Adhyaya 42: Ritual Procedure for the Phālguna Bright-Fortnight Dvādaśī Narasiṃha Worship, with the Narrative of King Vatsa

Verse 1

दुर्वासा उवाच । तद्वत् फाल्गुनमासे तु शुक्लपक्षे तु द्वादशीम् । उपोष्य प्रोक्तविधिना हरिमाराधयेत् सुधीः ॥ ४२.१ ॥

দুৰ্বাসাই ক’লে—তেনেদৰে ফাল্গুণ মাহৰ শুক্লপক্ষৰ দ্বাদশীত, কোৱা বিধি অনুসাৰে উপবাস কৰি, সুজ্ঞানীয়ে হৰিৰ আৰাধনা কৰিব লাগে।

Verse 2

नरसिंहाय पादौ तु गोविन्दायेत्युरू तथा । कटिं विश्वभुजे पूज्य अनिरुद्धेत्युरस्तथा ॥ ४२.२ ॥

পদদ্বয় ‘নৰসিংহায়’ বুলি অৰ্পণ কৰিব; উৰুদ্বয় ‘গোবিন্দায়’ মন্ত্ৰে। কটিদেশ ‘বিশ্বভুজ’ ৰূপে পূজ্য, আৰু বক্ষস্থল ‘অনিরুদ্ধ’ নামে।

Verse 3

कण्ठं तु शितिकण्ठाय पिङ्गकेशाय वै शिरः । असुरध्वंसनायेति चक्रं तोयात्मने तथा । शङ्खमित्येव सम्पूज्य गन्धपुष्पफलैस्तथा ॥ ४२.३ ॥

কণ্ঠ ‘শিতিকণ্ঠায়’ বুলি পূজা কৰিব, আৰু শিৰ ‘পিঙ্গকেশায়’ বুলি; চক্ৰ ‘অসুৰধ্বংসনায়’ মন্ত্ৰে আৰু শঙ্খ ‘তোয়াত্মনে’ মন্ত্ৰে—গন্ধ, পুষ্প আৰু ফলৰে যথাবিধি সম্পূজা কৰিব।

Verse 4

तदग्रे घटमादाय सितवस्त्रयुगान्वितम् । तस्योपरि नृसिंहं तु सौवर्णं ताम्रभाजने । सौवर्णशक्तितः कृत्वा दारुवंशमयेऽपि वा ॥ ४२.४ ॥

তাৰ আগত শ্বেত বস্ত্ৰযুগলসহ এটা জলঘট লৈ, তাৰ ওপৰত তাম্ৰপাত্ৰত স্বৰ্ণময় নৃসিংহমূর্তি স্থাপন কৰিব; সামৰ্থ্য থাকিলে স্বৰ্ণৰ, নচেৎ কাঠ বা বাঁহৰো হ’ব পাৰে।

Verse 5

रत्नगर्भघटे स्थाप्य तं संपूज्य च मानवः । द्वादश्यां वेदविदुषे ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥ ४२.५ ॥

ৰত্নভৰ্তি ঘটত তাক স্থাপন কৰি আৰু বিধিপূৰ্বক পূজা কৰি, দ্বাদশীৰ দিনা বেদজ্ঞ ব্ৰাহ্মণক তাক নিবেদন কৰিব।

Verse 6

एवं कृते फलं प्राप्तं यत् पुरा पार्थिवेन तु । तस्याहं संप्रवक्ष्यामि वत्सनाम्ना महामुने ॥ ४२.६ ॥

এইদৰে বিধিপূৰ্বক কৰিলে পূৰ্বে এজন ৰজাই যি ফল লাভ কৰিছিল, হে মহামুনি, ‘বৎস’ নামত তাৰ সম্পূৰ্ণ বিৱৰণ মই এতিয়া ক’ম।

Verse 7

आसीत् किम्पुरुषे वर्षे राजा परमधार्मिकः । भारत इति च विख्यातस्तस्य वत्सः सुतोऽभवत् ॥ ४२.७ ॥

কিম্পুৰুষ-বৰ্ষত পৰম ধৰ্মনিষ্ঠ ‘ভাৰত’ নামে খ্যাত এজন ৰজা আছিল; তেওঁৰ ‘বৎস’ নামৰ এজন পুত্ৰ হৈছিল।

Verse 8

स शत्रुभिर्जितः सङ्ख्ये हृतकोशो द्विपादवान् । वनं प्रायात् सपत्नीको वसिष्ठस्याश्रमेऽवसत् ॥ ४२.८ ॥

যুদ্ধত শত্রুৰ হাতত পৰাজিত হৈ, কোষাগাৰ হৰণ হ’লেও তেওঁৰ হাতীবোৰ আছিল; তেওঁ পত্নীসহ বনলৈ গৈ বশিষ্ঠৰ আশ্ৰমত বাস কৰিলে।

Verse 9

कालेन गच्छता सोऽथ वसिष्ठेन महर्षिणा । किं कार्यमिति स प्रोक्तो वसस्यास्मिन् महाश्रमे ॥ ४२.९ ॥

সময় গ’লে বসুৰ এই মহাশ্ৰমত মহর্ষি বশিষ্ঠে তেওঁক সম্বোধন কৰি ক’লে— “ইয়ালৈ অহাৰ উদ্দেশ্য কি, কি কৰণীয়?”

Verse 10

राजोवाच । भगवन् हृतकोशोऽहं हृतराज्यो विशेषतः । शत्रुभिर्हतसंकल्पो भवन्तं शरणं गतः । उपदेशप्रदानेन प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ ४२.१० ॥

ৰাজাই ক’লে— হে ভগৱন, মোৰ কোষ (ধনভঁৰাল) হৰণ হৈছে, বিশেষকৈ মোৰ ৰাজ্যো কেঢ়ি লোৱা হৈছে। শত্রুৱে মোৰ সংকল্প ভাঙি পেলালে; মই আপোনাৰ শৰণলৈ আহিছোঁ। উপদেশ দান কৰি কৃপা কৰক।

Verse 11

एवमुक्तो वसिष्ठस्तु तस्येमां द्वादशीं मुने । विधिना प्रत्युवाचाथ सोऽपि सर्वं तथा अकरोत् ॥ ४२.११ ॥

এনেদৰে কোৱা হ’লে মহর্ষি বশিষ্ঠে তেওঁক এই দ্বাদশী-ব্ৰতৰ বিধি অনুসাৰে উপদেশ দিলে; আৰু তেওঁও সকলো কথা সেইদৰে যথাবিধি পালন কৰিলে।

Verse 12

तस्य व्रतान्ते भगवान्नारसिंहस्तुतोष ह । चक्रं प्रादाच्च शत्रूणां विध्वंसनकरं परम् ॥ ४२.१२ ॥

তেওঁৰ ব্ৰতৰ অন্তত ভগৱান নৰসিংহ সন্তুষ্ট হ’ল; আৰু শত্রুনাশ কৰিব পৰা পৰম চক্ৰ তেওঁক দান কৰিলে।

Verse 13

तेनास्त्रेण स्वकं राज्यं जितवान् स नृपोत्तमः । राज्ये स्थित्वाऽश्वमेधानां सहस्रमकरोद्विभुः । अन्ते च विष्णुलोकाख्यं पदमाप च सत्तम ॥ ४२.१३ ॥

সেই অস্ত্ৰেৰে সেই শ্ৰেষ্ঠ ৰজাই নিজৰ ৰাজ্য জয় কৰি স্থিৰ কৰিলে। ৰাজ্যত স্থিত হৈ সেই মহাবলী এহাজাৰ অশ্বমেধ যজ্ঞ সম্পন্ন কৰিলে; আৰু শেষত সেই সত্তমে ‘বিষ্ণুলোক’ নামে পৰিচিত পদ লাভ কৰিলে।

Verse 14

एषा धन्या पापहरा द्वादशी भवतो मुने । कथिता या प्रयत्नेन श्रुत्वा कुरु यथेप्सितम् ॥ ४२.१४ ॥

হে মুনি! এই ধন্য পাপহৰা দ্বাদশী তোমাক যত্নসহকাৰে কোৱা হ’ল; ই শুনি তুমি ইচ্ছামতে আচৰণ কৰা।