Adhyaya 29: The Birth and Marriages of the Direction-Goddesses and the Daśamī Observance

Verse 1

महातपा उवाच । शृणु राजन्नवहितः प्रजापाल कथामिमाम् । यदा दिशः समुत्पन्नाः श्रोत्रेभ्यः पृथिवीपते ॥ २९.१ ॥

Mahātapā rzekł: „Słuchaj, o królu, z uwagą i czujnością, o opiekunie poddanych, tego opowiadania. (Opowiada ono o czasie), gdy kierunki świata powstały z uszu, o władco ziemi.”

Verse 2

ब्रह्मणः सृजतः सृष्टिमादिसर्गे समुत्थिते । चिन्ताभून्महती को मे प्रजाः सृष्टा धरिष्यति ॥ २९.२ ॥

Gdy Brahmā stwarzał stworzenie, a pierwotna emanacja powstała, pojawiła się wielka troska: „Kto będzie podtrzymywał istoty, które powołałem do życia?”

Verse 3

एवं चिन्तयतस्तस्य अवकाशं प्रजास्विह । प्रादुर्बभूवुः श्रोत्रेभ्यः दश कन्या महाप्रभाः ॥ २९.३ ॥

Gdy tak rozmyślał, szukając sposobności wśród istot tutaj, dziesięć dziewcząt o wielkiej świetłości nagle objawiło się z jego uszu.

Verse 4

पूर्वा च दक्षिणा चैव प्रतीची चोत्तरा तथा । ऊर्ध्वाधरा च षण्मुख्याः कन्या ह्यासंस्तदा नृप ॥ २९.४ ॥

Były to: Wschodnia oraz Południowa, podobnie Zachodnia i Północna; a także Skierowana w górę oraz Skierowana w dół - sześć głównych form o sześciu obliczach. Te dziewice, o królu, były obecne w owym czasie.

Verse 5

अन्याश्चतस्त्रस्तेषां तु कन्याः परमशोभनाः । रूपस्विन्यो महाभागा गाम्भीर्येण समन्विताः ॥ २९.५ ॥

A pośród nich znajdowały się cztery inne dziewice, niezwykle piękne - promienne w swej postaci, wielce szczęśliwe i obdarzone godnością oraz głębią charakteru.

Verse 6

ता ऊचुः प्रणयाद्देवं प्रजापतिमकल्मषम् । अवकाशं तु नो देहि देवदेव प्रजापते ॥ २९.६ ॥

Powiedziały one z czcią i miłością do nieskazitelnego boga Prajāpatiego: "Udziel nam miejsca, o Boże bogów, o Prajāpati."

Verse 7

यत्र तिष्ठामहे सर्वा भर्तृभिः सहिताः सुखम् । पतयश्च महाभागा देहि नोऽव्यक्तसम्भव ॥ २९.७ ॥

Daj nam miejsce, gdzie mogłybyśmy mieszkać szczęśliwie, wszystkie razem z naszymi mężami; i gdzie nasi panowie - ci wielce szczęśliwi - mogliby również przebywać. O Ty, którego źródło jest niewyrażone, spełnij naszą prośbę.

Verse 8

ब्रह्मोवाच । ब्रह्माण्डमेतत् सुश्रॊण्यः शतकोटिप्रविस्तरम् । तस्यान्ते स्वेच्छया भद्रा उष्यतां मा विलम्बत ॥ २९.८ ॥

Brahmā rzekł: "O piękna w biodrach, to kosmiczne jajo rozciąga się na sto koti w wymiarze. Na jego granicy, o pomyślna, mieszkajcie według własnego wyboru; nie zwlekajcie."

Verse 9

भर्तॄंश्च वः प्रयच्छामि सृष्ट्वा रूपस्विनोऽनघाः । यथेष्टं गम्यतां देशो यस्या यो रोचतेऽधुना ॥ २९.९ ॥

A ja dam wam mężów, stworzywszy ich o pięknej postaci i bez skazy. Niech teraz każda wędruje, jak pragnie, do tej krainy, która jej teraz odpowiada."

Verse 10

एवमुक्ताश्च ताः सर्वा यथेष्टं प्रययुस्तदा । ब्रह्मापि ससृजे तूर्णं लोकपालान् महाबलान् ॥ २९.१० ॥

Tak zwrócone, wszystkie one wyruszyły wtedy według swej woli; a Brahmā również szybko stworzył potężnych strażników światów, lokapālów.

Verse 11

सृष्ट्वा तु लोकपालांस्तु ताः कन्याः पुनराह्वयत् । विवाहं कारयामास ब्रह्मा लोकपितामहः ॥ २९.११ ॥

Po stworzeniu strażników światów, Brahmā - praojciec światów - wezwał ponownie te dziewice i sprawił, że zostały zaaranżowane małżeństwa.

Verse 12

एकामिन्द्राय स प्रादादग्नयेऽन्यां यमाय च । निरृताय च देवाय वरुणाय महात्मने ॥ २९.१२ ॥

Dał jedną Indrze, drugą Agni, a także Jamie; podobnie dał bóstwu Nirṛti oraz wielkodusznemu Varuṇowi.

Verse 13

वायवे धनदेशाय ईशानाय च सुव्रत । ऊर्ध्वां स्वयमधिष्ठाय शेषायाधो व्यवस्थिताम् ॥ २९.१३ ॥

Dla Vāyu, dla Dhanady (Kubery) oraz dla Īśāny. O ty o doskonałych ślubach, ona sama objąwszy swą stację na górze, pozostaje umieszczona na dole dla Śeṣy.

Verse 14

एवं दत्त्वा पुनर्ब्रह्मा तिथिं प्रादाद्दिशां पुनः । दशमीं भर्तृनाम्नास्तु दध्यन्नं भोजनं प्रभुः ॥ २९.१४ ॥

Tak więc obdarowawszy, Brahmā ponownie przydzielił tithi (dzień księżycowy) kierunkom świata. A w dniu dziesiątym, Daśamī, nosząca imię 'Bhartṛ', Pan ustanowił dadhyanna, ryż z jogurtem, jako ofiarę pokarmową.

Verse 15

ततः प्रभृति ता देव्यः सेन्द्राद्याः परिकीर्तिताः । दशमी च तिथिस्तासामतीव दयिताभवत् ॥ २९.१५ ॥

Od tego czasu owe boginie, począwszy od tych związanych z Indrą i innymi, zostały należycie wyliczone; a wśród nich dziesiąte tithi, Daśamī, stało się nadzwyczaj drogie i umiłowane.

Verse 16

तस्यां दध्याशनो यस्तु सुव्रती भवते नरः । तस्य पापक्शयं तास्तु कुर्वन्त्यहरहर्नृप ॥ २९.१६ ॥

W tym dniu człowiek, który żywi się jogurtem, staje się zdyscyplinowanym strażnikiem ślubów, niezachwianym w dobrych praktykach; a te praktyki przynoszą zniszczenie jego grzechów dzień po dniu, o królu.

Verse 17

यश्चैतच्छृणुयाज्जन्म दिशां नियतमानसः । स प्रतिष्ठामवाप्नोति ब्रह्मलोके न संशयः ॥ २९.१७ ॥

I ktokolwiek o zdyscyplinowanym umyśle wysłucha tego opowiadania o pochodzeniu kierunków świata, ten osiąga trwałe ustanowienie w świecie Brahmy (Brahmaloka), co do tego nie ma wątpliwości.