वराह

चतुर्बाहुमुदारांगं वराहवदनं शुभम्। शङ्खचक्राभयवरान्बिभ्राणं पुरुषोत्तमम्।

श्रीसूत उवाच। इति पृष्टः पुनः प्राह श्रीवराहो जगत्पतिः।

अथ रङ्गदासस्य श्रीनिवाससेवार्थं श्रीशेषाचलम् आगमनम्। नारायणपुरीं प्राप्य श्रीवराहं प्रणम्य च, तत्र श्रीनिवासं वेङ्कटाद्रिनिवासिनं श्रुतवान्।

अथ पूजादि-समयिकापराधेषु प्रायश्चित्तानि। श्रीवराह उवाच—देवि, यो मम कर्मपरायणः सन् मम विहितकर्माणि मुक्त्वा प्रायश्चित्तविधिं वाक्यतः प्रभाषते।

श्रीवराह उवाच—अहं नारायणो देवः सर्वधर्मव्यपाश्रयः। मात्सर्यं च मे नास्ति, तेनाहं परमः प्रभुः।

श्रीवराह उवाच—पुरा सुमतिनाम राजा आसीत्, धार्मिको लोकविश्रुतः। स तीर्थयात्रानिमित्तेन स्वर्गलोकं गतवान्॥

स्वस्ति प्रजाभ्यो देवेभ्य ऋषिभ्यश्चेति चाब्रुवन् । ऊचुश्च देवदेवेशं विष्णुं वाराहरूपिणम् ॥

अयं कल्पः प्रथमः परिकल्पितः, ‘वाराह’ इति नाम्ना; कल्पादौ च भगवान् ब्रह्मा नारायणाख्यः प्रादुर्भवति यथा।

ततो गच्छेत राजेन्द्र सिद्धो यत्र जनार्दनः। वाराहं रूपमास्थाय अचिन्त्यः परमेश्वरः॥

तत्राभिजितं धराधरं वराहरूपिणं ददर्श, प्रोन्नीयमानामवनिमग्रदंष्ट्रया। अरुणश्रिया स्वरुचोऽक्ष्णा मुष्णन्तं दृष्ट्वा स जहास—“अहो वनगोचरो मृगः” इति॥

ततः सपत्नं मुखतः चरन्तम् अकुतोभयम् असुरं हिरण्याक्षं प्रति भगवान् अक्षजः उत्पत्य गदया हनौ जघान ॥

ब्रह्मोवाच प्रीतस्तुभ्यमहं तात स्वस्ति स्ताद्वां क्षितीश्वर । यन्निर्व्यलीकेन हृदा शाधि मेत्यात्मनार्पितम् ॥