Mantra 24
Rishi: Yājñavalkya-tradition (White Yajus transmission; specific ṛṣi ascription not fixed for this unit in common anukramaṇī usage)
Devata: Agni (as Vratapati)
Chandas: Mixed/prose-like yajus (not a strict ṛgvedic meter; liturgical yajus-formula)
Samhita Patha (Devanagari)
अ॒भ्या द॑धामि स॒मिध॒मग्ने॑ व्रतपते॒ त्वयि॑ । व्र॒तं च॑ श्र॒द्धां चोपै॑मी॒न्धे त्वा॑ दीक्षि॒तो अ॒हम्
Transliteration
abhí ā dadhāmi samídham agne vratapate tváyi | vratáṃ ca śraddhā́ṃ ca upáimi índhe tvā dīkṣitó ahám
Translation
హే అగ్నీ, వ్రతపతే! నీ మీదనే నేను సమిధను (ఇంధనాన్ని) ఉంచుతున్నాను. వ్రతములోను శ్రద్ధలోను నేను ప్రవేశిస్తున్నాను; దీక్షితుడనైన నేను నిన్ను ప్రజ్వలింపజేస్తున్నాను.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒भि । आ । द॑धामि । स॒मिध॑म् । अग्ने॑ । व्रत-पते॒ । त्वयि॑ । व्र॒तम् । च॑ । श्र॒द्धाम् । च॑ । उप॑-ए॒मि॑ । इ॒न्धे । त्वा॑ । दीक्षि॒तः । अ॒हम्
Word by Word
अभिtowards, upon
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
आunto, near
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
दधामिI place, I set
दधामि:
—
TypeVerb
Rootधा (डुधाञ् धारणे)
समिधम्fuel-stick, kindling
समिधम्:
Karma
TypeNoun
Rootसमिध् (स्त्री) / समिध्- (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
—
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
व्रतपतेO lord of the vow
व्रतपते:
—
TypeNoun
Rootव्रतपति (प्रातिपदिक; व्रत + पति)
त्वयिin/with you
त्वयि:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
व्रतम्vow, observance
व्रतम्:
Karma
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
श्रद्धाम्faith, trust
श्रद्धाम्:
Karma
TypeNoun
Rootश्रद्धा (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
उपnear, towards
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
एमिI go, I approach
एमि:
—
TypeVerb
Rootइ (इण् गतौ)
इन्धेis kindled / kindles (for itself)
इन्धे:
—
TypeVerb
Rootइन्ध् (इन्धी दीप्तौ/प्रदीप्तौ) अथवा इध् (इधँ दीप्तौ) आत्मनेपद-प्रयोग
त्वाyou (as object)
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
दीक्षितःinitiated, consecrated
दीक्षितः:
Kartā
TypeAdjective
Rootदीक्षित (कृदन्त; √दिक्ष्/दक्ष् + क्त, ‘initiated/consecrated’)
अहम्I
अहम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम)
Entities Mentioned
A
Agni (Vratapati)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes