Adhyaya 5: Reconciliation of Action and Knowledge: Offering All Acts to Nārāyaṇa and the Hymn to the Yajña-Puruṣa

Verse 1

अश्वशिरा उवाच । भवन्तौ मम सन्देहमेकं छेत्तुमिहार्हतः । येन छिन्नेन जायेत मम संसारविच्युतिः ॥ ५.१ ॥

अश्वशिरा उवाच—भवन्तौ ममैकं सन्देहमिह छेत्तुमर्हथः; येन छिन्नेन मम संसारविच्युतिः स्यात्।

Verse 2

एवमुक्ते नृपतिना तदा योगिवरो मुनिः । कपिलः प्राह धर्मात्मा राजानं यजतां वरम् ॥ ५.२ ॥

एवमुक्ते नृपतिना तदा योगिवरो मुनिः कपिलः धर्मात्मा यजतां वरं राजानं प्रत्युवाच।

Verse 3

कपिल उवाच । कस्ते मनसि सन्देहो राजन् परमधार्मिक । छिन्दामि येन तच्छ्रुत्वा ब्रूहि यत्तेऽभिवाञ्छितम् ॥ ५.३ ॥

कपिल उवाच—राजन् परमधार्मिक, कस्ते मनसि सन्देहः? यत्तेऽभिवाञ्छितं ब्रूहि; तच्छ्रुत्वा तं सन्देहं छिन्दामि।

Verse 4

राजोवाच । कर्मणा प्राप्यते मोक्ष उताहो ज्ञानिना मुने । एतन्मे संशयं छिन्धि यदि मेऽनुग्रहः कृतः ॥ ५.४ ॥

राजोवाच—मुने, कर्मणा मोक्षः प्राप्यते, उताहो ज्ञानिना? एतन्मे संशयं छिन्धि, यदि मेऽनुग्रहः कृतः।

Verse 5

कपिल उवाच । इमं प्रश्नं महाराज पुरा पृष्टो बृहस्पतिः । रैभ्येण ब्रह्मपुत्रेण राज्ञा च वसुनापुराः । वसुरासीन्नृपश्रेष्ठो विद्वान् दानपतिः पुरा ॥ ५.५ ॥

कपिल उवाच—महाराज, इमं प्रश्नं पुरा बृहस्पतिः पृष्टः रैभ्येण ब्रह्मपुत्रेण तथा वसुनापुराः राज्ञा च। तदा वसुः नृपश्रेष्ठो विद्वान् दानपतिश्चासीत्।

Verse 6

चाक्षुषस्य मनोः काले ब्रह्मणोऽन्वयवर्धनः । वसुश्च ब्रह्मणः सद्म गतवान्स्तद्दिदृक्षया ॥ ५.६ ॥

चाक्षुषस्य मनोः काले ब्रह्मणोऽन्वयवर्धनः वसुश्च ब्रह्मणः सद्म दिदृक्षया गतवान्।

Verse 7

पथि चैत्ररथं दृष्ट्वा विद्याधरवरं नृप । अपृच्छच्च वसुः प्रीत्या ब्रह्मणोऽवसरं प्रभो ॥ ५.७ ॥

हे नृप, पथि चैत्ररथं विद्याधरवरं दृष्ट्वा वसुः प्रीत्या प्रभो ब्रह्मणोऽवसरं पप्रच्छ।

Verse 8

सोऽब्रवीद् देवसमितिर्वर्तते ब्रह्मणो गृहे । एवं श्रुत्वा वसुस् तस्थौ द्वारि ब्रह्मौकसस् तदा । तावत् तत्रैव रैभ्यस् तु आजगाम महातपाः ॥ ५.८ ॥

स उवाच—देवसमितिर्ब्रह्मणो गृहे वर्तते। इति श्रुत्वा वसुः तदा ब्रह्मौकसः द्वारि तस्थौ; तावत् तत्रैव महातपाः रैभ्यः आजगाम।

Verse 9

स राजा प्रीतमनसा वसुः सम्पूर्णमानसः । उवाच पूजयित्वाग्रे क्व प्रयातोऽसि वै मुने ॥ ५.९ ॥

स राजा वसुः प्रीतमनाः सम्पूर्णमानसः; अग्रे पूजयित्वा उवाच—क्व प्रयातोऽसि वै मुने?

Verse 10

रैभ्य उवाच । अहं बृहस्पतेः पार्श्वे आगतोऽस्मि महानृप । किञ्चित्कार्यान्तरं प्रष्टुमहं देवपुरोहितम् ॥ ५.१० ॥

रैभ्य उवाच—अहं महानृप बृहस्पतेः पार्श्वम् आगतोऽस्मि; देवपुरोहितं किञ्चित्कार्यान्तरं प्रष्टुम्।

Verse 11

एवं वदति रैभ्ये तु ब्रह्मणस्तन्महासदः । उत्तस्थौ स्वानि धिष्ण्यानि गता देवगणाः प्रभो ॥ ५.११ ॥

एवं वदति रैभ्ये तु तन्महासदः ब्रह्मणः; उत्तस्थौ, देवगणाः प्रभो स्वानि धिष्ण्यानि गता।

Verse 12

तावद् बृहस्पतिस्तत्र रैभ्येण सह संविदम् । कृत्वा स्वधिष्ण्यमगमद् वसुनाच सुपूजितः ॥ ५.१२ ॥

तावद् बृहस्पतिः तत्र रैभ्येण सह संविदं कृत्वा, वसुनाच सुपूजितः सन्, स्वधिष्ण्यं जगाम।

Verse 13

रैभ्य आङ्गिरसो राजा वसुश्चोपाविवेश ह । उपविष्टेषु राजेन्द्र तेषु तेष्वपि सोऽब्रवीत् ॥ ५.१३ ॥

रैभ्य आङ्गिरसः राजा वसुश्चोपाविवेश ह। उपविष्टेषु तेषु राजेन्द्र तान् प्रति सोऽब्रवीत्॥

Verse 14

बृहस्पतिर्देवगुरू रैभ्यं वचनमन्तिके । किं करोमि महाभाग वेदवेदाङ्गपारग ॥ ५.१४ ॥

देवगुरुः बृहस्पतिः रैभ्यमन्तिके वचनमब्रवीत्— ‘किं करोमि महाभाग, वेदवेदाङ्गपारग?’

Verse 15

रैभ्य उवाच । बृहस्पते कर्मणा किं प्राप्यते ज्ञानिना । अथवा । मोक्ष एतन्ममाचक्ष्व पृच्छतः संशयं प्रभो ॥ ५.१५ ॥

रैभ्य उवाच— ‘बृहस्पते, ज्ञानिना कर्मणा किं प्राप्यते? अथवा मोक्षं मे आचक्ष्व; पृच्छतः संशयं प्रभो, निवारय।’

Verse 16

बृहस्पतिरुवाच । यत्किञ्चित् कुरुते कर्म पुरुषः साध्वसाधु वा । सर्वं नारायणे न्यस्य कुर्वन् नैव च लिप्यते ॥ ५.१६ ॥

बृहस्पतिरुवाच— यत्किञ्चित् कर्म पुरुषः साध्वसाधु वा करोति, तत्सर्वं नारायणे न्यस्य कुर्वन्, तेन नैव लिप्यते।

Verse 17

श्रूयते च द्विजश्रेष्ठ संवादो विप्रलुब्धयोः । आत्रेयो ब्राह्मणः कश्चिद् वेदाभ्यासरतो मुनिः ॥ ५.१७ ॥

श्रूयते, हे द्विजश्रेष्ठ, विप्रलुब्धयोर्द्विजयोः संवादः। तत्र कश्चिद् आत्रेयगोत्रीयो ब्राह्मणो मुनिर्वेदाभ्यासरतः आसीत्॥

Verse 18

वसत्यविरतं प्रातःस्नायी त्रिषवणे रतः । नाम्ना संयमनः पूर्वमेकस्मिन् दिवसे नदीम् । धर्मारण्ये गतः स्नातुं धन्यां भागीरथीं शुभाम् ॥ ५.१८ ॥

वसत्यविरतं प्रातःस्नायी त्रिषवणरतः संयमननामकः पूर्वम्। एकस्मिन् दिवसे धर्मारण्यं गत्वा धन्यां शुभां भागीरथीं नदीं स्नातुं जगाम॥

Verse 19

तत्रासीनं महायूथं हरिणानां विचक्षणः । लुब्धो निष्ठुरको नाम धनुःपाणिः कृतान्तवत् । आययौ तं जिघांसुः स धनुष्यायोज्य सायकम् ॥ ५.१९ ॥

तत्र हरिणानां महायूथम् आसीनं दृष्ट्वा विचक्षणः। निष्ठुरको नाम लुब्धो धनुःपाणिः कृतान्त इव तान् जिघांसुराययौ, धनुष्यायोज्य सायकम्॥

Verse 20

ततः संयमनो विप्रो दृष्ट्वा तं मृगयारतम् । वारयामास मा भद्र जीवघातमिमं कुरु ॥ ५.२० ॥

ततः संयमनो विप्रो तं मृगयारतं दृष्ट्वा वारयामास—मा भद्र, जीवघातमिमं कुरु॥

Verse 21

एतच्छ्रुत्वा वचो व्याधः स्मितपूर्वमिदं वचः । उवाच नाहं हिंसामि पृथग्जीवं द्विजोत्तम ॥ ५.२१ ॥

एतद्वचः श्रुत्वा व्याधः स्मितपूर्वमिदं वच उवाच—नाहं हिंसामि पृथग्जीवं, द्विजोत्तम॥

Verse 22

परमात्मा त्वयं भूतैः क्रीडते भगवान् स्वयम् । क्रीता मृदा बलीवर्द्धास्तद्वदेतन्न संशयः ॥ ५.२२ ॥

त्वं परमात्मा; भगवान् स्वयमेव भूतैः सह क्रीडति। यथा मृदा-कणेन बलीवर्दाः क्रीताः, तथैवैतत्—नात्र संशयः॥

Verse 23

अहे भावः सदा ब्रह्मन्नविद्येयं मुमुक्षुणाम् । यात्राप्राणरतं सर्वं जगदेतद्विचेष्टितम् । तत्राहमिति यः शब्दः स साधुत्वं न गच्छति ॥ ५.२३ ॥

हे ब्रह्मन्, मुमुक्षूणां प्रति एष भावः सदा अविद्यैव। यात्राप्राणरतं सर्वं जगदेतद्विचेष्टितम्; तत्र ‘अहम्’ इति यः शब्दः, स साधुत्वं न गच्छति॥

Verse 24

इत्याकर्ण्य स विप्रेन्द्रो द्विजः संयमनस्तदा । विस्मयेनाब्रवीद्वाक्यं लुब्धं निष्ठुरकं द्विजः ॥ ५.२४ ॥

इति श्रुत्वा स विप्रेन्द्रः द्विजः संयमनस्तदा। विस्मयेन वाक्यं अब्रवीत्—लुब्धं निष्ठुरकं च॥

Verse 25

किमेतदुच्यते भद्र प्रत्यक्षं हेतुमद्वचः । ततः श्रुत्वा मुनेर्विप्रं लुब्धकः प्राह धर्मवित् । कृत्वा लोहमयं जालं तस्याधो ज्वलनं ददौ ॥ ५.२५ ॥

भद्र, किमेतदुच्यते—प्रत्यक्षं हेतुमद्वचः? ततः मुनेर्विप्रं श्रुत्वा लुब्धकः धर्मवित् प्राह; लोहमयं जालं कृत्वा तस्याधो ज्वलनं ददौ॥

Verse 26

दत्त्वा वह्निं द्विजं प्राह ज्वाल्यतां काष्ठसचयः । ततो विप्रो मुखेनाग्निं प्रज्वाल्य विरराम ह ॥ ५.२६ ॥

वह्निं दत्त्वा स द्विजं प्राह—ज्वाल्यतां काष्ठसचयः। ततो विप्रो मुखेनाग्निं प्रज्वाल्य विरराम ह॥

Verse 27

ज्वलिते तु पुनर्वह्नौ तं जालं लोहसम्भवम् । पृथक्पृथक् सहस्राणि निन्येऽन्तर्जालकैर्द्विज । एकस्थानगतस्यापि वह्नेरायसजालकैः ॥ ५.२७ ॥

ज्वलिते पुनर्वह्नौ, द्विज, स लोहसम्भवं जालं अन्तर्जालकैः पृथक्पृथक् सहस्रशो निन्ये। एकस्थानगतस्यापि वह्नेः, आयसजालकैः निरुद्धस्य, तदपाकर्षणं कृतवान्॥

Verse 28

ततो लुब्धोऽब्रवीद्विप्रं एकां ज्वालां महामुने । गृहाण येन शेषाणां करिष्यामीह नाशनम् ॥ ५.२८ ॥

ततः स लुब्धः विप्रं अब्रवीत्—“महामुने, एतामेकां ज्वालां गृहाण; येनाहं शेषाणां नाशनमिह करिष्यामि”॥

Verse 29

एवमुक्त्वा हुताशे तु तोयपूर्णं घटं द्रुतम् । चिक्षेप सहसा वह्निः प्रशशामाशु पूर्ववत् ॥ ५.२९ ॥

एवमुक्त्वा हुताशने तोयपूर्णं घटं द्रुतं चिक्षेप; वह्निः सहसा प्रशशाम, पूर्ववत् शीघ्रं निवृत्तः॥

Verse 30

ततोऽब्रवील्लुब्धकस्तु ब्राह्मणं तं तपोधनम् । भगवन् या त्वया ज्वाला गृहोतासीद्धुताशनात् । प्रयच्छ येन मार्गाणि मांसान्यानाय्य भक्षये ॥ ५.३० ॥

ततो लुब्धकः तपोधनं तं ब्राह्मणम् अब्रवीत्—“भगवन्, या त्वया हुताशनात् ज्वाला गृहे उद्भूता, तस्याः उपायं प्रयच्छ; येनाहं मांसानि आनाय्य भक्षये, मार्गान् लभे”॥

Verse 31

एवमुक्तस्तदा विप्रो यावदायसजालकम् । पश्यत्येव न तत्राग्निर्मूलनाशे गतः क्षयम् ॥ ५.३१ ॥

एवमुक्तः स विप्रः आयसजालकं यावत् पश्यति, तावत् तत्राग्निं न ददर्श; मूलनाशे स वह्निः क्षयं गतः॥

Verse 32

ततो विलक्षणभावेन ब्राह्मणः शंसितव्रतः । तूष्णीम्भूतस्थितस्तावल्लुब्धको वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.३२ ॥

ततः स ब्राह्मणः विलक्षणभावेन शंसितव्रतः क्षणं तूष्णीम्भूत्वा स्थितः; तावद् लुब्धको वाक्यमिदम् अब्रवीत्।

Verse 33

एतस्मिञ्ज्वलितो वह्निर्बहुशाखश्च सत्तम । मूलनाशे भवेन्नाशस्तद्वदेतदपि द्विज ॥ ५.३३ ॥

अत्र ज्वलितो वह्निर्बहुशाखो भवति, सत्तम; मूलनाशे नाशो भवति, तद्वदेतदपि, द्विज।

Verse 34

आत्मा स प्रकृतिस्थश्च भूतानां संश्रयो भवेत् । भूय एषा जगत्सृष्टिस्तत्रैव जगतो भवेत् ॥ ५.३४ ॥

आत्मा स प्रकृतिस्थो भूतानां संश्रयो भवति; भूय एषा जगत्सृष्टिस्तत्रैव जगतो भवति।

Verse 35

पिण्डग्रहणधर्मेण यदस्य विहितं व्रतम् । तत्तदात्मनि संयोज्य कुर्वाणो नावसीदति ॥ ५.३५ ॥

पिण्डग्रहणधर्मेण यदस्य विहितं व्रतं, तत् तत् आत्मनि संयोज्य यः करोति स न अवसीदति।

Verse 36

एवमुक्ते तु व्याधेन ब्राह्मणे राजसत्तम । पुष्पवृष्टिरथाकाशात् तस्योपरि पपात ह ॥ ५.३६ ॥

एवमुक्ते व्याधेन, राजसत्तम, तस्मिन् ब्राह्मणे आकाशात् पुष्पवृष्टिः तस्योपरि पपात।

Verse 37

विमानानि च दिव्यानि कामगानि महान्ति च । बहुरत्नानि मुख्यानि ददृशे ब्राह्मणोत्तमः ॥ ५.३७ ॥

ततः ब्राह्मणोत्तमो दिव्यानि विमानानि कामगानि महान्ति च, तथा बहुरत्नानि मुख्यानि निधीन् ददर्श।

Verse 38

तेषु निष्ठुरकं लुब्धं सर्वेषु समवस्थितम् । ददृशे ब्राह्मणस्तत्र कामरूपिणमुत्तमम् ॥ ५.३८ ॥

तत्र तेषु सर्वेषु समवस्थितं निष्ठुरकं लुब्धं भावं ददर्श; तथा तस्मिन् स्थाने कामरूपिणं उत्तमं सत्त्वं अपि ददर्श।

Verse 39

अद्वैतवासना सिद्धं योगाद् बहुशरीरकम् । दृष्ट्र्वा विप्रो मुदा युक्तः प्रययौ निजमाश्रमम् ॥ ५.३९ ॥

योगाद् अद्वैतवासना-सिद्धं बहुशरीरकं तं दृष्ट्वा विप्रो मुदा युक्तः स्वं निजमाश्रमं प्रययौ।

Verse 40

एवं ज्ञानवतः कर्म कुर्वतोऽपि स्वजातिकम् । भवेन्मुक्तिर्द्विजश्रेष्ठ रैभ्य राजन् वसो ध्रुवम् ॥ ५.४० ॥

एवं ज्ञानवतः स्वजातिकं कर्म कुर्वतोऽपि, द्विजश्रेष्ठ, ध्रुवं मुक्तिर्भवति; रैभ्य राजन् वसो, एतत् निश्चितम्।

Verse 41

एवं तौ संशयच्छेदं प्राप्तौ रैभ्यवसू नृप । बृहस्पतेस्ततो धिष्ण्याज्जग्मतुर्निजमाश्रमम् ॥ ५.४१ ॥

एवं रैभ्यवसू नृप तौ संशयच्छेदं प्राप्तौ; ततः बृहस्पतेः धिष्ण्यात् प्रस्थितौ स्वं निजमाश्रमं जग्मतुः।

Verse 42

तस्मात् त्वमपि राजेन्द्र देवं नारायणं प्रभुम् । अभेदेन स्वदेहस्थं पश्यन्नाराधय प्रभुम् ॥ ५.४२ ॥

तस्मात् त्वमपि राजेन्द्र देवं नारायणं प्रभुम् । अभेदेन स्वदेहस्थं पश्यन् प्रभुं नाराधय ॥

Verse 43

कपिलस्य वचः श्रुत्वा स राजाऽश्वशिरा विभुः । ज्येष्ठं पुत्रं समाहूय धन्यं स्थूलशिराह्वयम् । अभिषिच्य निजे राज्ये स राजा प्रययौ वनम् ॥ ५.४३ ॥

कपिलस्य वचः श्रुत्वा राजा अश्वशिरा विभुः । ज्येष्ठं पुत्रं धन्यं स्थूलशिराह्वयं समाहूय । निजे राज्येऽभिषिच्य स राजा वनं प्रययौ ॥

Verse 44

नैमिषाख्यं वरारोहे तत्र यज्ञतनुं गुरुम् । तपसाराधयामास यज्ञमूर्तिं स्तवेन् च ॥ ५.४४ ॥

नैमिषाख्ये वरारोहे तत्र यज्ञतनुं गुरुम् । तपसा स्तवैश्च यज्ञमूर्तिं समाराधयामास ॥

Verse 45

धरण्युवाच । कथं यज्ञतनॊः स्तोत्रं राज्ञा नारायणस्य ह । स्तुतिः कृता महाभाग पुनरेतच्च शंस मे ॥ ५.४५ ॥

धरण्युवाच । कथं यज्ञतनॊः स्तोत्रं राज्ञा नारायणस्य ह । स्तुतिः कृता महाभाग पुनरेतच्च शंस मे ॥

Verse 46

श्रीवराह उवाच । नमामि याज्यं त्रिदशाधिपस्य भवस्य सूर्यस्य हुताशनस्य । सोमस्य राज्ञो मरुतामनेक-रूपं हरिं यज्ञनरं नमस्ये ॥ ५.४६ ॥

श्रीवराह उवाच । नमामि याज्यं त्रिदशाधिपस्य भवस्य सूर्यस्य हुताशनस्य । सोमस्य राज्ञो मरुतामनेक-रूपं हरिं यज्ञनरं नमस्ये ॥

Verse 47

सुभीमदंष्ट्रं शशिसूर्यनेत्रं संवत्सरे छायनयुग्मकुक्षम् । दर्भाङ्गरोमाणमतैध्मशक्तिं सनातनं यज्ञनरं नमामि ॥ ५.४७ ॥

अहं सनातनं यज्ञनरं नमामि—यस्यानि सुभीमदंष्ट्राणि, नेत्रे शशिसूर्यौ, कुक्षिः संवत्सरः छायनयुग्मसहितः, रोमानि दर्भाङ्गराणि, शक्तिश्च अतैध्मरूपा।

Verse 48

द्यावापृथिव्योरिदमन्तरं हि व्याप्तं शरीरेण दिशश्च सर्वाः । तमीद्यामीशं जगतां प्रसूतिं जनार्दनं तं प्रणतोऽस्मि नित्यम् ॥ ५.४८ ॥

द्यावापृथिव्योरन्तरं सर्वं तस्य शरीरेण व्याप्तं, दिशश्च सर्वाः। तं स्तुत्यं जगतां प्रसूतिं जनार्दनमीशं नित्यं प्रणतोऽस्मि।

Verse 49

सुरासुराणां च जयाजयाय युगे युगे यः स्वशरीरमाद्यम् । सृजत्यनादिः परमेश्वरो य- स्तं यज्ञमूर्तिं प्रणतोऽस्मि नाथम् ॥ ५.४९ ॥

यः परमेश्वरोऽनादिः युगे युगे सुरासुराणां जयाजयाय स्वं आद्यं शरीरं सृजति, तं यज्ञमूर्तिं नाथं प्रणतोऽस्मि।

Verse 50

दधार मायामयमुग्रतेजा जयाय चक्रं त्वमलांशुशुभ्रम् । गदासिशार्ङ्गादिचतुर्भुजोऽयं तं यज्ञमूर्तिं प्रणतोऽस्मि नित्यम् ॥ ५.५० ॥

त्वम् उग्रतेजा मायामयं चक्रं जयाय दधार, अमलांशुशुभ्रं। गदासिशार्ङ्गादिधरः चतुर्भुजः स यज्ञमूर्तिः; तं नित्यं प्रणतोऽस्मि।

Verse 51

क्वचित् सहस्रं शिरसां दधार क्वचिन्महापर्वततुल्यकायम् । क्वचित् स एव त्रसरेणुतुल्यो यस्तं सदा यज्ञनरं नमामि ॥ ५.५१ ॥

क्वचित् सहस्रशिरसं दधार, क्वचिन्महापर्वततुल्यकायम्; क्वचित् स एव त्रसरेणुतुल्यः। तं सदा यज्ञनरं नमामि।

Verse 52

चतुर्मुखो यः सृजते समग्रं रथाङ्गपाणिः प्रतिपालनाय । क्षयाय कालानलसन्निभो य-स्तं यज्ञमूर्तिं प्रणतोऽस्मि नित्यम् ॥ ५.५२ ॥

अहं नित्यं तं यज्ञमूर्तिं प्रणमामि—यः चतुर्मुखो भूत्वा समग्रं जगत् सृजति, रथाङ्गपाणिः सन् तदेव पालयति, तथा कालानलसन्निभः सन् तस्य क्षयं करोति।

Verse 53

संसारचक्रक्रमणक्रियायै य इज्यते सर्वगतः पुराणः । यो योगिभिर्ध्यायते चाप्रमेयस् तं यज्ञमूर्तिं प्रणतोऽस्मि नित्यम् ॥ ५.५३ ॥

अहं नित्यं तं यज्ञमूर्तिं प्रणमामि—यः पुराणः सर्वगतः संसारचक्रस्य क्रमणक्रियायै इज्यते, तथा योगिभिः ध्यायते, अप्रमेयश्च स एव।

Verse 54

सम्यङ्मनस्यर्पितवानहं ते यदा सुदृश्यं स्वतनौ नु तत्त्वम् । न चान्यदस्तॊति मतिः स्थिरा मे यतस्ततो मावतु शुद्धभावम् ॥ ५.५४ ॥

यदा अहं सम्यक् मनः ते अर्पितवान्, तदा स्वतनौ एव तत्त्वं सुदृश्यं अभवत्। मम मतिः स्थिरा—न च अन्यदस्ति। अतः सर्वतः मम शुद्धभावं सा बुद्धिः अवतु।

Verse 55

इतीरितस्तस्य हुताशनार्चिः प्रख्यं तु तेजः पुरतो बभूव । तस्मिन् स राजा प्रविवेश बुद्धिं कृत्वा लयं प्राप्तवान् यज्ञमूर्तौ ॥ ५.५५ ॥

इति उक्ते तस्य पुरतः हुताशनार्चिस्सदृशं प्रख्यातं तेजः बभूव। तस्मिन् राजा बुद्धिं निवेश्य प्रविवेश, यज्ञमूर्तौ लयं प्राप्तवान्।