
Sukta 9.113
Pavamāna Soma hymn tradition
Unverified without metrical scan.
Ten hymn Pavamāna Soma sławi wyciskany i oczyszczony Somę, gdy spływa przez filtr, wzywając go, by wypłynął dla Indry, aby Indra mógł przyjąć siłę i dokonać zwycięskich bohaterskich czynów. Wraz z rytualnymi obrazami kamieni, śpiewu i wyciskania, hymn otwiera się na wizję Somy jako dawcy ānandy (błogości) i dążenia do amṛtatvy (nieśmiertelności). Powracający refren "indrāyendo pari srava" łączy zewnętrzną ofiarę z wewnętrznym ruchem wzniesienia i spełnienia.
Mantra 1
शर्यणावति सोममिन्द्रः पिबतु वृत्रहा । बलं दधान आत्मनि करिष्यन्वीर्यं महदिन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
W Śarjanawat niech Indra, pogromca Przykrywającego, pije Somę, umieszczając siłę w sobie, mając dokonać wielkiej mocy bohatera. O Indu, spływaj dokoła i naprzód dla Indry.
Mantra 2
आ पवस्व दिशां पत आर्जीकात्सोम मीढ्वः । ऋतवाकेन सत्येन श्रद्धया तपसा सुत इन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
Spływaj do nas, o panie kierunków, o Somo, mocny dawco: wyciśnięty przez słowo rty, przez prawdę, przez wiarę, przez tapas. O Indu, spływaj dokoła i naprzód dla Indry.
Mantra 3
पर्जन्यवृद्धं महिषं तं सूर्यस्य दुहिताभरत् । तं गन्धर्वाः प्रत्यगृभ्णन्तं सोमे रसमादधुरिन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
Karmiony przez Pardżanję, wielkiego Byka, jego przyniosła Córka Słońca. Gandharwowie przyjęli go w zamian; w Somie umieścili rasę, sok rozkoszy. O Indu, spływaj dokoła i naprzód dla Indry.
Mantra 4
ऋतं वदन्नृतद्युम्न सत्यं वदन्त्सत्यकर्मन् । श्रद्धां वदन्त्सोम राजन्धात्रा सोम परिष्कृत इन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
Mówiąc rtę, o promienny rtą; mówiąc satję, o czyniący satję; mówiąc szraddhę, o królu Somo, o Somo, ukształtowany i ułożony przez Stwórcę, spływaj dokoła i naprzód dla Indry.
Mantra 5
सत्यमुग्रस्य बृहतः सं स्रवन्ति संस्रवाः । सं यन्ति रसिनो रसाः पुनानो ब्रह्मणा हर इन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
Prawda Potężnego, Szerokiego, spływa razem w zbiegających się prądach; istoty, pełne smaku, przychodzą razem. Oczyszczając, o płowy, przez brahman, mantryczną moc, spływaj dokoła i naprzód dla Indry.
Mantra 6
यत्र ब्रह्मा पवमान छन्दस्यां वाचं वदन् । ग्राव्णा सोमे महीयते सोमेनानन्दं जनयन्निन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
Gdzie kapłan brahman, o Samooczyszczający, wypowiada metryczne Słowo, tam Soma jest uwielbiony przez kamień tłoczący; przez Somę rodzi radość. O Indu, spływaj dokoła i naprzód dla Indry.
Mantra 7
यत्र ज्योतिरजस्रं यस्मिँल्लोके स्वर्हितम् । तस्मिन्मां धेहि पवमानामृते लोके अक्षित इन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
Gdzie jest niezawodne Światło, w tym świecie, gdzie umieszczony jest niebiański raj, tam umieść mnie, o Samooczyszczający, w świecie nieśmiertelnym, w niezniszczalnym. O Indu, spływaj dokoła i naprzód dla Indry.
Mantra 8
यत्र राजा वैवस्वतो यत्रावरोधनं दिवः । यत्रामूर्यह्वतीरापस्तत्र माममृतं कृधीन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
Gdzie jest Król Waiwaswata, gdzie jest brama nieba, gdzie są te potężne wody, tam uczyń mnie nieśmiertelnym. O Indu, spływaj dokoła i naprzód dla Indry.
Mantra 9
यत्रानुकामं चरणं त्रिनाके त्रिदिवे दिवः । लोका यत्र ज्योतिष्मन्तस्तत्र माममृतं कृधीन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
Gdzie ruch podąża za wolą duszy, w potrójnym szczycie, w trójdzielnym niebie światów świetlistych, gdzie krainy są napełnione światłem, tam uczyń mnie nieśmiertelnym; o Somo Indry, spływaj dokoła i w nas.
Mantra 10
यत्र कामा निकामाश्च यत्र ब्रध्नस्य विष्टपम् । स्वधा च यत्र तृप्तिश्च तत्र माममृतं कृधीन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
Gdzie pragnienia są spełnione, a prawdziwe intencje zadowolone; gdzie jest stałe siedzenie Świetlistego; gdzie własne prawo i pełna satysfakcja mieszkają, tam uczyń mnie nieśmiertelnym; o Somo Indry, spływaj dokoła i w nas.
Mantra 11
यत्रानन्दाश्च मोदाश्च मुदः प्रमुद आसते । कामस्य यत्राप्ताः कामास्तत्र माममृतं कृधीन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
Gdzie błogość i radość, i rozkosz, i uniesienie zajmują swoje miejsca; gdzie dążenie duszy osiąga swoje prawdziwe cele, tam uczyń mnie nieśmiertelnym; o Somo Indry, spływaj dokoła i w nas.
An urgent invitation for Indra, the Vṛtra-slayer, to drink Soma in Śaryaṇāvat—Soma is urged to flow powerfully for Indra’s strengthening.
The hymn deepens into the liturgical scene: the brahman-priest speaks the metrical Word (chandas/vāc), the stones magnify Soma, and Soma generates joy while empowering divine action.
A visionary turn: Soma is linked not only to victory but to the seat of bliss—ānanda, moda, mud, pramud—and to the fulfillment of true desires.
The hymn ends as a prayer for transformation: ‘make me immortal’—Soma’s flow becomes the means of inner elevation, while the refrain continues to anchor everything in offering to Indra.
indrāyendo pari srava
chandasyāṃ vācaṃ vadan
tatra mām amṛtaṃ kṛdhi
It is a Soma Pavamāna hymn asking the purified Soma to flow strongly for Indra, so Indra gains strength and achieves victory. It also presents Soma as a giver of joy and a path toward immortality.
Because in the Soma ritual, correct metrical recitation and sacred speech are part of how Soma is ‘made great’—the hymn teaches that disciplined, measured speech helps manifest Soma’s uplifting power.
In Vedic terms it points to amṛta—rising beyond decay and fear through Soma’s purified essence. It can mean both a hoped-for divine state and an inner transformation toward enduring wholeness and bliss.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.