Opening the text

Phālguṇa-śukla-dvādaśī-narasiṃha-pūjāvidhiḥ (Vatsa-nṛpa-kathā ca)
Ritual-Manual with Exemplary Royal Narrative (Vrata-Māhātmya)
W ramach nauki Waraha-Prithiwi Durwasy opisuje obserwację Phalguna śukla-dwadaśi: post, następnie starannie uporządkowany kult Hari/Narasimhy poprzez inwokacje części ciała (stopy, uda, pas, klatka piersiowa, gardło, głowa), wraz z czczeniem czakry i śankhy przy użyciu gandhy, puszpy i phali. Rytuał obejmuje przygotowanie ubranego naczynia rytualnego (ghata) i ustanowienie wizerunku Narasimhy, najlepiej ze złota, ewentualnie z miedzi, a nawet z drewna lub bambusa, kończąc się ofiarowaniem go w dwadaśi braminowi znającemu Wedy. Aby potwierdzić jego moc, rozdział opowiada o królu Watsie z Kimpurusza-warszy, wywłaszczonym przez wrogów, który znalazł schronienie w aśramie Wasiszty, wykonał wratę, otrzymał czakrę podobną do broni przywracającą porządek polityczny i osiągnął Wisznulokę, przedstawiając ślubowanie jako środek do ponownej stabilizacji społeczeństwa i tym samym utrzymania porządku Prithiwi.
Verse 1
दुर्वासा उवाच । तद्वत् फाल्गुनमासे तु शुक्लपक्षे तु द्वादशीम् । उपोष्य प्रोक्तविधिना हरिमाराधयेत् सुधीः ॥ ४२.१ ॥
Durvāsā rzekł: "Podobnie, w miesiącu Phālguna, w dwunastym dniu księżycowym (Dvādaśī) w jasnej połowie miesiąca, po zachowaniu postu według podanej procedury, mądra osoba powinna czcić Hariego."
Verse 2
नरसिंहाय पादौ तु गोविन्दायेत्युरू तथा । कटिं विश्वभुजे पूज्य अनिरुद्धेत्युरस्तथा ॥ ४२.२ ॥
Należy przypisać stopy Narasiṁhy; podobnie uda formułą "Govindzie". Pas ma być czczony jako należący do Viśvabhujy; a klatkę piersiową podobnie formułą "Aniruddhzie".
Verse 3
कण्ठं तु शितिकण्ठाय पिङ्गकेशाय वै शिरः । असुरध्वंसनायेति चक्रं तोयात्मने तथा । शङ्खमित्येव सम्पूज्य गन्धपुष्पफलैस्तथा ॥ ४२.३ ॥
Należy czcić obszar gardła dla Śitikaṇṭhy oraz głowę dla Piṅgakeśy; podobnie, należy czcić dysk (czakrę) z formułą 'dla niszczyciela asurów', oraz konchę (śaṅkhę) dla Toyātmana - okazując im należny szacunek poprzez wonności, kwiaty i owoce.
Verse 4
तदग्रे घटमादाय सितवस्त्रयुगान्वितम् । तस्योपरि नृसिंहं तु सौवर्णं ताम्रभाजने । सौवर्णशक्तितः कृत्वा दारुवंशमयेऽपि वा ॥ ४२.४ ॥
Następnie, z przodu, biorąc dzban z wodą (ghaṭę) wyposażony w parę białych tkanin, należy umieścić nad nim złoty wizerunek Nṛsiṃhy w miedzianym naczyniu; jeśli posiada się środki, powinien być wykonany ze złota, a w przeciwnym razie może być wykonany z drewna lub bambusu.
Verse 5
रत्नगर्भघटे स्थाप्य तं संपूज्य च मानवः । द्वादश्यां वेदविदुषे ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥ ४२.५ ॥
Po umieszczeniu go w naczyniu zawierającym klejnoty (ratna-garbha ghaṭa) i po okazaniu mu należnej czci, osoba powinna w dwunastym dniu księżycowym (Dvādaśī) ofiarować go uczonemu Brāhmaṇie, który zna Wedy.
Verse 6
एवं कृते फलं प्राप्तं यत् पुरा पार्थिवेन तु । तस्याहं संप्रवक्ष्यामि वत्सनाम्ना महामुने ॥ ४२.६ ॥
Gdy czyni się to w ten sposób, osiąga się owoc, który król otrzymał w dawnych czasach; o tym owocu opowiem teraz w pełni, o wielki mędrcu, pod imieniem 'Vatsa'.
Verse 7
आसीत् किम्पुरुषे वर्षे राजा परमधार्मिकः । भारत इति च विख्यातस्तस्य वत्सः सुतोऽभवत् ॥ ४२.७ ॥
W regionie zwanym Kiṃpuruṣa-varṣa był król o przykładowym postępowaniu dharmicznym, słynący pod imieniem Bhārata; miał on syna o imieniu Vatsa.
Verse 8
स शत्रुभिर्जितः सङ्ख्ये हृतकोशो द्विपादवान् । वनं प्रायात् सपत्नीको वसिष्ठस्याश्रमेऽवसत् ॥ ४२.८ ॥
Pokonany przez wrogów w bitwie, z zagrabionym skarbcem choć słonie mu pozostały, udał się do lasu wraz z żoną i zamieszkał w pustelni Vasiṣṭhy.
Verse 9
कालेन गच्छता सोऽथ वसिष्ठेन महर्षिणा । किं कार्यमिति स प्रोक्तो वसस्यास्मिन् महाश्रमे ॥ ४२.९ ॥
Wraz z upływem czasu, wielki mędrzec Vasiṣṭha zwrócił się do niego w tej wielkiej pustelni Vasu, pytając: 'Co ma być uczynione - jaki jest twój cel tutaj?'
Verse 10
राजोवाच । भगवन् हृतकोशोऽहं हृतराज्यो विशेषतः । शत्रुभिर्हतसंकल्पो भवन्तं शरणं गतः । उपदेशप्रदानेन प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ ४२.१० ॥
Król rzekł: 'O Błogosławiony, mój skarbiec został zagrabiony, a przede wszystkim moje królestwo zostało mi odebrane. Moja determinacja została złamana przez wrogów; przybyłem do ciebie szukając schronienia. Przez udzielenie instrukcji, racz okazać mi łaskę.'
Verse 11
एवमुक्तो वसिष्ठस्तु तस्येमां द्वादशीं मुने । विधिना प्रत्युवाचाथ सोऽपि सर्वं तथा अकरोत् ॥ ४२.११ ॥
Tak zapytany, Vasiṣṭha odpowiedział mu, o mędrcu, odnośnie tego obrzędu Dvādaśī zgodnie z właściwą procedurą; a on również wykonał wszystko w ten właśnie sposób.
Verse 12
तस्य व्रतान्ते भगवान्नारसिंहस्तुतोष ह । चक्रं प्रादाच्च शत्रूणां विध्वंसनकरं परम् ॥ ४२.१२ ॥
Po zakończeniu jego ślubowania, Błogosławiony Pan Narasiṁha był zadowolony i ofiarował dysk (czakrę) o najwyższej zdolności niszczenia wrogów.
Verse 13
तेनास्त्रेण स्वकं राज्यं जितवान् स नृपोत्तमः । राज्ये स्थित्वाऽश्वमेधानां सहस्रमकरोद्विभुः । अन्ते च विष्णुलोकाख्यं पदमाप च सत्तम ॥ ४२.१३ ॥
Tą bronią doskonały król podbił i zabezpieczył własne królestwo. Utrzymany w swym panowaniu, potężny władca odbył tysiąc ofiar Aśvamedha; a na końcu, najlepszy z ludzi, osiągnął stan znany jako świat Wisznu.
Verse 14
एषा धन्या पापहरा द्वादशी भवतो मुने । कथिता या प्रयत्नेन श्रुत्वा कुरु यथेप्सितम् ॥ ४२.१४ ॥
O mędrcu, to jest pomyślna Dwadaśi, która usuwa grzechy; wyjaśniłem ci ją z należytą starannością. Usłyszawszy ją, działaj według swojej woli.
Varāha instructs Pṛthivī within the didactic purāṇic frame; Durvāsas is introduced as the proximate authority who transmits a time-specific vrata for Phālguna śukla Dvādaśī, emphasizing disciplined upavāsa and exactitude in worship.
A stepwise Narasiṃha/Hari pūjā is laid out: body-part invocations (aṅga-nyāsa style) culminating in arcana of cakra and śaṅkha with gandha, puṣpa, and phala; ghaṭa preparation and pratima installation (gold preferred; copper or wood/bamboo permitted) are prescribed, with the decisive act being dāna of the Narasiṃha image to a Veda-knowing brāhmaṇa on Dvādaśī.
Vrata-māhātmya is validated through King Vatsa of Kiṃpuruṣa-varṣa: dispossessed and refuge-seeking at Vasiṣṭha’s āśrama, he performs the rite, receives a weapon-like cakra that enables the defeat of enemies and restoration of rājya/treasury, and ultimately attains Viṣṇuloka—linking correct ritual + dāna to the re-stabilization of social and political order (and thus Pṛthivī’s order).
Implicit phala: victory over adversaries, recovery of sovereignty and prosperity, protection through Hari’s cakra, and final ascent to Viṣṇuloka for the observant donor—especially when the gift is made to a vedavid brāhmaṇa on the prescribed Dvādaśī.
Kiṃpuruṣa-varṣa; Vasiṣṭha-āśrama (site unspecified in the excerpt).
The text links disciplined observance (upavāsa, precise pūjā, and dāna) with the restoration of order: personal restraint and correct ritual gifting are presented as mechanisms that re-establish disrupted kingship and social stability, which implicitly supports Pṛthivī’s well-being through renewed governance and reduced conflict.
The observance is assigned to Phālguna-māsa during the śukla-pakṣa on Dvādaśī tithi. The procedure includes fasting on Dvādaśī and making the prescribed offering/gift to a vedavid brāhmaṇa specifically on that Dvādaśī.
While not explicitly ecological in vocabulary, the chapter frames terrestrial balance through socio-political stability: the king’s loss of treasury and realm leads to displacement and disorder, and the rite’s outcome restores governance and security. In the Varāha–Pṛthivī frame, such restoration functions as an indirect ethic of protecting Pṛthivī by re-aligning human conduct, redistribution (dāna), and lawful rule.
Durvāsas functions as the transmitting authority for the rite; Vasiṣṭha appears as the advising maharṣi at whose āśrama the dispossessed King Vatsa takes refuge; Vatsa is the exemplary ruler whose narrative demonstrates the vrata’s promised results (victory, restored rājya, and final attainment of Viṣṇuloka).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.