Adhyaya 29: The Birth and Marriages of the Direction-Goddesses and the Daśamī Observance

Verse 1

महातपा उवाच । शृणु राजन्नवहितः प्रजापाल कथामिमाम् । यदा दिशः समुत्पन्नाः श्रोत्रेभ्यः पृथिवीपते ॥ २९.१ ॥

ಮಹಾತಪಾ ಹೇಳಿದರು—ಓ ರಾಜನೇ, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಕೇಳು; ಓ ಪ್ರಜಾಪಾಲಕ, ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳು. ಓ ಭೂಪತೇ, ದಿಕ್ಕುಗಳು ಕಿವಿಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದಾಗ (ಆ ಸಮಯದ ಕಥೆ ಇದು).

Verse 2

ब्रह्मणः सृजतः सृष्टिमादिसर्गे समुत्थिते । चिन्ताभून्महती को मे प्रजाः सृष्टा धरिष्यति ॥ २९.२ ॥

ಬ್ರಹ್ಮನು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸೃಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆದಿಸರ್ಗ ಉದ್ಭವಿಸಿದಾಗ, ಮಹಾ ಚಿಂತೆಯು ಉಂಟಾಯಿತು—“ನಾನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಯಾರು ಧರಿಸಿ ಪಾಲಿಸುವರು?”

Verse 3

एवं चिन्तयतस्तस्य अवकाशं प्रजास्विह । प्रादुर्बभूवुः श्रोत्रेभ्यः दश कन्या महाप्रभाः ॥ २९.३ ॥

ಅವನು ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ, ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಗಳಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾಗ; ಆಗ ಅವನ ಕಿವಿಗಳಿಂದ ಸಹಸಾ ಮಹಾಪ್ರಭೆಯುಳ್ಳ ಹತ್ತು ಕನ್ಯೆಗಳು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದವು।

Verse 4

पूर्वा च दक्षिणा चैव प्रतीची चोत्तरा तथा । ऊर्ध्वाधरा च षण्मुख्याः कन्या ह्यासंस्तदा नृप ॥ २९.४ ॥

ಪೂರ್ವಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಾ, ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರತೀಚೀ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾ; ಮತ್ತು ಊರ್ಧ್ವಾ ಹಾಗೂ ಅಧರಾ—ಈ ಆರು ಮುಖ್ಯರೂಪಿಣಿ ಕನ್ಯೆಗಳು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಓ ನೃಪನೇ, ಇದ್ದವು।

Verse 5

अन्याश्चतस्त्रस्तेषां तु कन्याः परमशोभनाः । रूपस्विन्यो महाभागा गाम्भीर्येण समन्विताः ॥ २९.५ ॥

ಅವರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ಕನ್ಯೆಯರು ಪರಮಶೋಭನರು—ದೀಪ್ತಿಮಂತ ರೂಪವಂತರು, ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿನಿಯರು, ಗಾಂಭೀರ್ಯ ಮತ್ತು ಗೌರವದಿಂದ ಸಮನ್ವಿತರು।

Verse 6

ता ऊचुः प्रणयाद्देवं प्रजापतिमकल्मषम् । अवकाशं तु नो देहि देवदेव प्रजापते ॥ २९.६ ॥

ಅವರು ಸ್ನೇಹಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಲ್ಮಷರಹಿತ ದೇವ ಪ್ರಜಾಪತಿಗೆ ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ದೇವದೇವ, ಹೇ ಪ್ರಜಾಪತೇ! ನಮಗೆ ಅವಕಾಶ (ಸ್ಥಳ/ಅವಕಾಶ) ದಯಪಾಲಿಸು.”

Verse 7

यत्र तिष्ठामहे सर्वा भर्तृभिः सहिताः सुखम् । पतयश्च महाभागा देहि नोऽव्यक्तसम्भव ॥ २९.७ ॥

ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮ ಭರ್ತೃಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಸುಖವಾಗಿ ವಾಸಿಸುವಂತಹ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನಮಗೆ ದಯಪಾಲಿಸು; ನಮ್ಮ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ಪತಿಗಳೂ (ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವಂತೆ). ಹೇ ಅವ್ಯಕ್ತಸಂಭವ, ಇದನ್ನು ನಮಗೆ ಕೊಡು।

Verse 8

ब्रह्मोवाच । ब्रह्माण्डमेतत् सुश्रॊण्यः शतकोटिप्रविस्तरम् । तस्यान्ते स्वेच्छया भद्रा उष्यतां मा विलम्बत ॥ २९.८ ॥

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ಸುಶ್ರೋಣಿ! ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ಶತಕೋಟಿ ವಿಸ್ತಾರವುಳ್ಳದು. ಹೇ ಭದ್ರೇ! ಇದರ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ವಾಸಿಸು; ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬೇಡ.”

Verse 9

भर्तॄंश्च वः प्रयच्छामि सृष्ट्वा रूपस्विनोऽनघाः । यथेष्टं गम्यतां देशो यस्या यो रोचतेऽधुना ॥ २९.९ ॥

“ಮತ್ತು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಭರ್ತೃಗಳನ್ನೂ ನೀಡುವೆನು—ಅವರನ್ನು ರೂಪವಂತರಾಗಿ, ಅನಘರಾಗಿ (ನಿರ್ದೋಷರಾಗಿ) ಸೃಷ್ಟಿಸಿ. ಈಗ ಯಾರಿಗೆ ಯಾವ ದೇಶ ಇಷ್ಟವೋ, ಅವಳು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಲಿ.”

Verse 10

एवमुक्ताश्च ताः सर्वा यथेष्टं प्रययुस्तदा । ब्रह्मापि ससृजे तूर्णं लोकपालान् महाबलान् ॥ २९.१० ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಬಳಿಕ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಆಗ ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಹೊರಟರು. ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಕೂಡ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಲೋಕಪಾಲಕರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

Verse 11

सृष्ट्वा तु लोकपालांस्तु ताः कन्याः पुनराह्वयत् । विवाहं कारयामास ब्रह्मा लोकपितामहः ॥ २९.११ ॥

ಲೋಕಪಾಲಕರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನು ಆ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕರೆಯಿಸಿದನು. ಲೋಕಪಿತಾಮಹನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವರ ವಿವಾಹಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 12

एकामिन्द्राय स प्रादादग्नयेऽन्यां यमाय च । निरृताय च देवाय वरुणाय महात्मने ॥ २९.१२ ॥

ಅವನು ಒಬ್ಬಳನ್ನು ಇಂದ್ರನಿಗೆ ನೀಡಿದನು, ಮತ್ತೊಬ್ಬಳನ್ನು ಅಗ್ನಿಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಯಮನಿಗೂ ನೀಡಿದನು. ಅದೇ ರೀತಿ ದೇವನಾದ ನಿರೃತಿಗೂ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ವರುಣನಿಗೂ ನೀಡಿದನು.

Verse 13

वायवे धनदेशाय ईशानाय च सुव्रत । ऊर्ध्वां स्वयमधिष्ठाय शेषायाधो व्यवस्थिताम् ॥ २९.१३ ॥

ವಾಯುವಿಗೆ, ಧನದ (ಕುಬೇರ)ನಿಗೆ ಮತ್ತು ಈಶಾನನಿಗೆ (ನಿಯೋಜನೆ). ಓ ಸುವ್ರತೇ! ಅವಳು ತಾನೇ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಧಿಷ್ಠಾನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶೇಷನಿಗಾಗಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ.

Verse 14

एवं दत्त्वा पुनर्ब्रह्मा तिथिं प्रादाद्दिशां पुनः । दशमीं भर्तृनाम्नास्तु दध्यन्नं भोजनं प्रभुः ॥ २९.१४ ॥

ಹೀಗೆ ದಾನಮಾಡಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮತ್ತೆ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ತಿಥಿಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದನು. ಮತ್ತು ‘ಭರ್ತೃ’ ಎಂಬ ನಾಮವಿರುವ ದಶಮಿಯಂದು ಪ್ರಭುವು ದಧ್ಯನ್ನ (ಮೊಸರು-ಅನ್ನ)ವನ್ನು ಭೋಜನ-ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ವಿಧಿಸಿದನು.

Verse 15

ततः प्रभृति ता देव्यः सेन्द्राद्याः परिकीर्तिताः । दशमी च तिथिस्तासामतीव दयिताभवत् ॥ २९.१५ ॥

ಆಮೇಲಿನಿಂದ ಇಂದ್ರಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆ ದೇವಿಯರು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು; ಅವರಲ್ಲಿ ದಶಮೀ ತಿಥಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾಯಿತು।

Verse 16

तस्यां दध्याशनो यस्तु सुव्रती भवते नरः । तस्य पापक्शयं तास्तु कुर्वन्त्यहरहर्नृप ॥ २९.१६ ॥

ಹೇ ರಾಜನೇ, ಆ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಸರನ್ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸುವವನು ಸುವ್ರತಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಅವನ ಪಾಪಕ್ಷಯವನ್ನು ಅವು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ।

Verse 17

यश्चैतच्छृणुयाज्जन्म दिशां नियतमानसः । स प्रतिष्ठामवाप्नोति ब्रह्मलोके न संशयः ॥ २९.१७ ॥

ಮತ್ತು ನಿಯತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಜನ್ಮವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳುವವನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।