Rig Veda Sukta 3
Mandala 8Sukta 324 Mantras

Sukta 3

Sukta 8.3

Devata

Indra

अयं सूक्तः सोमाह्वानरूपः इन्द्रस्य स्तुतिश्च; तं पिष्टं रसं पातुं सधमादं प्रवेष्टुं च प्रेरयति, तथा धिया प्रेरितया शक्त्या गायकान् रक्षतु इति याचते। इन्द्रस्य अनुपमं इन्द्रियं बलं प्रकाशाभिमुखं नयति इति प्रशंसति; अन्ते च रोहितं/पाकस्थामानं गुह्यतरं तत्त्वं समाह्वयति—यद् उदारं बलप्रदं च, इन्द्रस्य तेजसा सह संबद्धम्।

Mantras

Mantra 1

पिबा सुतस्य रसिनो मत्स्वा न इन्द्र गोमतः । आपिर्नो बोधि सधमाद्यो वृधेऽस्माँ अवन्तु ते धियः ॥

हे इन्द्र गोमतः, सुतस्य सोमस्य रसिनः पिब; अस्मासु मत्स्व। अस्माकं समीपसहायो भूत्वा बोधि, सधमाद्यः सहचरः सन् अस्माकं वृधये; तव धियः अस्मान् अवन्तु पालयन्तु च।

Mantra 2

भूयाम ते सुमतौ वाजिनो वयं मा नः स्तरभिमातये । अस्माञ्चित्राभिरवतादभिष्टिभिरा नः सुम्नेषु यामय ॥

हे इन्द्र, वाजिनो वयं ते सुमतौ भूयाम; मा नः स्तर्भि-अभिमातये परित्यज। अस्मान् चित्राभिर् अभिष्टिभिर् अवतात्, च नः सुम्नेषु यामय।

Mantra 3

इमा उ त्वा पुरूवसो गिरो वर्धन्तु या मम । पावकवर्णाः शुचयो विपश्चितोऽभि स्तोमैरनूषत ॥

हे पुरूवसो, ममेमाः गिरः त्वां वर्धन्तु। पावकवर्णाः शुचयो विपश्चितः स्तोमैः त्वाम् अभ्यनूषत।

Mantra 4

अयं सहस्रमृषिभिः सहस्कृतः समुद्र इव पप्रथे । सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्रराज्ये ॥

अयं सहस्रमृषिभिः सहस्कृतः समुद्र इव पप्रथे। सत्यः सोऽस्य महिमा; यज्ञेषु विप्रराज्ये च तस्य शवं बलप्रभावं गृणे।

Mantra 5

इन्द्रमिद्देवतातय इन्द्रं प्रयत्यध्वरे । इन्द्रं समीके वनिनो हवामह इन्द्रं धनस्य सातये ॥

इन्द्रमिद् देवतातये इन्द्रं प्रयत्यध्वरे। इन्द्रं समीके वनिनो हवामहे इन्द्रं धनस्य सातये॥

Mantra 6

इन्द्रो मह्ना रोदसी पप्रथच्छव इन्द्रः सूर्यमरोचयत् । इन्द्रे ह विश्वा भुवनानि येमिर इन्द्रे सुवानास इन्दवः ॥

इन्द्रो मह्ना रोदसी पप्रथच्छव इन्द्रः सूर्यमरोचयत्। इन्द्रे ह विश्वा भुवनानि येमिरे इन्द्रे सुवानास इन्दवः॥

Mantra 7

अभि त्वा पूर्वपीतय इन्द्र स्तोमेभिरायवः । समीचीनास ऋभवः समस्वरन्रुद्रा गृणन्त पूर्व्यम् ॥

अभि त्वां पूर्वपीतये, हे इन्द्र, स्तोमैः आयवः उपयान्ति। समीचीनाः ऋभवः एकस्वरं समस्वरन्; रुद्राः तव पूर्व्यं महिमानं गृणन्ति।

Mantra 8

अस्येदिन्द्रो वावृधे वृष्ण्यं शवो मदे सुतस्य विष्णवि । अद्या तमस्य महिमानमायवोऽनु ष्टुवन्ति पूर्वथा ॥

अस्यैव सुतस्य सोमस्य मदे, हे विष्णो, इन्द्रः वृष्ण्यं शवो वावृधे। अद्य आयवः तस्य महिमानं पूर्वथा अनुष्टुवन्ति।

Mantra 9

तत्त्वा यामि सुवीर्यं तद्ब्रह्म पूर्वचित्तये । येना यतिभ्यो भृगवे धने हिते येन प्रस्कण्वमाविथ ॥

तत् त्वां यामि सुवीर्यं; तद् ब्रह्म पूर्वचित्तये। येन यतिभ्यः भृगवे च धने हिते अविथ, येन च प्रस्कण्वम् अविथ।

Mantra 10

येना समुद्रमसृजो महीरपस्तदिन्द्र वृष्णि ते शवः । सद्यः सो अस्य महिमा न संनशे यं क्षोणीरनुचक्रदे ॥

येन त्वं समुद्रमसृजः, महीरापः—तदिन्द्र वृष्णि ते शवः। सद्यः सोऽस्य महिमा न संनशे, यं क्षोणीरनुचक्रदे।

Mantra 11

शग्धी न इन्द्र यत्त्वा रयिं यामि सुवीर्यम् । शग्धि वाजाय प्रथमं सिषासते शग्धि स्तोमाय पूर्व्य ॥

शग्धी न इन्द्र यत्त्वा रयिं यामि सुवीर्यम्। शग्धि वाजाय प्रथमं सिषासते शग्धि स्तोमाय पूर्व्य।

Mantra 12

शग्धी नो अस्य यद्ध पौरमाविथ धिय इन्द्र सिषासतः । शग्धि यथा रुशमं श्यावकं कृपमिन्द्र प्रावः स्वर्णरम् ॥

शग्धी नो अस्य यद्ध पौरा माविथ धिय इन्द्र सिषासतः। शग्धि यथा रुशमं श्यावकं कृपमिन्द्र प्रावः स्वर्णरम्।

Mantra 13

कन्नव्यो अतसीनां तुरो गृणीत मर्त्यः । नही न्वस्य महिमानमिन्द्रियं स्वर्गृणन्त आनशुः ॥

अतसीनां कन्नव्यः कः नु नवो मर्त्यस्तुरो गृणीत? न हि न्वस्य महिमानमिन्द्रियं केचन आनशुः, स्वर्गृणन्तोऽपि ज्योतिषि प्रति स्तुवन्तः।

Mantra 14

कदु स्तुवन्त ऋतयन्त देवत ऋषिः को विप्र ओहते । कदा हवं मघवन्निन्द्र सुन्वतः कदु स्तुवत आ गमः ॥

कदा स्तुवन्त ऋतयन्तो देवतां प्रवर्तयेरन्? ऋषिः को विप्रः क उ ते समीपं नयितुं शक्नोति? कदा हवं मघवन्निन्द्र सुन्वतः शृण्वन् आगमिष्यसि, कदा स्तुवतः समीपमागमः?

Mantra 15

उदु त्ये मधुमत्तमा गिरः स्तोमास ईरते । सत्राजितो धनसा अक्षितोतयो वाजयन्तो रथा इव ॥

उदु त्ये मधुमत्तमा गिरः स्तोमास ईरते। सत्राजितो धनसा अक्षितोतयो वाजयन्तो रथा इव प्रवर्तन्ते।

Mantra 16

कण्वा इव भृगवः सूर्या इव विश्वमिद्धीतमानशुः । इन्द्रं स्तोमेभिर्महयन्त आयवः प्रियमेधासो अस्वरन् ॥

कण्वा इव भृगव इव सूर्या इव च ते धीतमानशवः विश्वमिद् अवापुः। स्तोमैः इन्द्रं महयन्तः आयवः प्रियमेधासः प्रेरितध्वनिना अस्वरन्।

Mantra 17

युक्ष्वा हि वृत्रहन्तम हरी इन्द्र परावतः । अर्वाचीनो मघवन्त्सोमपीतय उग्र ऋष्वेभिरा गहि ॥

युक्ष्व हि वृत्रहन्तम हरी इन्द्र परावतः। अर्वाचीनो मघवन् सोमपीतये, उग्र ऋष्वेभिरा गहि।

Mantra 18

इमे हि ते कारवो वावशुर्धिया विप्रासो मेधसातये । स त्वं नो मघवन्निन्द्र गिर्वणो वेनो न शृणुधी हवम् ॥

इमे हि ते कारवो वावशुर्धिया विप्रासो मेधसातये। स त्वं नो मघवन्निन्द्र गिर्वणो वेनो न शृणुधी हवम्।

Mantra 19

निरिन्द्र बृहतीभ्यो वृत्रं धनुभ्यो अस्फुरः । निरर्बुदस्य मृगयस्य मायिनो निः पर्वतस्य गा आजः ॥

हे इन्द्र, त्वं बृहतीभ्यः शक्तिभ्यः धनुभ्यश्च वृत्रं निरस्फुरः—अवरोधकं विदारयित्वा निराकरोः। मायिनम् अर्बुदं मृगयुं निरजः; पर्वतात् गाः—ज्योतिर्ज्ञानरश्मयः—निष्कास्य प्रावर्तयः।

Mantra 20

निरग्नयो रुरुचुर्निरु सूर्यो निः सोम इन्द्रियो रसः । निरन्तरिक्षादधमो महामहिं कृषे तदिन्द्र पौंस्यम् ॥

अग्नयः निररुचुः, सूर्यः निरुदतिष्ठत्, सोमः—इन्द्रियः रसः—निरस्रवत्। त्वं अन्तरिक्षादधः स्थितं महान्तं महिमानं सर्पं निरधमः—हे इन्द्र, एतत्ते पौंस्यं जयवीर्यम्।

Mantra 21

यं मे दुरिन्द्रो मरुतः पाकस्थामा कौरयाणः । विश्वेषां त्मना शोभिष्ठमुपेव दिवि धावमानम् ॥

यं मे इन्द्रः मरुतश्च—पाकस्थामा, अपक्वस्य पाचकः—प्रेरयामासतु, स सर्वेषां मध्ये स्वतेजसा शोभिष्ठतमः; उपेव दिवि धावमान इव। तमहं अन्तरव्योमनि आरोहणस्य क्षिप्रां शक्तिं मन्ये।

Mantra 22

रोहितं मे पाकस्थामा सुधुरं कक्ष्यप्राम् । अदाद्रायो विबोधनम् ॥

पाकस्थामा मे रोहितं ददौ—सुधुरं कक्ष्याप्रां परितःपूरयन्तम्—अन्तःस्थस्य रायसः (समृद्धेः) विबोधनं, चेतनां स्वैश्वर्ये प्रेरयन्तम्।

Mantra 23

यस्मा अन्ये दश प्रति धुरं वहन्ति वह्नयः । अस्तं वयो न तुग्र्यम् ॥

यस्मै अन्ये दश प्रति धुरं वहन्ति वह्नयः—अग्निबलवाहकाः—सायं गृहं प्रति पतङ्गा इव; एवं सर्वाः शक्तयः तस्मिन् अग्रतत्त्वे प्रत्यावर्तन्ते, यात्रायाः स्थिरविश्रामपदे।

Mantra 24

आत्मा पितुस्तनूर्वास ओजोदा अभ्यञ्जनम् । तुरीयमिद्रोहितस्य पाकस्थामानं भोजं दातारमब्रवम् ॥

आत्मा पिता; तनूर्वासो देहः, वासश्च; ओजोदा अन्तःस्थितम् अभ्यञ्जनम्। रोहितस्य तुरीयमिव शक्तिं पाकस्थामानं भोज़ं दातारं च अहं अब्रवम्—यः आत्मनः परिपक्वं भोगानन्दं समापयति।

Frequently Asked Questions

It invites Indra to drink the pressed Soma, praises his unmatched power, and asks him to protect the singers and grant growth, strength, and prosperity.

In Vedic ritual, Soma is the offering that ‘gladdens’ Indra and draws his presence; the hymn uses this to request help, victory, and inspired protection (dhī).

The hymn is generally placed in the Kāṇva tradition of seers; individual verse attributions vary in manuscripts, but the family style and placement point to the Kaṇvas.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App