Mantra 35
Rishi: Yājñavalkya / Vājasaneyin school tradition.
Devata: Aśvins, Sarasvatī, Indra (as preparers/guarantors of the bhakṣa).
Chandas: Yajus (non-metrical or irregular).
Samhita Patha (Devanagari)
अ॒श्विन॑कृतस्य ते॒ सर॑स्वतिकृत॒स्येन्द्रे॑ण सु॒त्राम्णा॑ कृ॒तस्य॑ । उप॑हूत॒ उप॑हूतस्य भक्षयामि
Transliteration
aśvínakṛtasya te sárasvatikṛtasyéndreṇa sutrā́mṇā kṛtásya | upahū́ta upahū́tasya bhakṣayāmi ||
Translation
అశ్వినులు నీకోసం సిద్ధపరచినదానిని, సరస్వతి సిద్ధపరచినదానిని, సుత్రామన్ (సురక్షకుడు) ఇంద్రుడు సిద్ధపరచినదానిని—యథావిధిగా ఆహ్వానింపబడి, ఆహ్వానిత (హవ్య) భాగాన్ని నేను భక్షిస్తాను.
Padapatha (Word Analysis)
अश्विन-कृतस्य ते । सरस्वति-कृतस्य । इन्द्रेण सु-त्राम्णा कृतस्य । उप-हूत । उप-हूतस्य भक्षयामि ।
Word by Word
अश्विनकृतस्यof that which is prepared by the Aśvins
अश्विनकृतस्य:
सम्बन्ध (genitive qualifier of the implied offering/food)
TypeNoun/Adjective
Rootअश्विन् + कृ (कृत) → अश्विनकृत (प्रातिपदिक)
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (possessor: ‘your’)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
सरस्वतिकृतस्यof that which is prepared by Sarasvatī
सरस्वतिकृतस्य:
सम्बन्ध (genitive qualifier)
TypeNoun/Adjective
Rootसरस्वती + कृ (कृत) → सरस्वतिकृत (प्रातिपदिक)
इन्द्रेणby Indra
इन्द्रेण:
करण (by/with Indra)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सुत्राम्णाby the well-protecting (Indra)
सुत्राम्णा:
करण (as/with the well-protecting one)
TypeNoun/Adjective
Rootसुत्रामन् (प्रातिपदिक; epithet of Indra: ‘having good protection’)
कृतस्यof the prepared (made)
कृतस्य:
सम्बन्ध (genitive qualifier: ‘of the prepared/made [offering]’)
TypeAdjective
Rootकृ (कृत) → कृत (PPP, used substantively/adjectivally)
उपहूतःinvited / called near
उपहूतः:
कर्तृ/विशेषण (predicate/qualifier: ‘being invited’)
TypeAdjective/Participle
Rootउप-√ह्वा (हू) (PPP: उपहूत)
उपहूतस्यof the invited (one)
उपहूतस्य:
सम्बन्ध (genitive: ‘of the invited one’)
TypeAdjective/Participle
Rootउप-√ह्वा (हू) (PPP: उपहूत)
भक्षयामिI eat / I partake
भक्षयामि:
क्रिया (main verb); कर्ता = अहम् (implicit), कर्म = (इदम्/एतत्) हविः/भक्ष्यम् (implicit)
TypeVerb
Root√भक्ष् (to eat, partake)
Entities Mentioned
A
AśvinsS
SarasvatīI
Indra SutrāmanRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes