Sukta 3
Sukta 8.3
ఈ సూక్తం సోమానికి ఆహ్వానం మరియు ఇంద్రుని స్తుతి. పిండిన సోమరసాన్ని పానంచేయమని, సధమాదం అనే సామూహిక ఉల్లాసంలో ప్రవేశించమని, తన ప్రేరిత శక్తి (ధీ) ద్వారా గాయకులను రక్షించమని ఇంద్రుని ప్రేరేపిస్తుంది. వెలుగువైపు నడిపించే ఇంద్రుని అపూర్వ పరాక్రమం (ఇంద్రియ)ను ఇది కీర్తిస్తుంది. చివరగా, ఇంద్రబలానికి అనుబంధమైన, సమృద్ధిని ప్రసాదించే మరియు బలాన్ని అందించే తత్త్వంగా రోహిత/పాకస్థామాను సూచిస్తూ మరింత గూఢార్థమైన చింతనతో ముగుస్తుంది.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
पिबा सुतस्य रसिनो मत्स्वा न इन्द्र गोमतः । आपिर्नो बोधि सधमाद्यो वृधेऽस्माँ अवन्तु ते धियः ॥
గోమయ తేజస్సుతో కూడిన ఇంద్రా! పిండిన సోమరసాన్ని పానంచేసి, మా అంతరంలో ఆనందించి మత్తిల్లుము. మాకు సమీప సహాయకుడిగా మేల్కొను; సామూహిక మదోత్సవానికి సహచరుడై మా వృద్ధికై నిలువు. నీ ప్రేరిత ‘ధియః’ (ప్రేరణాత్మక ధ్యానాలు) మమ్మల్ని కాపాడి పోషించుగాక.
Mantra 2
भूयाम ते सुमतौ वाजिनो वयं मा नः स्तरभिमातये । अस्माञ्चित्राभिरवतादभिष्टिभिरा नः सुम्नेषु यामय ॥
వాజినే (బలసంపదల దాతా)! బలపూర్ణతలను కోరే మేము నీ సుమతిలో మరింత మరింతగా నిలవుదుము; శత్రు-చింతకుని దాడికి మమ్మల్ని వదలవద్దు. నీ విచిత్ర (బహువర్ణ) సహాయాలతో మమ్మల్ని కాపాడి, నీ ‘సుమ్న’—శుభఫలితాల్లోకి మమ్మల్ని నడిపించు.
Mantra 3
इमा उ त्वा पुरूवसो गिरो वर्धन्तु या मम । पावकवर्णाः शुचयो विपश्चितोऽभि स्तोमैरनूषत ॥
పురూవసూ—విస్తారమైన కాంతివంతుడా! నా ఈ వాక్కులు నిన్ను వర్ధింపజేయుగాక. పావకవర్ణులు, శుచులు, విపశ్చిత్ (వివేకదృష్టి గల) ఋషులు స్తోమాలతో నిన్ను అభిస్తుతించారు.
Mantra 4
अयं सहस्रमृषिभिः सहस्कृतः समुद्र इव पप्रथे । सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्रराज्ये ॥
ఈ శక్తి, సహస్ర ఋషులచే బలపరచబడి, సముద్రంలా విస్తరించి వ్యాపించింది. సత్యమే అతని మహిమ; యజ్ఞాలలో, విప్ర-రాజ్యంలో (ప్రేరితుల అధిరాజ్యంలో), నేను అతని శౌర్య-బలాన్ని స్తుతిస్తాను.
Mantra 5
इन्द्रमिद्देवतातय इन्द्रं प्रयत्यध्वरे । इन्द्रं समीके वनिनो हवामह इन्द्रं धनस्य सातये ॥
దేవత్వం ఆగమనార్థం మేము కేవలం ఇంద్రునే పిలుస్తాము; ముందుకు సాగు అధ్వర-యజ్ఞంలో ఇంద్రునే. సమీప సంగ్రామంలో మేము—సాధక-వనినులు—ఇంద్రుని ఆహ్వానిస్తాము; ధనసంపద సాధనకై ఇంద్రునే.
Mantra 6
इन्द्रो मह्ना रोदसी पप्रथच्छव इन्द्रः सूर्यमरोचयत् । इन्द्रे ह विश्वा भुवनानि येमिर इन्द्रे सुवानास इन्दवः ॥
ఇంద్రుడు తన మహత్త్వంతో, తన శౌర్య-బలంతో, రెండు లోకాలను విస్తరించాడు; ఇంద్రుడు సూర్యుని ప్రకాశింపజేశాడు. ఇంద్రునిలోనే సమస్త భువనాలు తమ యథోచిత ఆధారాన్ని పొందుతాయి; ఇంద్రునిలోనే పిండిన (సువాన) సోమధారలు ప్రవహిస్తాయి.
Mantra 7
अभि त्वा पूर्वपीतय इन्द्र स्तोमेभिरायवः । समीचीनास ऋभवः समस्वरन्रुद्रा गृणन्त पूर्व्यम् ॥
హే ఇంద్రా! ప్రథమ పానం (సోమపానం) కొరకు స్తోత్రాలతో అన్వేషకులు నీ వైపు వస్తారు. సముచిత సమన్వయంలో ఋభువులు ఒకే స్వరాన్ని ఎత్తుతారు; రుద్రగణం నీ ప్రాచీన పరాక్రమాన్ని గానంచేస్తుంది.
Mantra 8
अस्येदिन्द्रो वावृधे वृष्ण्यं शवो मदे सुतस्य विष्णवि । अद्या तमस्य महिमानमायवोऽनु ष्टुवन्ति पूर्वथा ॥
హే విష్ణూ! ఈ (సోమం) వలననే ఇంద్రుడు తన వృష్ణ్య బలంలో—పౌరుష శౌర్యంలో—పిండిన సోమ మదంలో వృద్ధి పొందాడు. నేడు అన్వేషకులు అతని మహిమాన్నీ ప్రాచీన విధానానుసారం అనుస్మరించి స్తుతిస్తారు.
Mantra 9
तत्त्वा यामि सुवीर्यं तद्ब्रह्म पूर्वचित्तये । येना यतिभ्यो भृगवे धने हिते येन प्रस्कण्वमाविथ ॥
నీ ఆ సువీర్యం—వీరశక్తి—అదే నేను అన్వేషిస్తున్నాను; అదే బ్రహ్మ (వాక్కు), పూర్వచేతన జాగరణార్థం. దానివల్లనే నీవు యత్నశీలులైన భృగువుకు, ధనం స్థాపితమైనప్పుడు, సహాయం చేశావు; దానివల్లనే నీవు ప్రస్కణ్వను రక్షించావు.
Mantra 10
येना समुद्रमसृजो महीरपस्तदिन्द्र वृष्णि ते शवः । सद्यः सो अस्य महिमा न संनशे यं क्षोणीरनुचक्रदे ॥
ఏ శక్తితో నీవు సముద్రాన్ని ప్రవహింపజేశావో, ఆ మహత్తర ఆపః (జలములు)—ఓ ఇంద్రా, అదే నీ వృష్ణి (వృషభసదృశ) వీర్యబలం. తక్షణమే అతని మహిమ క్షీణించదు—అతనిని అనుసరించి భూలోకాలు తమ పరిభ్రమణ మార్గంలో చక్రంలా తిరుగుతాయి.
Mantra 11
शग्धी न इन्द्र यत्त्वा रयिं यामि सुवीर्यम् । शग्धि वाजाय प्रथमं सिषासते शग्धि स्तोमाय पूर्व्य ॥
ఓ ఇంద్రా, మా కొరకు సమర్థుడవై ఉండు—ఎందుకంటే నేను నీ వద్ద రయి (సమృద్ధి) కోసం వస్తున్నాను; అది సువీర్య (ఉత్తమ వీర్యం/ఆత్మపరాక్రమం). వాజ (బలం-పూర్ణత) ను మొదటిగా గెలుచుకోవాలని యత్నించువారికోసం సమర్థుడవై ఉండు; మా ప్రాచీన స్తోమ (స్తుతి-హిమ్నం) కొరకూ సమర్థుడవై ఉండు.
Mantra 12
शग्धी नो अस्य यद्ध पौरमाविथ धिय इन्द्र सिषासतः । शग्धि यथा रुशमं श्यावकं कृपमिन्द्र प्रावः स्वर्णरम् ॥
ఓ ఇంద్రా, ఈ విషయంలోనూ మా కొరకు సమర్థుడవై ఉండు—ఎందుకంటే గెలుపుకోసం యత్నించుచుండగా నీవు నిజంగా పౌర (పూర్వజుల) ధియః (ప్రేరణలు/బుద్ధులు) కు సహాయమిచ్చావు. ఒకప్పుడు రుశమ, శ్యావక, కృపలను బలంగా కాపాడినట్లే, ఇప్పుడూ సమర్థుడవై ఉండు—ఓ ఇంద్రా, స్వర్ణర (స్వర్/ప్రకాశం వైపు నడిపించువాడు)।
Mantra 13
कन्नव्यो अतसीनां तुरो गृणीत मर्त्यः । नही न्वस्य महिमानमिन्द्रियं स्वर्गृणन्त आनशुः ॥
ఈ వాక్య-నేయువారిలో ఏ కొత్త మర్త్యుడు వేగంగా పాడగలడు? నిజంగా ఎవ్వరూ అతని మహిమను, అతని ఇంద్రియ శక్తిని పొందలేదు—వారు స్వర్గ-ప్రకాశం వైపు స్తుతిగానం చేసినా.
Mantra 14
कदु स्तुवन्त ऋतयन्त देवत ऋषिः को विप्र ओहते । कदा हवं मघवन्निन्द्र सुन्वतः कदु स्तुवत आ गमः ॥
ఎప్పుడు Ṛta యొక్క లయలో నడిచే స్తోత్రకారులు దేవత్వాన్ని ప్రవర్తింపజేస్తారు? ఏ ṛṣi, ఏ vipra నిన్ను సమీపానికి లాగగలడు? హే మఘవన్ ఇంద్రా, సోమం పిండేవాని పిలుపుకు ఎప్పుడు వస్తావు—ఎప్పుడు స్తుతిచేసేవాని వద్దకు చేరుతావు?
Mantra 15
उदु त्ये मधुमत्तमा गिरः स्तोमास ईरते । सत्राजितो धनसा अक्षितोतयो वाजयन्तो रथा इव ॥
మధుర-రసంతో అత్యంత నిండిన ఆ వాక్కులు పైకి లేస్తాయి; స్తోత్రాలు ఉప్పొంగి ప్రవహిస్తాయి. సదా విజేతలు, ధనాన్ని గెలుచుకునేవారు, అచ్యుత సహాయాలతో, రథాలు దూసుకుపోయినట్లు వాజాన్ని వారు నడిపిస్తారు.
Mantra 16
कण्वा इव भृगवः सूर्या इव विश्वमिद्धीतमानशुः । इन्द्रं स्तोमेभिर्महयन्त आयवः प्रियमेधासो अस्वरन् ॥
కణ్వులవలె, భృగువులవలె, సూర్యులవలె ప్రకాశిస్తూ, వారు ధ్యానదృష్టితో సమస్తాన్ని పొందారు. స్తోత్రాలతో ఇంద్రుని మహిమపరచుతూ, ప్రియ-మేధతో సమృద్ధులైన ఆయు జనులు ప్రేరిత నాదంతో ఘోషించారు.
Mantra 17
युक्ष्वा हि वृत्रहन्तम हरी इन्द्र परावतः । अर्वाचीनो मघवन्त्सोमपीतय उग्र ऋष्वेभिरा गहि ॥
హే వృత్రహంతమ ఇంద్రా, పరావత్ ప్రాంతం నుండి నీ రెండు హరి (అశ్వ) యుగ్మాన్ని యోకించు; ఇక్కడికి రా. హే మఘవన్, సోమపానార్థం ఇమ్ముఖంగా మలచుకో; ఋషుల ఉగ్రోన్నతితో ఉద్ధృతుడై, రా.
Mantra 18
इमे हि ते कारवो वावशुर्धिया विप्रासो मेधसातये । स त्वं नो मघवन्निन्द्र गिर्वणो वेनो न शृणुधी हवम् ॥
ఇవే నీ గాయకులు, హే ఇంద్రా; ధియా (ప్రేరిత చింతన)తో ఘోషిస్తున్నారు—విప్రులు మేధా-సాధనకై. కాబట్టి హే మఘవన్ ఇంద్రా, గిర్వణా, మా హవాన్ని, ఆకాంక్షించే ప్రియుడు పిలుపు వినునట్లు విను.
Mantra 19
निरिन्द्र बृहतीभ्यो वृत्रं धनुभ्यो अस्फुरः । निरर्बुदस्य मृगयस्य मायिनो निः पर्वतस्य गा आजः ॥
ఓ ఇంద్రా! బృహతీ అనే మహాశక్తుల ధనుస్సుల నుండి వృత్రుడు—అవరోధకుడు—దూరంగా చిదిమిపడేలా నీవు చేశావు. మాయావి అర్బుదుడు, ఆ మృగయు (వేటగాడు)నూ నీవు వెలివేశావు; అలాగే పర్వతం లోపల నుండి గోవులను—ప్రకాశం, జ్ఞాన కిరణాలను—బలంతో బయటకు తెచ్చావు.
Mantra 20
निरग्नयो रुरुचुर्निरु सूर्यो निः सोम इन्द्रियो रसः । निरन्तरिक्षादधमो महामहिं कृषे तदिन्द्र पौंस्यम् ॥
అగ్నులు వెలుగుతూ బయలుదేరాయి; సూర్యుడు ఉదయించాడు; సోమం ప్రవహించింది—ఇంద్రశక్తి యొక్క రసం. అంతరిక్షం నుండి, క్రింద దాగి ఉన్న ఆ మహా-అహి (మహాసర్పం)ను నీవు లాగి బయటకు తీశావు—ఓ ఇంద్రా, ఇదే నీ పౌరుషం, నీ విజయశక్తి.
Mantra 21
यं मे दुरिन्द्रो मरुतः पाकस्थामा कौरयाणः । विश्वेषां त्मना शोभिष्ठमुपेव दिवि धावमानम् ॥
నాకోసం ఇంద్రుడు మరియు మరుతులు—అపక్వాన్ని పక్వం చేసే వారు—యారిని ప్రేరేపించి చలనం కలిగించారో, అందరిలో తన స్వతేజస్సుతో అత్యంత శోభాయమానుడై, ఆకాశానికి సమీపంగా దూసుకుపోతున్నట్లుగా ఉన్నవానిని—అతనినే నేను అంతరాకాశంలో ఆరోహణానికి వేగశక్తిగా భావించి ధరిస్తాను.
Mantra 22
रोहितं मे पाकस्थामा सुधुरं कक्ष्यप्राम् । अदाद्रायो विबोधनम् ॥
పాకస్థామా నాకు రోహితాన్ని ప్రసాదించాడు—సుసంయుక్తమైనది, చుట్టుముట్టిన స్థలాలను నింపేది—అంతర్లీన రాయస్ (సమృద్ధి)ను జాగృతం చేసేది.
Mantra 23
यस्मा अन्ये दश प्रति धुरं वहन्ति वह्नयः । अस्तं वयो न तुग्र्यम् ॥
యారికోసం ఇతర పది మంది ధురం (నూగం)ను ప్రతిస్పందనగా మోస్తారో—అగ్ని-బల వాహకులు—సాయంకాలం గూటికి చేరే పక్షులవలె; అలాగే సమస్త శక్తులు ఆ అగ్ర-తత్త్వం, ఆ స్థిర విశ్రాంతి-స్థానానికే తిరిగి చేరుతాయి.
Mantra 24
आत्मा पितुस्तनूर्वास ओजोदा अभ्यञ्जनम् । तुरीयमिद्रोहितस्य पाकस्थामानं भोजं दातारमब्रवम् ॥
ఆత్మనే తండ్రి; తను (దేహం) నివాసమూ వస్త్రమూ; ఓజస్సు దానమిచ్చేది అంతర్లీన అభ్యంజనం (అభిషేకం). రోహితస్య చతుర్థ శక్తిగా నేను పాకస్థామాను—భోజ (ఉదారుడు), దాత—అని ప్రకటించాను; అతడు ఆత్మ యొక్క పరిపక్వ భోగాన్ని సంపూర్ణం చేస్తాడు.
Inside Sukta 3
How it unfolds
- Where it opens
A direct imperative invitation: Indra is asked to drink the pressed Soma and awaken as the singers’ intimate helper.
- Development
The hymn broadens into exalted praise—no mortal poet attains Indra’s greatness; his indriya remains unsurpassed even amid many hymns aimed at the Light.
- Climax
Recognition of Indra’s incomparable power as the decisive force behind uplift toward svar (the luminous realm) and communal increase.
- Where it settles
A concluding, more symbolic statement links strength-giving bounty (Rohita/Pākasthāmā imagery) with the hymn’s core aim: mature enjoyment, protection, and fulfilled giving.
The deity: Indra
- In the VedaHe is praised as peerless in greatness, even when many poets ‘weave’ hymns toward the heavenly Light.
- Cosmic functionChampion of ṛta in the dynamic world: he breaks obstacles, releases abundance, wins space and light, and empowers the community through victory, rain, and prosperity.
- Inner significanceThe awakened force of will and courageous clarity: the power that drinks the ‘Soma’ of concentrated delight, dispels inner obstruction, and protects the mind with right inspiration (dhī).
The seer
- Kaṇva (Kaṇva lineage; attribution within the Kāṇva tradition)Kāṇva (Kaṇva gotra/śākhā tradition) · Foremost among Rigvedic seer-families for Indra–Soma praise: vigorous, martial hymns that combine ritual invitation with theological reflection on Indra’s indriya (sovereign power).
Famous verses
pibā sutasya rasino matsva
कन्नव्यो अतसीनां तुरो गृणीत मर्त्यः । नही न्वस्य महिमानमिन्द्रियं स्वर्गृणन्त आनशुः ॥आत्मा पितुस्तनूर्वास ओजोदा अभ्यञ्जनम् । तुरीयमिद्रोहितस्य पाकस्थामानं भोजं दातारमब्रवम् ॥Attributes of the deity
- Soma-loving (somapā)
- Unmatched might (indriya, mahimā)
- Protector and near-helper (āpi)
- Giver of increase and wealth (gomat, bhoja, dātṛ)
- Leader toward light and victory (svah/svar, conquering power)
Also by this seer
- Large portions of Mandala 8 are associated with the Kāṇvas (including many Indra and Soma hymns).
- Kāṇva-associated praise hymns to Indra, Agni, and the Maruts across the Rigveda (family style: strong imperatives, Soma-drinking motifs, and victory-boons).
The rite, step by step
- Prepare the sacred space and invoke Indra with opening praises.
- Press Soma (or prepare an approved substitute), strain, and ready the cup for offering.
- Invite Indra explicitly to drink and ‘be glad’ in the rite (matsva), affirming companionship in shared exhilaration (sadhamāda).
- Recite verses of Indra’s peerless indriya (power) and request protection through inspired thought (dhī).
- Conclude with a sealing praise and boon-request for increase, strength, and bounteous giving.
Offerings
- Pressed Soma juice (or Soma substitute), offered in a cup
- Ghee oblations (as ancillary offerings)
- Praise-hymns (stuti) as the primary ‘offering of speech’
Frequently Asked Questions
It invites Indra to drink the pressed Soma, praises his unmatched power, and asks him to protect the singers and grant growth, strength, and prosperity.
In Vedic ritual, Soma is the offering that ‘gladdens’ Indra and draws his presence; the hymn uses this to request help, victory, and inspired protection (dhī).
The hymn is generally placed in the Kāṇva tradition of seers; individual verse attributions vary in manuscripts, but the family style and placement point to the Kaṇvas.
Ask anything about Sukta 3 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
