఆర్యునితో చేసినది ఏదైనా—మేము చేసిన అపరాధం ఏదైనా; ఇంకా ఎవరి ఒక్కరి ధర్మ-నియమానికి విరుద్ధంగా చేసిన తప్పు ఏదైనా—దానికి ప్రాయశ్చిత్తం నీవే.

Mantra 18

यदापो॑ अ॒घ्न्या इति॒ वरु॒णेति॒ शपा॑महे॒ ततो॑ वरुण नो मुञ्च । अव॑भृथ निचुम्पुण निचे॒रुर॑सि निचुम्पु॒णः । अव॑ दे॒वैर्दे॒वकृ॑त॒मेनो॑ऽय॒क्ष्यव॒ मर्त्यै॒र्मर्त्य॑कृतं पुरु॒राव्णो॑ देव रि॒षस्पा॑हि

‘(నీవు) వరుణుడు’ అని చెప్పి, అఘ్న్యా—అవధ్య ఆపః (జలాలను) మేము దూషించి ఉంటే, దానినుండి, ఓ వరుణా, మమ్మల్ని విముక్తం చేయుము. నీవు అవభృథము—శోధకుడు, మలహరుడు, క్రిందికి ఊడ్చివేయువాడు; నీవు శుద్ధి చేయుము. దేవులచే కృతమైన అపరాధాన్ని నీవు యజ్ఞముచే తొలగించుము; మానవులచే కృతమైన అపరాధాన్నీ తొలగించుము. ఓ దేవ పురురావా, రక్షకా, మమ్మల్ని రక్షించుము.

Mantra 19

स॑मु॒द्रे ते॒ हृद॑यम॒प्स्वन्तः सं त्वा॑ विश॒न्त्वोष॑धीरु॒ताप॑: । सु॒मि॒त्रि॒या न॒ आप॒ ओष॑धयः सन्तु दुर्मित्रि॒यास्तस्मै॑ सन्तु॒ योऽस्मान्द्वेष्टि॒ यं च॑ व॒यं द्वि॒ष्मः

సముద్రంలో నీ హృదయం ఉంది, జలాల అంతరంలో; ఔషధులు మరియు జలాలు కలిసి నీలో ప్రవేశించుగాక. జలాలు మాకు సుమిత్రులుగా ఉండుగాక, ఔషధులూ సుమిత్రులుగా ఉండుగాక; కానీ మమ్మల్ని ద్వేషించువానికీ, మేము ద్వేషించువానికీ వారు దుర్మిత్రులుగా ఉండుగాక.

Mantra 20

द्रु॒प॒दादि॑व मुमुचा॒नः स्वि॒न्नः स्ना॒तो मला॑दिव । पू॒तं प॒वित्रे॑णे॒वाज्य॒माप॑: शुन्धन्तु मैन॑सः

కఱ్ఱ బంధనంనుండి విడిపోవునట్లు; చెమటపట్టినవాడు స్నానముచేసి మలినం తొలగించుకొనునట్లు. పవిత్రం (వడపోత) ద్వారా నెయ్యి శుద్ధమగునట్లు, అలాగే ఆపః (జలాలు) నన్ను అపవిత్రత నుండి శుద్ధి చేయుగాక.

Mantra 21

उद्व॒यं तम॑स॒स्परि॒ स्व: पश्य॑न्त॒ उत्त॑रम् । दे॒वं दे॑व॒त्रा सूर्य॒मग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम्

మేము తమసును దాటి పైకి లేచాము; ఉత్తరమైన స్వః (స్వర్గం) ను దర్శిస్తున్నాము. దేవమార్గంగా మేము సూర్యుని—ఆ ఉత్తమ జ్యోతిని—అందుకున్నాము.

Mantra 22

अ॒पो अ॒द्यान्व॑चारिष॒ᳪ रसे॑न॒ सम॑सृक्ष्महि । पय॑स्वानग्न॒ आऽग॑मं॒ तं मा॒ सᳪ सृ॑ज॒ वर्च॑सा प्र॒जया॑ च॒ धने॑न च

ఈ రోజు నేను ఈ ఆపః (జలాలను) అనుసరించాను; వాటి రసంతో మేము ఏకమయ్యాము. పోషణసంపన్నుడైన అగ్నియొద్దకు నేను వచ్చాను; నన్ను తేజస్సు (వర్చస్), ప్రజ (సంతానం) మరియు ధనంతో ఏకముచేయి.

Mantra 23

एधो॑ऽस्येधिषी॒महि॑ स॒मिद॑सि॒ तेजो॑ऽसि॒ तेजो॒ मयि॑ धेहि । स॒माव॑वर्ति पृथि॒वी समु॒षाः समु॒ सूर्य॑: । समु॒ विश्व॑मि॒दं जग॑त् । वै॒श्वा॒न॒रज्यो॑तिर्भूयासं वि॒भून् कामा॒न् व्य॒श्नवै॒ भूः स्वाहा॑

నీవు ఇంధనం; మేము నిన్ను ప్రజ్వలింపజేదము. నీవు సమిధ; నీవు తేజస్సు—నా యందు తేజస్సును స్థాపించు. పృథివి సమభావంతో ప్రవహించింది; ఉషస్సులు సమభావంతో; సూర్యుడూ సమభావంతో; ఈ సమస్త జగత్తు సమభావంతో. హే వైశ్వానర, నేను జ్యోతిగా కావాలి; విభూతికరమైన కామనలను పొందుదును. భూః—స్వాహా.

Mantra 24

अ॒भ्या द॑धामि स॒मिध॒मग्ने॑ व्रतपते॒ त्वयि॑ । व्र॒तं च॑ श्र॒द्धां चोपै॑मी॒न्धे त्वा॑ दीक्षि॒तो अ॒हम्

హే అగ్నీ, వ్రతపతే! నీ మీదనే నేను సమిధను (ఇంధనాన్ని) ఉంచుతున్నాను. వ్రతములోను శ్రద్ధలోను నేను ప్రవేశిస్తున్నాను; దీక్షితుడనైన నేను నిన్ను ప్రజ్వలింపజేస్తున్నాను.

Mantra 25

यत्र॒ ब्रह्म॑ च क्ष॒त्रं च॑ स॒म्यञ्चो॒ चर॑तः स॒ह । तँल्लो॒कं पुण्यं॒ प्रज्ञे॑षं॒ यत्र॑ दे॒वाः स॒हाग्निना॑

ఎక్కడ బ్రహ్మమూ క్షత్రమూ సమ్యకుగా ఏకమై కలిసి సంచరిస్తాయో, అదే పుణ్యలోకం, అదే ప్రజ్ఞేయలోకం; అక్కడ దేవులు అగ్నితో కలిసి నివసిస్తారు.

Mantra 26

यत्रेन्द्र॑श्च वा॒युश्च॑ स॒म्यञ्चो॒ चर॑तः स॒ह । तँल्लो॒कं पुण्यं॒ प्रज्ञे॑षं॒ यत्र॑ से॒दिर्न वि॒द्यते॑

ఎక్కడ ఇంద్రుడూ వాయువూ సమ్యకుగా కలిసి సంచరిస్తాయో, అదే పుణ్యలోకం, అదే ప్రజ్ఞేయలోకం; అక్కడ ‘సేది’ (స్థిరత్వం/జడత్వం) లేదు.

Mantra 27

अ॒ᳪशुना॑ ते अ॒ᳪशुः पृ॑च्यतां॒ परु॑षा॒ परु॑: । ग॒न्धस्ते॒ सोम॑मवतु॒ मदा॑य॒ रसो॒ अच्यु॑तः

కాండంతో నీ కాండం కలవనీ; సంధితో సంధి కలవనీ. నీ సువాసన సోమాన్ని మదార్థం అనుగ్రహించనీ—నీ రసం అచ్యుతం, అవ్యభిచారి.

Mantra 28

सि॒ञ्चन्ति॒ परि॑ षिञ्च॒न्त्युत्सि॑ञ्चन्ति पु॒नन्ति॑ च । सुरा॑यै ब॒भ्र्वै॒ मदे॑ कि॒न्त्वो व॑दति कि॒न्त्वः

వారు పోస్తారు; చుట్టూ పోస్తారు; బయటకు పోస్తారు; శుద్ధి కూడా చేస్తారు. గోధుమవర్ణ సురా కోసం, మదంలో—‘కానీ ఏమిటి? నిజంగా అతడు మీతో ఏమని అంటున్నాడు—ఏమని?’

Mantra 29

धा॒नाव॑न्तं कर॒म्भिण॑मपू॒पव॑न्तमु॒क्थिन॑म् । इन्द्र॑ प्रा॒तर्जु॑षस्व नः

ధాన్యముతో, కరంభముతో, అపూపముతో, ఉక్థం (స్తుతి)తో యుక్తమైన (హవిస్)ను—హే ఇంద్రా, ప్రాతఃకాలంలో మా కొరకు ప్రసన్నుడై స్వీకరించుము.

Mantra 30

बृ॒हदिन्द्रा॑य गायत॒ मरु॑तो वृत्र॒हन्त॑मम् । येन॒ ज्योति॒रज॑नयन्नृता॒वृधो॑ दे॒वं दे॒वाय॒ जागृ॑वि

ఇంద్రునికై—ఆ మహా ఇంద్రునికై—గానం చేయండి; హే మరుతులారా, పరమ వృత్రహంతునికై పాడండి. ఎవరి ద్వారా ఋత-వర్ధక (దేవశక్తులు) జ్యోతిని జనింపజేశారో—జాగృత దేవునికై, దేవుని నిమిత్తం పాడండి.

Mantra 31

अध्व॑र्यो॒ अद्रि॑भिः सु॒तᳪ सोमं॑ प॒वित्र॒ आ न॑य । पु॒ना॒हीन्द्रा॑य॒ पात॑वे

హే అధ్వర్యూ, అద్రి (రాళ్ల)తో పిండిన సోమాన్ని పవిత్రం (వడపోత) వద్దకు తీసుకురా. ఇంద్రుడు పానము చేయుటకు దానిని శుద్ధి చేయి.

Mantra 32

यो भू॒ताना॒मधि॑पति॒र्यस्मिँ॑ल्लो॒का अधि॑ श्रि॒ताः । य ईशे॑ मह॒तो म॒हाँस्तेन॑ गृह्णामि॒ त्वाम॒हं मयि॑ गृह्णामि॒ त्वाम॒हम्

ఎవరు భూతముల అధిపతి, ఎవరిలో లోకములు స్థాపితమై ఉన్నాయో, ఎవరు మహత్తులలో మహత్తుగా పాలించుచున్నారో—ఆయన ద్వారానే నేను నిన్ను గ్రహించుచున్నాను; నాలోనే నేను నిన్ను గ్రహించుచున్నాను—నేనే.

Mantra 33

उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽस्य॒श्विभ्यां॑ त्वा॒ सर॑स्वत्यै॒ त्वेन्द्रा॑य त्वा सु॒त्राम्ण॑ ए॒ष ते॒ योनि॑र॒श्विभ्यां॑ त्वा॒ सर॑स्वत्यै॒ त्वेन्द्रा॑य त्वा सु॒त्राम्णे॑

ఉపయామంతో గ్రహించబడినది. అశ్వినుల కొరకు నిన్ను; సరస్వతీ కొరకు నిన్ను; సుత్రామన్ (సుదృఢ రక్షకుడు) ఇంద్రుని కొరకు నిన్ను. ఇదే నీ యోని-స్థానం—అశ్వినుల కొరకు నిన్ను; సరస్వతీ కొరకు నిన్ను; సుత్రామన్ ఇంద్రుని కొరకు నిన్ను.

Mantra 34

प्रा॒ण॒पा मे॑ अपान॒पाश्च॑क्षु॒ष्पाः श्रो॑त्र॒पाश्च॑ मे । वाचो॑ मे वि॒श्वभे॑षजो॒ मन॑सोऽसि वि॒लाय॑कः

నీవు నా ప్రాణానికి రక్షకుడవు; నా అపానానికి కూడా రక్షకుడవు. నీవు నా దృష్టికి రక్షకుడవు; నా శ్రవణానికి కూడా రక్షకుడవు. నా వాక్కుకు నీవు విశ్వభేషజము (సర్వౌషధి); నా మనస్సుకు నీవు బంధనాలను శిథిలపరచు ‘విలాయకుడు’.

Mantra 35

अ॒श्विन॑कृतस्य ते॒ सर॑स्वतिकृत॒स्येन्द्रे॑ण सु॒त्राम्णा॑ कृ॒तस्य॑ । उप॑हूत॒ उप॑हूतस्य भक्षयामि

అశ్వినులు నీకోసం సిద్ధపరచినదానిని, సరస్వతి సిద్ధపరచినదానిని, సుత్రామన్ (సురక్షకుడు) ఇంద్రుడు సిద్ధపరచినదానిని—యథావిధిగా ఆహ్వానింపబడి, ఆహ్వానిత (హవ్య) భాగాన్ని నేను భక్షిస్తాను.

Mantra 36

समि॑द्ध॒ इन्द्र॑ उ॒षसा॒मनी॑के पुरो॒रुचा॑ पूर्व॒कृद्वा॑वृधा॒नः । त्रि॒भिर्दे॒वैस्त्रि॒ᳪशता॒ वज्र॑बाहुर्ज॒घान॑ वृ॒त्रं वि दुरो॑ ववार

ఉషస్సుల అగ్రభాగంలో ఇంద్రుడు ప్రజ్వలితుడై ఉన్నాడు; ముందుముందు ప్రకాశించువాడు—ఆదికర్త, బలంలో వృద్ధి చెందువాడు. మూడు దేవులతో, ముప్పదితో, వజ్రబాహువు వృత్రుణ్ని జయించి సంహరించాడు; ద్వారాలను విశాలంగా తెరిచాడు.

Mantra 37

नरा॒शᳪस॒: प्रति॒ शूरो॒ मिमा॑न॒स्तनू॒नपा॒त्प्रति॑ य॒ज्ञस्य॒ धाम॑ । गोभि॑र्व॒पावा॒न् मधु॑ना सम॒ञ्जन् हिर॑ण्यैश्च॒न्द्री य॑जति॒ प्रचे॑ताः

నరాశంసుడు—వీరుడు—కొలిచి ఏర్పాటు చేస్తూ, తనూనపాత్ యజ్ఞ ధామాన్ని (స్థానం/ఆసనం) ముందుగా స్థాపిస్తాడు. గోవులతో, ఘృతంతో, మధువుతో అభిషేకం/లేపనం చేస్తూ, స్వర్ణంతో దీప్తిమంతుడై—ఆ ప్రచేతా (జ్ఞాని) యజనం చేస్తాడు.

Mantra 38

ई॒डि॒तो दे॒वैर्हरि॑वाँ२ अभि॒ष्टिरा॒जुह्वा॑नो ह॒विषा॒ शर्ध॑मानः । पु॒र॒न्द॒रो गो॑त॒भिद्वज्र॑बाहु॒रा या॑तु य॒ज्ञमुप॑ नो जुषा॒णः

దేవులచే స్తుతింపబడిన, హరివాన్ (హరి-యుక్తుడు), మా అభిష్టి (సహాయకుడు), హవిషాతో ఆహుతి సమర్పిస్తూ, బలంలో వర్ధిల్లుతూ—పురందరుడు, గోతభిద్ (గోశాల/గోస్థానం భేదించువాడు), వజ్రబాహువు—ఆయన యజ్ఞానికి మా వద్దకు రాగా, దానిని ఆనందంగా (జుషాణః) స్వీకరించుగాక.

Mantra 39

जु॒षा॒णो ब॒र्हिर्हरि॑वान् न॒ इन्द्र॑ः प्रा॒चीन॑ᳪ सीदत् प्र॒दिशा॑ पृथि॒व्याः । उ॒रु॒प्रथा॒ः प्रथ॑मानᳪ स्यो॒नमा॑दि॒त्यैर॒क्तं वसु॑भिः स॒जोषा॑ः

హరి-అశ్వవాహనుడైన ఇంద్రుడు, బర్హిసును ప్రసన్నంగా స్వీకరించి, భూమి యొక్క పూర్వ దిక్భాగంలో పూర్వాభిముఖంగా ఆసీనుడగుగాక. ఆయన విశాలంగా వ్యాపించిన, అగ్రగణ్యమైన, శుభాసనంపై కూర్చుండుగాక—ఆదిత్యులతో అభ్యక్తుడై, వసువులతో సజోషంగా (ఏకమనస్సుతో).

Mantra 40

इन्द्रं॒ दुर॑ः कव॒ष्यो धाव॑माना॒ वृषा॑णं यन्तु॒ जन॑यः सु॒पत्नी॑ः । द्वारो॑ दे॒वीर॒भितो॒ वि श्र॑यन्ताᳪ सु॒वीरा॑ वी॒रं प्रथ॑माना॒ महो॑भिः

ఇంద్రునికై ద్వారాలు—ధావమానంగా—ఆ వృషభుడు, బలవంతుని వద్దకు వెళ్లుగాక; సుపత్ని జనయః (మాతృగణం) కూడా ఆయన వద్దకు వెళ్లుగాక. దేవీ ద్వారాలు అన్ని వైపులా విస్తరించి తెరచుకొనుగాక; సువీరాలై, తమ మహత్తర శక్తులతో వీరుణ్ని ముందుకు నడిపించుగాక.

Mantra 41

उ॒षासा॒नक्ता॑ बृह॒ती बृ॒हन्तं॒ पय॑स्वती सु॒दुघे॒ शूर॒मिन्द्र॑म् । तन्तुं॑ त॒तं पेश॑सा सं॒वय॑न्ती दे॒वानां॑ दे॒वं य॑जतः सुरु॒क्मे

ఉషస్సు మరియు రాత్రి—మహత్తర దేవ్యులు—పయస్సుతో సమృద్ధులు, సుదుఘులు, శూరుడైన ఇంద్రుని సమీపానికి వస్తారు. సుందర నైపుణ్యంతో విస్తరించిన తంతువును నేసుతూ, దేవానాం దేవం, యజ్యుడైన, సురుక్మ-భూషితుడైన (దీప్తిమంతుడైన) వానిని (అనుసరిస్తారు).

Mantra 42

दैव्या॒ मिमा॑ना॒ मनु॑षः पुरु॒त्रा होता॑रा॒विन्द्रं॑ प्रथ॒मा सु॒वाचा॑ । मू॒र्धन् य॒ज्ञस्य॒ मधु॑ना॒ दधा॑ना प्रा॒चीनं॒ ज्योति॑र्ह॒विषा॑ वृधातः

దైవ్యమైన ఇద్దరు హోతృలు—మనుష్యునికై అనేక స్థలాలలో (యజ్ఞక్రమాన్ని) కొలుస్తూ—మొదట సువాచతో ఇంద్రుని ఆహ్వానిస్తారు. యజ్ఞశిరస్సుపై మధువును (మాధుర్యాన్ని) స్థాపించి, హవిష్యంతో ప్రాచీన (పూర్వాభిముఖ) జ్యోతిని వారు వృద్ధి చేయుగాక.

Mantra 43

ति॒स्रो दे॒वीर्ह॒विषा॒ वर्ध॑माना॒ इन्द्रं॑ जुषा॒णा जन॑यो॒ न पत्नी॑ः । अच्छि॑न्नं॒ तन्तुं॒ पय॑सा॒ सर॑स्व॒तीडा॑ दे॒वी भार॑ती वि॒श्वतू॑र्तिः

హవిష్యంతో వర్ధమానమైన మూడు దేవ్యులు—ఇంద్రుని సంతోషంగా స్వీకరిస్తూ—తల్లులవలె, భార్యలవలె (సేవ చేస్తారు). పయస్సుతో అచ్ఛిన్న తంతువును (పోషిస్తారు): సరస్వతి, దేవీ ఇడా, మరియు భారతి—విశ్వతూర్తిః (సర్వవిజయిని).

Mantra 44

त्वष्टा॒ दध॒च्छुष्म॒मिन्द्रा॑य॒ वृष्णेऽपा॒कोऽचि॑ष्टुर्य॒शसे॑ पु॒रूणि॑ । वृषा॒ यज॒न्वृष॑णं॒ भूरि॑रेता मू॒र्धन् य॒ज्ञस्य॒ सम॑नक्तु दे॒वान्

త్వష్టా వృషభుడైన ఇంద్రునికి శుష్మం (వీర్యం) దధించాడు; అపాకుడు (అవ్యయుడు)గా ఉండి యశస్సుకోసం అనేకములను నిర్మించాడు. యజ్ఞం చేసే వృషభుడు, భూరిరేతా (బహువీర్యుడు)గా, యజ్ఞశిరస్సు వద్ద దేవులను అభిషేకించుగాక.

Mantra 45

वन॒स्पति॒रव॑सृष्टो॒ न पाशै॒स्त्मन्या॑ सम॒ञ्जञ्छ॑मि॒ता न दे॒वः । इन्द्र॑स्य ह॒व्यैर्ज॒ठरं॑ पृणा॒नः स्वदा॑ति य॒ज्ञं मधु॑ना घृ॒तेन॑

వనాల అధిపతి (వనస్పతి) బంధనాల నుండి విడిపించబడినట్లుగా, తానే తనను అభ్యంజనం చేసుకుంటూ—దైవ శమితృవలె. ఇంద్రునికి హవ్యాలతో ఉదరాన్ని నింపుతూ, మధు మరియు ఘృతంతో యజ్ఞాన్ని రుచికరంగా/రసవంతంగా చేస్తాడు.

Mantra 46

स्तो॒काना॒मिन्दुं॒ प्रति॒ शूर॒ इन्द्रो॑ वृषा॒यमा॑णो वृष॒भस्तु॑रा॒षाट् । घृ॒त॒प्रुषा॒ मन॑सा॒ मोद॑माना॒: स्वाहा॑ दे॒वा अ॒मृता॑ मादयन्ताम्

సోమ బిందువుల వైపు వీర ఇంద్రుడు—వృషభంలా, జయశాలి వృషభుడు—ముందుకు సాగుతాడు. ఘృత బిందువులతో సిక్తుడై, మనసులో ఆనందిస్తూ: స్వాహా! అమృత (అమర) దేవులు హర్షోల్లాసంతో మత్తిల్లుగాక.

Mantra 47

आ या॒त्विन्द्रोऽव॑स॒ उप॑ न इ॒ह स्तु॒तः स॑ध॒मद॑स्तु॒ शूर॑: । वा॒वृ॒धा॒नस्तवि॑षी॒र्यस्य॑ पू॒र्वीर्द्यौर्न क्ष॒त्रम॒भिभू॑ति॒ पुष्या॑त्

ఇంద్రుడు మా రక్షణ/సహాయార్థం ఇక్కడ మా వద్దకు రాగాక—ఇక్కడ స్తుతింపబడుతూ—వీరుడు, సధమద (సామూహిక సోమానంద) సహచరుడు. వృద్ధి చెందువాడు, ప్రాచీనమైన అనేక శక్తులు గలవాడు: అతని క్షత్రం/అధికారం ఆకాశంలా, అధిగమించే పరాక్రమంతో వర్ధిల్లుగాక.

Mantra 48

आ न॒ इन्द्रो॑ दू॒रादा न॑ आ॒साद॑भिष्टि॒कृदव॑से यासदु॒ग्रः । ओजि॑ष्ठेभिर्नृ॒पति॒र्वज्र॑बाहुः स॒ङ्गे स॒मत्सु॑ तु॒र्वणि॑: पृत॒न्यून्

దూరం నుండి ఇంద్రుడు మా వద్దకు రానుగాక; సహాయకుడు, ఉగ్రుడు, మా అవసే (రక్షణార్థం) వచ్చి ఇక్కడ ఆసనం గ్రహించుగాక. అత్యంత బలమైన శక్తులతో యుక్తుడు, నృపతి, వజ్రబాహువు—సంఘర్షాలలోను సమరాలలోను తుర్వణి (అతివేగి)—(అతడు) శత్రు యోధులను దమనించుగాక.

Mantra 49

आ न॒ इन्द्रो॒ हरि॑भिर्या॒त्वच्छा॑र्वाची॒नोऽव॑से॒ राध॑से च । तिष्ठा॑ति व॒ज्री म॒घवा॑ विर॒प्शीमं य॒ज्ञमनु॑ नो॒ वाज॑सातौ

ఇంద్రుడు తన హరి (తామ్రవర్ణ అశ్వాలు)తో మా వైపు తిరిగి, మా సహాయార్థం మరియు దానార్థం మా వద్దకు రానుగాక. వజ్రధారి, మఘవా (దానశీలుడు), దూరవరకు వ్యాపించే పట్టు గలవాడు—వాజ-సాతి (బలం మరియు బహుమతి విజయం)లో—మా ఈ యజ్ఞానుసారంగా నిలిచి ఉంటాడు.

Mantra 50

त्रा॒तार॒मिन्द्र॑मवि॒तार॒मिन्द्र॒ᳪ हवे॑ – हवे सु॒हव॒ᳪ शूर॒मिन्द्र॑म् । ह्वया॑मि श॒क्रं पु॑रुहू॒तमिन्द्र॑ᳪ स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ धा॒त्विन्द्र॑:

త్రాత అయిన ఇంద్రుని, అవితా అయిన ఇంద్రుని నేను హవిస్తాను—మళ్లీ మళ్లీ హవిస్తాను; సుహవ (సులభంగా ఆహ్వేయుడు) శూర ఇంద్రుని. నేను శక్రుడైన, పురుహూత (అనేకసార్లు ఆహ్వానింపబడిన) ఇంద్రుని పిలుస్తాను; మఘవా ఇంద్రుడు మా కోసం స్వస్తి (క్షేమం) స్థాపించుగాక.

Mantra 51

इन्द्र॑: सु॒त्रामा॒ स्ववाँ॒२ अवो॑भिः सुमृडी॒को भ॑वतु वि॒श्ववे॑दाः । बाध॑तां॒ द्वेषो॒ अभ॑यं कृणोतु सु॒वीर्य॑स्य॒ पत॑यः स्याम

సుత్రామా (ఉత్తమ రక్షకుడు), స్వబలసంపన్నుడు, తన సహాయాలతో కూడిన, విశ్వవేదా (సర్వజ్ఞుడు) అయిన ఇంద్రుడు ప్రసన్నుడగుగాక. ద్వేషాన్ని తొలగించుగాక; అభయాన్ని కలుగజేయుగాక; మేము సువీర్యం (శ్రేష్ఠ వీరత్వం) యొక్క అధిపతులమగుదుము.

Mantra 52

तस्य॑ व॒यᳪ सु॑म॒तौ य॒ज्ञिय॒स्यापि॑ भ॒द्रे सौ॑मन॒से स्या॑म । स सु॒त्रामा॒ स्ववाँ॒२ इन्द्रो॑ अ॒स्मे आ॒राच्चि॒द् द्वेष॑: सनु॒तर्यु॑योतु

ఆ యజ్ఞియ (పూజనీయుడు) యొక్క సుమతి (శుభానుగ్రహం/సద్బుద్ధి) లో మేము నిలిచియుండుదుము; భద్రమైన సౌమనస్య (శుభమనోభావం) లోనూ మేము ఉండుదుము. ఆ సుత్రామా, స్వబలసంపన్న ఇంద్రుడు మా నుండి ద్వేషాన్ని—దూరంలోనే కాదు, దూరం నుండే కూడా—సంపూర్ణంగా తొలగించుగాక.

Mantra 53

आ म॒न्द्रैरि॑न्द्र॒ हरि॑भिर्या॒हि म॒यूर॑रोमभिः । मा त्वा॒ के चि॒न्नि य॑म॒न् विं ना पा॒शिनोऽति॒ धन्वे॑व॒ ताँ२ इ॑हि

హే ఇంద్రా, ఆనందదాయకమైన హరి (తామ్రవర్ణ అశ్వాలు) తో రా; మయూరరోమములవలె ప్రకాశించే యుగం (సజ్జు/అలంకారం) తో రా. ఎవ్వరూ నిన్ను ఆపకూడదు; పాశినులు (పాశం వేయువారు) వారిని దాటి—విస్తారమైన ధన్వం (వెల్లువైన మైదానం) మీదుగా దాటినట్లు—నీవు ఇక్కడికి రా.

Mantra 54

ए॒वेदिन्द्रं॒ वृष॑णं॒ वज्र॑बाहुं॒ वसि॑ष्ठासो अ॒भ्य॒र्चन्त्य॒र्कैः । स न॑ स्तु॒तो वी॒रव॑द्धातु॒ गोम॑द्यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः

ఇలానే వసిష్ఠులు తమ అర్క్ (స్తుతిగీతాలు) ద్వారా ఇంద్రుని—వృషణుడు (పరాక్రమవంతుడు), వజ్రబాహువును—అభ్యర్చిస్తారు. ఆయన స్తుతింపబడి, మాకు వీరులతో కూడిన ధనాన్ని దయచేయుగాక; గోవులతో కూడిన ధనాన్ని దయచేయుగాక; మరియు మీరు (దేవులు) ఎల్లప్పుడూ స్వస్తి-ఆశీర్వాదాలతో మమ్మల్ని కాపాడండి.

Mantra 55

समि॑द्धो अ॒ग्निर॑श्विना त॒प्तो घ॒र्मो वि॒राट् सु॒तः । दु॒हे धे॒नुः सर॑स्वती॒ सोम॑ᳪ शु॒क्रमि॒हेन्द्रि॒यम्

అగ్ని సమిధ్ధమై వెలిగింది; ఘర్మం (తప్త పాత్రం) వేడెక్కింది; పిండిన సోమం ‘విరాట్’ (సర్వవ్యాపి/మహాధిపతి)గా ఉంది. పాలు దోయు ధేనువైన సరస్వతి, ఇక్కడ ఇంద్రియం—ఇంద్రుని వీర్యం—గల శుక్ల (ప్రకాశమయ) సోమాన్ని దోహిస్తుంది.

Mantra 56

त॒नू॒पा भि॒षजा॑ सु॒तेऽश्विनो॒भा सर॑स्वती । मध्वा॒ रजा॑ᳪसीन्द्रि॒यमिन्द्रा॑य प॒थिभि॑र्वहान्

తనూపా (దేహరక్షకుడు), భిషజా (చికిత్సాశక్తి)తో—సోమం పిండబడినప్పుడు—అశ్వినౌ ఇద్దరూ మరియు సరస్వతి: మధుతో, రజాంసి (ప్రాంతాలు/విశాలాలు) గుండా, మార్గాల ద్వారా, ఇంద్రునికి ఇంద్రశక్తి (ఇంద్రియం)ను వహించుగాక.

Mantra 57

इन्द्रा॒येन्दु॒ᳪ सर॑स्वती॒ नरा॒शᳪसे॑न न॒ग्नहु॑म् । अधा॑ताम॒श्विना॒ मधु॑ भेष॒जं भि॒षजा॑ सु॒ते

ఇంద్రునికై సోమబిందువు—సరస్వతి, నరాశంసునితో కలిసి, ‘నగ్నహు’ (నగ్నహూ)ను స్థాపించుగాక. అలాగే సోమం పిండే వేళ (సుతే) అశ్వినౌ, భిషజా (చికిత్సాశక్తి)తో, మధుమయ భేషజం (ఔషధం)ను స్థాపించుగాక.

Mantra 58

आ॒जुह्वा॑ना॒ सर॑स्व॒तीन्द्रा॑येन्द्रि॒याणि॑ वी॒र्य॒म् । इडा॑भिर॒श्विना॒विष॒ᳪ समूर्ज॒ᳪ सᳪ र॒यिं द॑धुः

ఆహ్వానిస్తూ సరస్వతి, ఇంద్రునికై ఇంద్రియ-శక్తులను మరియు వీర్యాన్ని స్థాపించింది. అలాగే అశ్వినౌ, ఇడా-ఆహుతులతో, సర్వవ్యాపి సార-తత్త్వం, రసం మరియు ధనాన్ని ఒకటిగా స్థిరపరిచారు.

Mantra 59

अ॒श्विना॒ नमु॑चेः सु॒तᳪ सोम॑ᳪ शु॒क्रं प॑रि॒स्रुता॑ । सर॑स्वती॒ तमा ऽभ॑रद्ब॒र्हिषेन्द्रा॑य॒ पात॑वे

అశ్వినులు నముచిచే పిండబడిన సోమాన్ని—ప్రకాశవంతమైన, బాగా వడకట్టబడినదాన్ని—సాధించారు. సరస్వతి దానిని ఇక్కడ బర్హిస్‌పైకి, ఇంద్రుడు పానము చేయుటకు తీసుకొచ్చింది.

Mantra 60

क॒व॒ष्यो न॒ व्यच॑स्वतीर॒श्विभ्यां॒ न दुरो॒ दिश॑: । इन्द्रो॒ न रोद॑सी उ॒भे दु॒हे का॒मान्त्सर॑स्वती

విస్తరించి వ్యాపించే (ప్రవాహాల) వలె, అశ్వినులకై దిశల ద్వారాల వలె, రెండు లోకాలను ధారించే ఇంద్రుని వలె—ఆ సరస్వతి కోరికలను (వరాలను) దోహించి ప్రసాదిస్తుంది.

Mantra 61

उ॒षासा॒नक्त॑मश्विना॒ दिवेन्द्र॑ सा॒यमि॑न्द्रियैः । स॒ञ्जा॒ना॒ने सु॒पेश॑सा॒ सम॑ञ्जाते॒ सर॑स्वत्या

హే అశ్వినులారా! ఉషస్సు మరియు రాత్రిలో; హే ఇంద్రా! పగలు మరియు సాయంకాలంలో—(మీ) ఇంద్రియబలాలతో; ఏకమనస్సుతో, సురూపులై, మీరు సరస్వతితో కలిసి సంయుక్తంగా జన్మిస్తారు.

Mantra 62

पा॒तं नो॑ अश्विना॒ दिवा॑ पा॒हि नक्त॑ᳪ सरस्वति । दैव्या॑ होतारा भिषजा पा॒तमिन्द्र॒ᳪ सचा॑ सु॒ते

హే అశ్వినులారా! పగలు మమ్మల్ని రక్షించండి; హే సరస్వతీ! రాత్రి రక్షించండి. హే దైవ హోతృలు, హే భిషజులు (వైద్యులు)! పిండిన (సోమ)ంతో కలిసి ఇంద్రుని కూడా రక్షించండి.

Mantra 63

ति॒स्रस्त्रे॒धा सर॑स्वत्य॒श्विना॒ भार॒तीडा॑ । ती॒व्रं प॑रि॒स्रुता॒ सोम॒मिन्द्रा॑य सुषुवु॒र्मद॑म्

మూడు; త్రివిధంగా—సరస్వతి, అశ్వినౌ, భారతి, ఇళా. తీవ్రమైన, సువడకట్టిన (పరిస్రుత) సోమాన్ని వారు ఇంద్రునికై, మదము (ఉల్లాసం) కొరకు, పిండారు.

Mantra 64

अ॒श्विना॑ भेष॒जं मधु॑ भेष॒जं न॒: सर॑स्वती । इन्द्रे॒ त्वष्टा॒ यश॒: श्रिय॑ᳪ रू॒पᳪ-रू॑पमधुः सु॒ते

అశ్వినులు మనకు ఔషధము; మధువూ ఔషధము; సరస్వతీ కూడా (మనకు) ఔషధమే. ఇంద్రునికై త్వష్టా యశస్సును, శ్రీయును—రూపంపై రూపంగా—పిండిన (సుత) సోమరసంలో ప్రసాదించాడు.

Mantra 65

ऋ॒तु॒थेन्द्रो॒ वन॒स्पति॑: शशमा॒नः प॑रि॒स्रुता॑ । की॒लाल॑म॒श्विभ्यां॒ मधु॑ दु॒हे धे॒नुः सर॑स्वती

ఋతువుకు అనుగుణంగా ఇంద్రుడు—వనస్పతి యొక్క అధిపతి—బలవంతుడై, వడకట్టుకొని ప్రవహించే (పరిస్రుత) ధారలను (పానము చేస్తాడు). సరస్వతీ అనే పాలు ఇచ్చే ధేనువు, అశ్వినుల కోసం మధురమైన కీలా‌లం—మధువును—దోహుతుంది.

Mantra 66

गोभि॒र्न सोम॑मश्विना॒ मास॑रेण परि॒स्रुता॑ । सम॑धात॒ᳪ सर॑स्वत्या॒ स्वाहेन्द्रे॑ सु॒तं मधु॑

గోవుల వంటి ధారలతో, ఓ అశ్వినులారా, మనకై సోమము—మాషరంతో, వడకట్టుకొని ప్రవహించే (పరిస్రుత)—సరస్వతితో కలిసి మీరు యథావిధిగా సమ్మేళనం చేశారు. స్వాహా! ఇంద్రునికై ఈ పిండిన మధుర (మధు) పానము కావుగాక.

Mantra 67

अ॒श्विना॑ ह॒विरि॑न्द्रि॒यं नमु॑चेर्धि॒या सर॑स्वती । आ शु॒क्रमा॑सु॒राद्वसु॑ म॒घमिन्द्रा॑य जभ्रिरे

హే అశ్వినౌ! ఇంద్రబలాన్ని వర్ధింపజేసే ఈ హవిస్‌ను—సరస్వతి ధియా (ప్రజ్ఞ) ద్వారా పొందింది. ఆ అసురుని నుండి (ఆమె/వారు) శుక్రమైన ధనం, వసు, మఘం (దాన-సంపద)లను ఇంద్రునికై తెచ్చారు.

Mantra 68

यम॒श्विना॒ सर॑स्वती ह॒विषेन्द्र॒मव॑र्धयन् । स बि॑भेद व॒लं म॒घं नमु॑चावासु॒रे सचा॑

అశ్వినౌ మరియు సరస్వతి హవిస్‌తో వర్ధింపజేసిన ఆ ఇంద్రుడు—వలాన్ని ఛేదించి, మఘం (దాన-సంపద)ను పొందాడు; నముచితో కలిసి, అసురీయ పరిధిలో, సహచర్యంగా.

Mantra 69

तमिन्द्रं॑ प॒शव॒: सचा॒श्विनो॒भा सर॑स्वती । दधा॑ना अ॒भ्य॒नूषत ह॒विषा॑ य॒ज्ञ इ॑न्द्रि॒यैः

ఆ ఇంద్రుని—పశువులు (సమస్త జీవులు) కూడా, ఉభయ అశ్వినౌ మరియు సరస్వతీ కూడా—తమ తమ దానాలను ధరించి, హవిషా (ఆహుతి)తో సమీపించి స్తుతిస్తారు; యజ్ఞమూ ఇంద్రియ (ఇంద్ర-శక్తి)తో యుక్తమై (ఆయనను) ప్రశంసిస్తుంది.

Mantra 70

य इन्द्र॑ इन्द्रि॒यं द॒धुः स॑वि॒ता वरु॑णो॒ भग॑: । स सु॒त्रामा॑ ह॒विष्प॑ति॒र्यज॑मानाय सश्चत

సవితా, వరుణుడు, భగుడు ఎవనిలో ఇంద్రియ-శక్తి (ఐశ్వర్యం) స్థాపించారో—ఆ సుత్రామా, హవిష్పతి (హవిష్యాధిపతి) ఇంద్రుడు యజమానుని సమీపించి అనుగ్రహించుగాక.

Mantra 71

स॒वि॒ता वरु॑णो दध॒द्यज॑मानाय दा॒शुषे॑ । आद॑त्त॒ नमु॑चे॒र्वसु॑ सु॒त्रामा॒ बल॑मिन्द्रि॒यम्

సవితా, వరుణుడు దానశీలుడైన యజమానునికి (ఆ శక్తిని) ప్రసాదించుగాక; సుత్రామా ఇంద్రుడు నముచియొక్క వసు (ధనాన్ని) అపహరించాడు—అలాగే సుత్రామా బలమును, ఇంద్రియ-శక్తి (ఐశ్వర్యం)ను కూడా స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.

Mantra 72

वरु॑णः क्ष॒त्रमि॑न्द्रि॒यं भगे॑न सवि॒ता श्रिय॑म् । सु॒त्रामा॒ यश॑सा॒ बलं॒ दधा॑ना य॒ज्ञमा॑शत

వరుణుడు క్షత్రం (రాజ్య-శక్తి), అనగా ఇంద్రియ-పరాక్రమాన్ని ప్రసాదించుగాక; సవితా భగునితో కలిసి శ్రీ (సంపద/తేజస్సు)ను ప్రసాదించుగాక. సుత్రామా (దైవశక్తులు) యశస్సుతో కూడిన బలాన్ని ధరించి యజ్ఞాన్ని చేరుగాక.

Mantra 73

अ॒श्विना॒ गोभि॑रिन्द्रि॒यमश्वे॑भिर्वी॒र्यं बल॑म् । ह॒विषेन्द्र॒ᳪ सर॑स्वती॒ यज॑मानमवर्धयन्

అశ్వినౌ గోవుల ద్వారా ఇంద్రియ-తేజస్సు (ఐశ్వర్యం)ను, అశ్వుల ద్వారా వీర్యం మరియు బలాన్ని వృద్ధి చేస్తారు. హవిస్సు ద్వారా వారు ఇంద్రుని మహిమపరుస్తారు; సరస్వతి యజమానుని అభివృద్ధి చేస్తుంది.

Mantra 74

ता नास॑त्या सु॒पेश॑सा॒ हिर॑ण्यवर्तनी॒ नरा॑ । सर॑स्वती ह॒विष्म॒तीन्द्र॒ कर्म॑सु नोऽवत

సుందరరూపులైన నాసత్యులు (అశ్వినౌ), స్వర్ణమయ మార్గంలో సాగే ఆ ఇద్దరు వీరులు; అలాగే హవిస్సుతో సమృద్ధమైన సరస్వతి—ఓ ఇంద్రా—మా యజ్ఞకర్మలలో మమ్మల్ని కాపాడి సహాయపడుగాక.

Mantra 75

ता भि॒षजा॑ सु॒कर्म॑णा॒ सा सु॒दुघा॒ सर॑स्वती । स वृ॑त्र॒हा श॒तक्र॑तु॒रिन्द्रा॑य दधुरिन्द्रि॒यम्

ఆ ఇద్దరు భిషజులు (వైద్యులు) నైపుణ్యకర్మతో, మరియు సుదుఘా సరస్వతి; ఆ వృత్రహా, శతక్రతు—ఇంద్రునికై ఇంద్రునికి ఇంద్రియం (పరాక్రమశక్తి) ప్రసాదించారు.

Mantra 76

यु॒वᳪ सु॒राम॑मश्विना॒ नमु॑चावासु॒रे सचा॑ । वि॒पि॒पा॒नाः सर॑स्व॒तीन्द्रं॒ कर्म॑स्वावत

హే అశ్వినౌ, అసురరీతిగా నముచితో కలిసి సురాను మీరు ఇద్దరూ పానంచేశారు; లోతుగా పానంచేసి—(మరియు) సరస్వతి—యజ్ఞకర్మలలో ఇంద్రునికి సహాయపడండి.

Mantra 77

पु॒त्रमि॑व पि॒तरा॑व॒श्विनो॒भेन्द्रा॒वथु॒: काव्यै॑र्द॒ᳪसना॑भिः ।यत्सु॒रामं॒ व्यपि॑ब॒: शची॑भि॒: सर॑स्वती त्वा मघवन्नभिष्णक्

ఇద్దరు తల్లిదండ్రులు కుమారునికి సహాయపడినట్లే, ఓ ఇంద్రా, ఉభయ అశ్వినులు ‘కావ్య’ (కావ్య-కళ) నైపుణ్యంతోను ఆశ్చర్యకర కర్మలతోను నీకు తోడ్పడ్డారు. నీవు నీ ‘శచీ’ (శక్తులు)తో సురాను పానంచేసినప్పుడు—ఓ మఘవన్ (దానవీరా), సరస్వతి నిన్ను ఆధరించి నిలిపింది.

Mantra 78

यस्मि॒न्नश्वा॑स ऋष॒भास॑ उ॒क्षणो॑ व॒शा मे॒षा अ॑वसृ॒ष्टास॒ आहु॑ताः । की॒ला॒ल॒पे सोम॑पृष्ठाय वे॒धसे॑ हृ॒दा म॒तिं ज॑नय॒ चारु॑म॒ग्नये॑

ఎక్కడ అశ్వాలు, ఋషభాలు (ఎద్దులు), ఉక్షణులు, వశా-గోవులు, మేషాలు (పొట్టేళ్లు)—విడిచిపెట్టబడినవిగా—ఆహుతులుగా అర్పించబడతాయో; ఆ ‘కీలాల’ మిశ్రమంలో, ‘సోమ-పృష్ట’ (సోమ-ఆధార) ‘వేధస్’ (విధాత/జ్ఞాని) అయిన అగ్నికి—నీవు హృదయంతో మనస్సులో సుందర సంకల్పాన్ని జనింపజేయి.

Mantra 79

अहा॑व्यग्ने ह॒विरा॒स्ये॒ ते स्रु॒ची॒व घृ॒तं च॒म्वी॒व॒ सोम॑: । वा॒ज॒सनि॑ᳪ र॒यिम॒स्मे सु॒वीरं॑ प्रश॒स्तं धे॑हि य॒शसं॑ बृ॒हन्त॑म्

హే అగ్నీ! దిన ఆహ్వానానికి యోగ్యుడవు, నీ ముఖమే హవిస్; స్రుచితో ఘృతం, చమ్వితో సోమం (అర్పించినట్లు)—మాకు వాజసని (విజయప్రద) ధనాన్ని, సువీర (వీరసంపన్న) రయిని, ప్రశస్తమైన, యశస్వి, బృహత్తరమైనదిగా ప్రసాదించు.

Mantra 80

अ॒श्विना॒ तेज॑सा॒ चक्षु॑: प्रा॒णेन॒ सर॑स्वती वी॒र्य॒म् । वा॒चेन्द्रो॒ बले॒नेन्द्रा॑य दधुरिन्द्रि॒यम्

అశ్వినులు తమ తేజస్సుతో చక్షువును స్థాపించారు; సరస్వతి ప్రాణంతో వీర్యాన్ని స్థాపించింది; ఇంద్రుడు వాక్తోను బలంతోను ఇంద్రునికై ఇంద్రియ-శక్తి (ఐశ్వర్య-పరాక్రమం) ను స్థాపించాడు.

Mantra 81

गोम॑दू॒ षु णा॑सत्या॒श्वा॑वद्यातमश्विना । व॒र्ती रु॑द्रा नृ॒पाय्य॑म्

హే నాసత్యులారా, హే అశ్వినులారా—గోసంపదతోను అశ్వసంపదతోను ఇక్కడికి రండి. హే రుద్రగణమా, మనుష్యుల రక్షణకు తగిన రక్షక-ఆశ్రయం (వర్తి) ప్రసాదించండి.

Mantra 82

न यत्परो॒ नान्त॑र आद॒धर्ष॑द्वृषण्वसू । दु॒:शᳪसो॒ मर्त्यो॑ रि॒पुः

హే వృషణ్వసూలారా (పౌరుష-సంపన్నులారా), బయట నుండీ కాదు, లోపల నుండీ కాదు—దుష్వాక్యాలు పలికే ఏ మర్త్య శత్రువూ మిమ్మల్ని జయించలేకపోయాడు.

Mantra 83

ता न॒ आ वो॑ढमश्विना र॒यिं पि॒शङ्ग॑संदृशम् । धिष्ण्या॑ वरिवो॒विद॑म्

హే అశ్వినౌ! పిశంగ (ప్రకాశించే తామ్ర/పసుపు) రూపముగల ఆ ధనాన్ని మా వద్దకు తీసికొని రండి—అది ధిష్ణ్య (దృఢమైన, స్థిరమైన)దై, మా కోసం వరివస్ (విస్తారమైన స్థలం) మరియు అనుగ్రహాన్ని పొందిపెట్టునట్లు ఉండుగాక.

Mantra 84

पा॒व॒का न॒: सर॑स्वती॒ वाजे॑भिर्वा॒जिनी॑वती । य॒ज्ञं व॑ष्टु धि॒याव॑सुः

మన పావకమైన సరస్వతి—వాజములతో సమృద్ధిగా, బలవతిగా—ప్రేరిత ‘ధీ’యే ధనంగా కలిగిన ఆమె—యజ్ఞాన్ని అభివృద్ధి చేయుగాక.

Mantra 85

चो॒द॒यि॒त्री सू॒नृता॑नां॒ चेत॑न्ती सुमती॒नाम् । य॒ज्ञं द॑धे॒ सर॑स्वती

సరస్వతి—‘సూనృతా’ (మధుర-సత్య వాక్యము)కు ప్రేరయిత్రి, ‘సుమతి’ (సద్బుద్ధి)ని జాగృతం చేయువది—యజ్ఞాన్ని స్థాపించింది.

Mantra 86

म॒हो अर्ण॒: सर॑स्वती॒ प्र चे॑तयति के॒तुना॑ । धियो॒ विश्वा॒ वि रा॑जति

మహా ‘అర్ణ’ (మహాప్రవాహమైన) సరస్వతి తన ‘కేతు’ (చిహ్నము/ప్రకాశము) ద్వారా మనుష్యులను స్పష్టంగా జాగృతం చేస్తుంది; సమస్త ‘ధీ’లను తేజస్సుతో ప్రకాశింపజేస్తుంది.

Mantra 87

इन्द्रा या॑हि चित्रभानो सु॒ता इ॒मे त्वा॒यव॑: । अण्वी॑भि॒स्तना॑ पू॒तास॑:

హే ఇంద్రా, హే చిత్రభానూ (దీప్తిమంతుడా), ఇక్కడికి రా. నిన్ను కోరే ఈ నలిపిన సోమరసాలు, సూక్ష్మ వడపోతలచే క్రమంగా శుద్ధింపబడ్డాయి.

Mantra 88

इन्द्रा या॑हि धि॒येषि॒तो विप्र॑जूतः सु॒ताव॑तः । उप॒ ब्रह्मा॑णि वा॒घत॑:

హే ఇంద్రా, ధీ (ప్రేరిత బుద్ధి) చేత ప్రేరేపింపబడి, విప్రులు (ఋషులు) చేత ఉత్సాహింపబడి, సోమం కలిగిన స్తోత్రకర్త యాజకుని పవిత్ర బ్రహ్మవాక్యాలు (మంత్రప్రార్థనలు) సమీపానికి ఇక్కడికి రా.

Mantra 89

इन्द्रा या॑हि॒ तूतु॑जान॒ उप॒ ब्रह्मा॑णि हरिवः । सु॒ते द॑धिष्व न॒श्चन॑ः ॥

హే ఇంద్రా! వేగంగా దూసుకొచ్చి ఇక్కడికి రా; హే హరివః! బ్రహ్మ-మంత్రాల సమీపానికి రా. పిండిన సోమంలో మా కోసం నీ అనుగ్రహం, సమృద్ధిని స్థాపించు.

Mantra 90

अ॒श्विना॑ पिबतां॒ मधु॒ सर॑स्वत्या स॒जोष॑सा । इन्द्र॑ः सु॒त्रामा॑ वृत्र॒हा जु॒षन्ता॑ᳪ सो॒म्यं मधु॑ ॥

అశ్వినౌ సరస్వతితో సజోషసాగా (ఏకభావంతో) మధుర పానాన్ని పానంచేయుగాక. అలాగే సుత్రామా, వృత్రహా ఇంద్రుడు సోమ-మధువు మాధుర్యంలో ఆనందించుగాక.