Rig Veda 3.33.7: Mandala 3, Sukta 33, Mantra 7
Sukta 3.33
Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Kauśika)
Devata: Indra (dragon-slayer; releaser of waters)
Chandas: Jagatī
Samhita Patha (Devanagari)
प्रवाच्यं शश्वधा वीर्यं तदिन्द्रस्य कर्म यदहिं विवृश्चत् । वि वज्रेण परिषदो जघानायन्नापोऽयनमिच्छमानाः ॥
Transliteration
pravā́cyaṃ śaśvadhā́ vī́ryaṃ tád índrasya kárma yád áhiṃ vivṛścát | ví vájreṇa paríṣado jaghānā́yann ā́po áyanam icchámānāḥ ||
Translation
प्रवाच्यं शश्वधा वीर्यं तदिन्द्रस्य कर्म यदहिं विवृश्चत्। वज्रेण परिषदो विहत्य ततोऽपोऽग्रेऽयन्, स्वमार्गं कामयमानाः स्वच्छन्दगतिं मृगयमाणाः॥
Word by Word
प्रवाच्यम्to be proclaimed, worthy to be spoken
प्रवाच्यम्:
कर्म (स्तुत्य/वक्तव्य-वस्तु)
TypeAdjective
Rootप्र-वच् (वच्) / प्रवाच्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
शश्वधाalways, continually
शश्वधा:
अधिकारण (काल-निर्देशः)
TypeIndeclinable
Rootशश्वत् (अव्यय-निर्माण) / शश्वधा
वीर्यम्heroic power, prowess
वीर्यम्:
कर्म (प्रवाच्यस्य वस्तु)
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
सम्बन्ध/निर्देश (वीर्यस्य निर्देशः)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
कर्मdeed, act
कर्म:
सम्बन्ध/विशेष्य (वीर्यस्य/तत् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
यत्which (that)
यत्:
सम्बन्ध (यद्-तद् सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अहिम्the serpent (Ahi/Vṛtra)
अहिम्:
कर्म (हन्तव्यः)
TypeNoun
Rootअहि (प्रातिपदिक)
विवृश्चत्he cut asunder, he hewed apart
विवृश्चत्:
क्रिया (कर्तृ: इन्द्रः)
TypeVerb
Rootवि-व्रश्च् (व्रश्च्)
विapart, asunder
वि:
क्रियाविशेषण (विवृश्चत्/जघान)
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
वज्रेणwith the thunderbolt
वज्रेण:
करण
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक)
परिषदःthe encircling bands/hosts; the surrounding (forces)
परिषदः:
कर्म
TypeNoun
Rootपरिषद् (प्रातिपदिक)
जघानhe struck down, he slew
जघान:
क्रिया (कर्तृ: इन्द्रः)
TypeVerb
Rootहन्
आयन्they came, they advanced
आयन्:
क्रिया (कर्तृ: आपः)
TypeVerb
Rootइ (एति) + आ (उपसर्ग)
आपःthe waters
आपः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक; बहुवचन-प्रयोगः)
अयनम्a course, passage, way
अयनम्:
कर्म (इच्छमानानाम्)
TypeNoun
Rootअयन (प्रातिपदिक; √इ ‘गमन’ से)
इच्छमानाःdesiring, seeking
इच्छमानाः:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple (Adjective)
Rootइष्/इच्छ् (धातु) → इच्छमान (वर्तमान-कृदन्त)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.