Mantra 83
Rishi: Not specified in the excerpt
Devata: Aśvins
Chandas: Anuṣṭubh-like cadence; employed as yajus-mantra
Samhita Patha (Devanagari)
ता न॒ आ वो॑ढमश्विना र॒यिं पि॒शङ्ग॑संदृशम् । धिष्ण्या॑ वरिवो॒विद॑म्
Transliteration
tā́ na ā́ voḍham aśvinā rayíṃ piśáṅgasaṃdṛśam | dhiṣṇyā́ varivovídam ||
Translation
హే అశ్వినౌ! పిశంగ (ప్రకాశించే తామ్ర/పసుపు) రూపముగల ఆ ధనాన్ని మా వద్దకు తీసికొని రండి—అది ధిష్ణ్య (దృఢమైన, స్థిరమైన)దై, మా కోసం వరివస్ (విస్తారమైన స్థలం) మరియు అనుగ్రహాన్ని పొందిపెట్టునట్లు ఉండుగాక.
Padapatha (Word Analysis)
ता । नः॑ । आ । वो॒ढ॒म् । अ॒श्वि॑ना । र॒यिम् । पि॒शङ्ग॑-संदृशम् । धिष्ण्या॑ । वरिवः॑-विदम्
Word by Word
ताःthose (them)
ताः:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → सा (स्त्री.)
नःof us / for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आhither; towards
आ:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
वोढम्(that which is) to be brought / brought
वोढम्:
Karma
TypeParticiple (verbal adjective)
Root√वह् (वहति) → वोढ (क्त-प्रत्यय, भूतकर्मणि/भूतकृत)
अश्विनाO Aśvins (you two)
अश्विना:
Kartā
TypeNoun (dual deity name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
रयिम्wealth
रयिम्:
Karma
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
पिशङ्गसंदृशम्golden-brown in appearance / of tawny look
पिशङ्गसंदृशम्:
Karma
TypeAdjective (compound)
Rootपिशङ्ग (विशेषण-प्रातिपदिक) + संदृश्/संदृश (विशेषण-प्रातिपदिक: ‘similar in appearance’)
धिष्ण्याO strong/steadfast ones
धिष्ण्या:
Kartā
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootधिष्ण्य (विशेषण-प्रातिपदिक)
वरिवोविदम्finding/procuring room (favor, free scope)
वरिवोविदम्:
Karma
TypeAdjective (compound) / verbal-noun sense
Rootवरिवस् (प्रातिपदिक: ‘wide space, room, favor’) + √विद् (विदति/वेद) → विद (कृदन्त: ‘finding/knowing’)
Entities Mentioned
A
Aśvins (Nāsatyā)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes