
Sukta 8.3
Indra
ഈ സൂക്തം സോമപാനത്തിനായി ഇന്ദ്രനെ ക്ഷണിക്കുകയും സ്തുതിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു: പിഴിഞ്ഞെടുത്ത രസം പാനം ചെയ്യാൻ, പങ്കിട്ട ഉന്മാദമായ സധമാദത്തിൽ പ്രവേശിക്കാൻ, തന്റെ പ്രചോദിതശക്തി (ധീ) കൊണ്ട് ഗായകരെ സംരക്ഷിക്കാൻ അവനെ ആഹ്വാനിക്കുന്നു. പ്രകാശത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ഇന്ദ്രന്റെ അതുല്യമായ വീര്യം (ഇന്ദ്രിയ) ഇതിൽ പുകഴ്ത്തപ്പെടുന്നു. അവസാനം കൂടുതൽ ഗൂഢമായ ഒരു ചിന്തയോടെ, ഇന്ദ്രന്റെ ബലത്തോട് ചേർന്ന സമൃദ്ധിയും ശക്തിയും നൽകുന്ന തത്ത്വമായി രോഹിത/പാകസ്ഥാമാനെ ആഹ്വാനിക്കുന്നു.
Mantra 1
पिबा सुतस्य रसिनो मत्स्वा न इन्द्र गोमतः । आपिर्नो बोधि सधमाद्यो वृधेऽस्माँ अवन्तु ते धियः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഗോമത് (പ്രകാശകിരണങ്ങളുള്ളവനേ), സുതസോമരസത്തിന്റെ സാരം പാനം ചെയ്തു ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് ആനന്ദത്തോടെ മദിക്ക. ഞങ്ങൾക്ക് സമീപസഹായകനായി ജാഗരൂകനാകുക; സധമാദ്യ—സാമൂഹിക ഉല്ലാസത്തിന്റെ സഹചാരിയായി—ഞങ്ങളുടെ വർദ്ധനയ്ക്കായി. നിന്റെ പ്രേരിത ധിയഃ (ദിവ്യചിന്തകൾ) ഞങ്ങളെ കാത്തു പോഷിപ്പിക്കട്ടെ.
Mantra 2
भूयाम ते सुमतौ वाजिनो वयं मा नः स्तरभिमातये । अस्माञ्चित्राभिरवतादभिष्टिभिरा नः सुम्नेषु यामय ॥
ഹേ വാജിൻ ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ സുമതിയിൽ ഞങ്ങൾ കൂടുതൽ കൂടുതൽ നിലകൊള്ളട്ടെ; ശത്രുമതി (അഭിമാതി)യുടെ ആക്രമണത്തിന് ഞങ്ങളെ വിട്ടുകൊടുക്കരുത്. നിന്റെ ചിത്ര (വിവിധവർണ്ണ) സഹായങ്ങളാൽ ഞങ്ങളെ കാക്കുക; ഞങ്ങളെ നിന്റെ സുമ്ന—ക്ഷേമവും സൗഭാഗ്യവും—കളിലേക്കു നയിക്ക.
Mantra 3
इमा उ त्वा पुरूवसो गिरो वर्धन्तु या मम । पावकवर्णाः शुचयो विपश्चितोऽभि स्तोमैरनूषत ॥
ഹേ പുരൂവസു (വിശാലതേജസ്സുള്ളവനേ), എന്റെ ഈ ഗിരഃ (സ്തുതിവാണികൾ) നിന്നെ വർദ്ധിപ്പിക്കട്ടെ. പാവകവർണാഃ—ശുദ്ധീകരണപ്രകാശവർണ്ണമുള്ള—ശുചിയായ, വിപശ്ചിത് ഋഷിമാർ സ്തോമങ്ങളാൽ നിന്നെ അഭി-സ്തുതി ചെയ്തു.
Mantra 4
अयं सहस्रमृषिभिः सहस्कृतः समुद्र इव पप्रथे । सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्रराज्ये ॥
ഈ ശവസ്—ആയിരം ഋഷിമാർ സഹസ്-കൃതം (ബലവത്താക്കിയതു)—സമുദ്രംപോലെ വിശാലമായി പരന്നു. സത്യമാണ് ഇതിന്റെ മഹിമ; യജ്ഞങ്ങളിൽ, വിപ്ര-രാജ്യേ (പ്രചോദിത ഋഷികളുടെ ആധിപത്യത്തിൽ) ഞാൻ അതിന്റെ ശക്തിയെ പാടിപ്പുകഴ്ത്തുന്നു.
Mantra 5
इन्द्रमिद्देवतातय इन्द्रं प्रयत्यध्वरे । इन्द्रं समीके वनिनो हवामह इन्द्रं धनस्य सातये ॥
ദേവതാതയേ (ദേവത്വത്തിന്റെ ആഗമനത്തിനായി) ഞങ്ങൾ ഇന്ദ്രനെയേ വിളിക്കുന്നു; മുന്നേറുന്ന അധ്വരത്തിൽ (യജ്ഞത്തിൽ) ഇന്ദ്രനെയേ. സമീകേ (സന്നിധി-സംഘർഷത്തിൽ) വനിനഃ (അന്വേഷകർ/ആഗ്രഹികൾ) ഞങ്ങൾ ഇന്ദ്രനെ ഹവിക്കുന്നു; ധനസ്യ സാതയേ (ധനവിജയത്തിനായി) ഇന്ദ്രനെ.
Mantra 6
इन्द्रो मह्ना रोदसी पप्रथच्छव इन्द्रः सूर्यमरोचयत् । इन्द्रे ह विश्वा भुवनानि येमिर इन्द्रे सुवानास इन्दवः ॥
ഇന്ദ്രൻ മഹ്നാ (മഹത്താൽ) രോദസീ (ഇരു ലോകങ്ങൾ/ആകാശം-ഭൂമി) ശവസാ (ബലത്താൽ) വിശാലമാക്കി. ഇന്ദ്രൻ സൂര്യനെ പ്രകാശിപ്പിച്ചു. ഇന്ദ്രനിൽ തന്നെയാണ് സർവ്വ ഭുവനങ്ങളും തങ്ങളുടെ യഥോചിത ധാരണ നേടുന്നത്; ഇന്ദ്രനിൽ തന്നെയാണ് സുവാനാസഃ (പിഴിഞ്ഞ) ഇന്ദവഃ—സോമധാരകൾ—പുറപ്പെട്ടു ഒഴുകുന്നത്.
Mantra 7
अभि त्वा पूर्वपीतय इन्द्र स्तोमेभिरायवः । समीचीनास ऋभवः समस्वरन्रुद्रा गृणन्त पूर्व्यम् ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, ആദ്യപാനം (പൂർവപീതി) നിമിത്തം സ്തോത്രങ്ങളുമായി ആര്യർ നിന്റെ അടുക്കൽ വരുന്നു. സമീചീനമായ ഏകതാളത്തിൽ ഋഭുക്കൾ ഒരേ നാദം ഉയർത്തുന്നു; രുദ്രന്മാർ നിന്റെ പുരാതന മഹിമാ-ശക്തിയെ ഗാനം ചെയ്യുന്നു.
Mantra 8
अस्येदिन्द्रो वावृधे वृष्ण्यं शवो मदे सुतस्य विष्णवि । अद्या तमस्य महिमानमायवोऽनु ष्टुवन्ति पूर्वथा ॥
ഇതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇന്ദ്രൻ തന്റെ പുരുഷവീര്യശക്തിയിൽ—പിഴിഞ്ഞ സോമത്തിന്റെ മദത്തിൽ—വളർന്നു, ഹേ സർവ്വവ്യാപി (വിഷ്ണു). ഇന്ന് ആര്യർ അവന്റെ മഹിമയെ പുരാതന രീതിപോലെ അനുസ്തുതിയായി പാടുന്നു.
Mantra 9
तत्त्वा यामि सुवीर्यं तद्ब्रह्म पूर्वचित्तये । येना यतिभ्यो भृगवे धने हिते येन प्रस्कण्वमाविथ ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ ആ സുവീര്യശക്തിയെ ഞാൻ തേടുന്നു; അതുതന്നെ ബ്രഹ്മവചനം—പുരാതന ചിത്തത്തിന്റെ ജാഗരണത്തിനായി. അതിനാൽ നീ പരിശ്രമിക്കുന്ന യതിമാരെയും ഭൃഗുവിനെയും, ധനം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, സഹായിച്ചു; അതിനാൽ തന്നേ നീ പ്രസ്കണ്വനെ സംരക്ഷിച്ചു.
Mantra 10
येना समुद्रमसृजो महीरपस्तदिन्द्र वृष्णि ते शवः । सद्यः सो अस्य महिमा न संनशे यं क्षोणीरनुचक्रदे ॥
ഏത് ശക്തിയാൽ നീ മഹത്തായ ജലങ്ങളെ—സമുദ്രത്തെ—പ്രവഹിപ്പിച്ചുവോ, ഹേ ഇന്ദ്രാ, അതുതന്നെ നിന്റെ വൃഷഭസദൃശമായ ബലം. ക്ഷണത്തിൽപോലും അവന്റെ മഹിമ ക്ഷയിക്കുന്നില്ല; ആരെയനുസരിച്ച് ഭൂമിയുടെ ലോകങ്ങൾ തങ്ങളുടെ പരിക്രമണപഥത്തിൽ ചുറ്റുന്നു.
Mantra 11
शग्धी न इन्द्र यत्त्वा रयिं यामि सुवीर्यम् । शग्धि वाजाय प्रथमं सिषासते शग्धि स्तोमाय पूर्व्य ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഞങ്ങൾക്കായി സമർത്ഥനാകേണമേ; കാരണം ഞാൻ നിന്റെ അടുക്കൽ റയി—സമൃദ്ധി—ക്കായി വരുന്നു, അത് സുവീര്യ—ഉത്തമ വീര്യം, ആത്മബലം—ആണ്. പരിശ്രമിക്കുന്നവർക്ക് വാജ—ബലംയും പൂർണ്ണതയും—യുടെ ആദ്യ ജയത്തിനായി സമർത്ഥനാകേണമേ; ഞങ്ങളുടെ പുരാതന സ്തോമ—സ്തുതിഗീത—ത്തിനും സമർത്ഥനാകേണമേ.
Mantra 12
शग्धी नो अस्य यद्ध पौरमाविथ धिय इन्द्र सिषासतः । शग्धि यथा रुशमं श्यावकं कृपमिन्द्र प्रावः स्वर्णरम् ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഇതിലും ഞങ്ങൾക്കായി സമർത്ഥനാകേണമേ; കാരണം പൗര—പൂർവ്വികരുടെ—ധീ—പ്രേരിത ബുദ്ധി—യെ അവർ ജയത്തിനായി പരിശ്രമിക്കുമ്പോൾ നീ സഹായിച്ചിരുന്നു. നീ ഒരിക്കൽ രുശമ, ശ്യാവക, കൃപ എന്നിവരെ ശക്തിയായി കാത്തതുപോലെ, ഇപ്പോഴും സമർത്ഥനാകേണമേ—ഹേ ഇന്ദ്രാ, സ്വർണര, പ്രകാശത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നവനേ.
Mantra 13
कन्नव्यो अतसीनां तुरो गृणीत मर्त्यः । नही न्वस्य महिमानमिन्द्रियं स्वर्गृणन्त आनशुः ॥
വാക്കിന്റെ നെയ്ത്തുകാരിൽ ഏതു പുതിയ മർത്ത്യൻ വേഗത്തിൽ പാടും? സത്യമായി, അവന്റെ മഹിമ—അവന്റെ ഇന്ദ്രിയശക്തി—ആരും കൈവരിച്ചിട്ടില്ല; അവർ സ്വർഗീയ പ്രകാശത്തോട്ടു പാടി സ്തുതിച്ചാലും.
Mantra 14
कदु स्तुवन्त ऋतयन्त देवत ऋषिः को विप्र ओहते । कदा हवं मघवन्निन्द्र सुन्वतः कदु स्तुवत आ गमः ॥
ഋതത്തിന്റെ താളത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന സ്തുതികാർ എപ്പോൾ ദേവത്വത്തെ ചലനത്തിലാക്കും? ഏതു ഋഷി, ഏതു വിപ്രൻ നിന്നെ സമീപത്തേക്ക് ആകർഷിക്കും? ഹേ മഘവൻ ഇന്ദ്ര, സോമം പിഴിയുന്നവന്റെ ഹവ-ആഹ്വാനത്തിന് നീ എപ്പോൾ വരും—സ്തുതിക്കുന്നവന്റെ അടുക്കൽ എപ്പോൾ എത്തും?
Mantra 15
उदु त्ये मधुमत्तमा गिरः स्तोमास ईरते । सत्राजितो धनसा अक्षितोतयो वाजयन्तो रथा इव ॥
മധുര-മധുമയമായ ആ വാക്കുകൾ ഉയർന്നു വരുന്നു; സ്തോമങ്ങൾ ഉന്മേഷത്തോടെ പൊങ്ങിപ്പുറപ്പെടുന്നു. സദാ-വിജയികൾ, ധനം ജയിക്കുന്നവർ, അക്ഷയ സഹായങ്ങളോടെ അവർ വാജത്തെ രഥങ്ങൾപോലെ ഓടിച്ച് മുന്നോട്ട് തള്ളുന്നു.
Mantra 16
कण्वा इव भृगवः सूर्या इव विश्वमिद्धीतमानशुः । इन्द्रं स्तोमेभिर्महयन्त आयवः प्रियमेधासो अस्वरन् ॥
കണ്വന്മാരെപ്പോലെ, ഭൃഗുക്കളെപ്പോലെ, സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ—അവർ ധ്യാനത്തിന്റെ ദീപ്തദൃഷ്ടിയാൽ സർവ്വവും പ്രാപിച്ചു. സ്തോത്രങ്ങളാൽ ഇന്ദ്രനെ മഹിമപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട്, പ്രിയമേധ (പ്രിയബുദ്ധി) സമ്പന്നരായ ആയുക്കൾ പ്രചോദിതനാദത്തോടെ മുഴങ്ങി.
Mantra 17
युक्ष्वा हि वृत्रहन्तम हरी इन्द्र परावतः । अर्वाचीनो मघवन्त्सोमपीतय उग्र ऋष्वेभिरा गहि ॥
ഹേ വൃത്രഹന്തമ ഇന്ദ്ര, നിന്റെ രണ്ടു ഹരി (ചുവപ്പുനിറമുള്ള അശ്വങ്ങൾ) യോജിപ്പിക്കുക; പരാവത് (ദൂരലോകം) നിന്നു ഇവിടെ വരിക. ഹേ മഘവൻ, സോമപാനത്തിനായി അർവാചീനനായി (ഇത്തോട്ടു തിരിഞ്ഞ്) വരിക; ഋഷികളുടെ ഉത്സാഹത്താൽ ഉഗ്രനും ഉയർന്നവനുമായി, വരിക.
Mantra 18
इमे हि ते कारवो वावशुर्धिया विप्रासो मेधसातये । स त्वं नो मघवन्निन्द्र गिर्वणो वेनो न शृणुधी हवम् ॥
ഇവ നിന്റെ ഗായകർ, ഹേ ഇന്ദ്ര, ധിയാ (പ്രചോദിതചിന്ത)കൊണ്ട് ഉച്ചത്തിൽ മുഴക്കിയിരിക്കുന്നു—വിദ്വാന്മാരായ വിപ്രർ മേധാസാതി (ബുദ്ധി-ലാഭം) നേടുവാൻ. അതിനാൽ ഹേ മഘവൻ ഇന്ദ്ര, ഗിർവണ (സ്തോത്രപ്രിയ), വേനൻ (ആകാംക്ഷയുള്ള പ്രേമി) വിളി കേൾക്കുന്നതുപോലെ, ഞങ്ങളുടെ ഹവ (ആഹ്വാനം) കേൾക്കുക.
Mantra 19
निरिन्द्र बृहतीभ्यो वृत्रं धनुभ्यो अस्फुरः । निरर्बुदस्य मृगयस्य मायिनो निः पर्वतस्य गा आजः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, മഹത്തായ ശക്തികളുടെ ബൃഹതീ സ്തുതികൾക്കായി, അവരുടെ ധനുസ്സുകളിൽ നിന്നു, തടസ്സകാരനായ വൃത്രനെ നീ അകറ്റി തകർത്തു. മായാവിയായ അർബുദൻ—വേട്ടക്കാരൻ—നെ നീ പുറത്താക്കി; പർവതത്തിൽ നിന്നു ഗോകളെ, പ്രകാശവും ജ്ഞാനവും ആയ കിരണരൂപങ്ങളെ, നീ പുറത്തെടുത്തു.
Mantra 20
निरग्नयो रुरुचुर्निरु सूर्यो निः सोम इन्द्रियो रसः । निरन्तरिक्षादधमो महामहिं कृषे तदिन्द्र पौंस्यम् ॥
അഗ്നികൾ പുറത്ത് ദീപ്തമായി; സൂര്യൻ പുറത്ത് ഉദിച്ചു; സോമം പുറത്ത് ഒഴുകി—ഇന്ദ്രശക്തിയുടെ രസം. അന്തരിക്ഷത്തിൽ നിന്നു താഴെയിരുന്ന മഹാമഹി സർപ്പത്തെ നീ വലിച്ചെടുത്തു പുറത്താക്കി—ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഇതുതന്നെ നിന്റെ പൗംസ്യം, നിന്റെ ജയകരമായ പുരുഷബല-ശക്തി.
Mantra 21
यं मे दुरिन्द्रो मरुतः पाकस्थामा कौरयाणः । विश्वेषां त्मना शोभिष्ठमुपेव दिवि धावमानम् ॥
എനിക്കായി ഇന്ദ്രനും മരുതുകളും—അപക്വത്തെ പക്വമാക്കുന്നവർ—ആരെയോ പ്രേരിപ്പിച്ചു ചലിപ്പിച്ചു; എല്ലാവരിലും സ്വതഃതേജസ്സാൽ ഏറ്റവും ദീപ്തൻ, സ്വർഗ്ഗത്തിനരികെ ഓടുന്നതുപോലെ—അവനെ ഞാൻ അന്തർലോകാന്തരിക്ഷത്തിൽ ഉയർച്ചയുടെ വേഗശക്തിയായി ധരിക്കുന്നു.
Mantra 22
रोहितं मे पाकस्थामा सुधुरं कक्ष्यप्राम् । अदाद्रायो विबोधनम् ॥
പാകസ്ഥാമാ എനിക്കു റോഹിതനെ നൽകി—സുയോജിതൻ, ചുറ്റുമുള്ള അന്തരീക്ഷങ്ങളെ നിറയ്ക്കുന്നവൻ—റായസ് (സമൃദ്ധി)യുടെ അന്തർജാഗരണകാരൻ, ആത്മാവിനെ തന്റെ സത്തയുടെ ധനത്തിലേക്ക് ഉണർത്തുന്നവൻ।
Mantra 23
यस्मा अन्ये दश प्रति धुरं वहन्ति वह्नयः । अस्तं वयो न तुग्र्यम् ॥
ആർക്കുവേണ്ടി മറ്റു പത്ത് ധുരം (യോക്ക്) വഹിക്കുന്നുവോ—അഗ്നിബലത്തിന്റെ വാഹകർ—സന്ധ്യാസമയത്ത് പക്ഷികൾ തങ്ങളുടെ വാസസ്ഥാനത്തേക്ക് മടങ്ങുന്നതുപോലെ; അങ്ങനെ സർവശക്തികളും ആ അഗ്രതത്ത്വത്തിലേക്ക് മടങ്ങിവരും—യാത്രയുടെ സ്ഥിരവിശ്രമസ്ഥാനമായി।
Mantra 24
आत्मा पितुस्तनूर्वास ओजोदा अभ्यञ्जनम् । तुरीयमिद्रोहितस्य पाकस्थामानं भोजं दातारमब्रवम् ॥
ആത്മാവാണ് പിതാവ്; തനു (ദേഹം) വാസവും വസ്ത്രവും; ബലം നല്കുന്നവൻ അന്തർസ്ഥ അഭ്യഞ്ജന (അഭിഷേകം) ആകുന്നു। റോഹിതന്റെ നാലാം ശക്തിയായി ഞാൻ പാകസ്ഥാമാനെ പ്രസ്താവിച്ചു—ഭോജ (ഉദാരൻ), ദാതാർ—ആത്മാവിന്റെ പരിപക്വ ഭോഗത്തെ പൂർണ്ണമാക്കുന്നവൻ।
It invites Indra to drink the pressed Soma, praises his unmatched power, and asks him to protect the singers and grant growth, strength, and prosperity.
In Vedic ritual, Soma is the offering that ‘gladdens’ Indra and draws his presence; the hymn uses this to request help, victory, and inspired protection (dhī).
The hymn is generally placed in the Kāṇva tradition of seers; individual verse attributions vary in manuscripts, but the family style and placement point to the Kaṇvas.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.