Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 19

Rishi: Traditionally connected with the Yājñavalkya transmission of the Vājasaneyins (individual ṛṣi not specified in the Saṃhitā colophon for this unit)
Devata: Āpaḥ and Oṣadhayaḥ (Waters and Plants)
Chandas: Mixed/Anuṣṭubh-like prose-verse (yajus-formula; not a strict ṛgvedic metre)

स॑मु॒द्रे ते॒ हृद॑यम॒प्स्वन्तः सं त्वा॑ विश॒न्त्वोष॑धीरु॒ताप॑: । सु॒मि॒त्रि॒या न॒ आप॒ ओष॑धयः सन्तु दुर्मित्रि॒यास्तस्मै॑ सन्तु॒ योऽस्मान्द्वेष्टि॒ यं च॑ व॒यं द्वि॒ष्मः

sāmúdre te hṛ́dayam apsv antáḥ sáṃ tvā viśántv óṣadhīr utā́paḥ | sumitriyā́ na ā́pa óṣadhayaḥ santu durmitriyā́s tásmai santu yó ’smā́n dvéṣṭi yáṃ ca vayáṃ dvíṣmaḥ

సముద్రంలో నీ హృదయం ఉంది, జలాల అంతరంలో; ఔషధులు మరియు జలాలు కలిసి నీలో ప్రవేశించుగాక. జలాలు మాకు సుమిత్రులుగా ఉండుగాక, ఔషధులూ సుమిత్రులుగా ఉండుగాక; కానీ మమ్మల్ని ద్వేషించువానికీ, మేము ద్వేషించువానికీ వారు దుర్మిత్రులుగా ఉండుగాక.

समुद्रे । ते । हृदयम् । अप्सु । अन्तः । सम् । त्वा । विशन्तु । ओषधीः । उत । आपः । सुमित्रियाः । नः । आपः । ओषधयः । सन्तु । दुर्मित्रियाः । तस्मै । सन्तु । यः । अस्मान् । द्वेष्टि । यम् । च । वयम् । द्विष्मः

समुद्रेin the ocean
समुद्रे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootसमुद्र
तेof you/thy
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
हृदयम्heart
हृदयम्:
कर्तृ (वाक्ये ‘हृदयम्’ विषयः) / कर्म (अर्थतः ‘हृदयम्’ लक्ष्यं)
TypeNoun
Rootहृदय
अप्सुin the waters
अप्सु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootअप्
अन्तःwithin, inside
अन्तः:
अधिकारण (स्थान-निर्देश) / विशेषण-भाव
TypeIndeclinable
Rootअन्तः
सम्together, completely (prefix)
सम्:
TypePreverb
Rootसम्
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद्
विशन्तुmay (they) enter
विशन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootविश्
ओषधीःplants, herbs
ओषधीः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootओषधि
उतand also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
आपःwaters
आपः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअप्
सुमित्रियाःwell-disposed, friendly
सुमित्रियाः:
विशेषण (आपः/ओषधयः)
TypeAdjective
Rootसुमित्रिय
नःof us/our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
आपःwaters
आपः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअप्
ओषधयःplants, herbs
ओषधयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootओषधि
सन्तुmay (they) be
सन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस्
दुर्मित्रियाःill-disposed, unfriendly
दुर्मित्रियाः:
विशेषण (आपः/ओषधयः)
TypeAdjective
Rootदुर्मित्रिय
तस्मैto him
तस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootतद्
सन्तुmay (they) be
सन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस्
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद्
अस्मान्us
अस्मान्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद्
द्वेष्टिhates
द्वेष्टि:
क्रिया
TypeVerb
Rootद्विष्
यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद्
and
:
TypeIndeclinable
Root
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद्
द्विष्मःhate
द्विष्मः:
क्रिया
TypeVerb
Rootद्विष्
Ā
Āpaḥ (Waters)
O
Oṣadhayaḥ (Plants/Herbs)
S
Samudra (Ocean, as cosmic reservoir of waters)