
Sukta 9.113
Pavamāna Soma hymn tradition; specific rishi attribution requires Anukramaṇī confirmation for 9.113.
Soma Pavamāna; Indra prominently as drinker and agent of victory.
Unverified without metrical scan.
ಈ ಪವಮಾನ ಸೋಮ ಸ್ತೋತ್ರವು ಒತ್ತಿ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸೋಮವು ಶೋಧಕದ ಮೂಲಕ ಹರಿದುಬರುವಾಗ ಅದನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಅದು ವೇಗವಾಗಿ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯಲೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ, ಆಗ ಇಂದ್ರನು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಪ್ಯಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ವಿಜಯಕರ ವೀರಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಿ. ಕಲ್ಲುಗಳು, ಜಪ, ಮತ್ತು ಒತ್ತುವಿಕೆಯಂತಹ ಯಜ್ಞಚಿತ್ರಣಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಸ್ತೋತ್ರವು ಸೋಮವನ್ನು ಆನಂದದ ದಾತನಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಮೃತತ್ವದತ್ತ ಇರುವ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯಾಗಿ ದರ್ಶನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. “ಇಂದ್ರಾಯೇಂದೋ ಪರಿ ಸ್ರವ” ಎಂಬ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಧ್ರುವಪದವು ಹೊರಗಿನ ಯಾಗವನ್ನು ಒಳಗಿನ ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಚಲನದೊಂದಿಗೆ ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
शर्यणावति सोममिन्द्रः पिबतु वृत्रहा । बलं दधान आत्मनि करिष्यन्वीर्यं महदिन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
ಶರ್ಯಣಾವತ್ನಲ್ಲಿ ವೃತ್ರಹಾ ಇಂದ್ರನು ಸೋಮವನ್ನು ಕುಡಿಯಲಿ; ತನ್ನ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಬಲವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಮಹಾನ್ ವೀರ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ತತ್ಪರನಾಗಿ. ಹೇ ಇಂದು (ಸೋಮ), ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಪರಿ ಸ್ರವ—ಸುತ್ತಲೂ ಹರಿದು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹರಿಯು.
Mantra 2
आ पवस्व दिशां पत आर्जीकात्सोम मीढ्वः । ऋतवाकेन सत्येन श्रद्धया तपसा सुत इन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
ಹೇ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಅಧಿಪತೇ, ಹೇ ಸೋಮ, ಹೇ ಬಲಿಷ್ಠ ದಾತನೇ, ನಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ಹರಿದು ಬಾ! ಋತದ ವಚನದಿಂದ, ಸತ್ಯದಿಂದ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ, ತಪಸಿನಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ (ಸುತನಾಗಿ) — ಹೇ ಇಂದು, ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಸುತ್ತುವರಿದು ಹರಿದು, ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹರಿದು ಬಾ.
Mantra 3
पर्जन्यवृद्धं महिषं तं सूर्यस्य दुहिताभरत् । तं गन्धर्वाः प्रत्यगृभ्णन्तं सोमे रसमादधुरिन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
ಪರ್ಜನ್ಯದಿಂದ ಪೋಷಿತನಾದ ಮಹಾ ವೃಷಭನನ್ನು—ಸೂರ್ಯನ ಪುತ್ರಿ ತಂದಳು. ಗಂಧರ್ವರು ಅವನನ್ನು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು; ಸೋಮದಲ್ಲಿ ಅವರು ರಸವನ್ನು—ಆನಂದದ ಸಾರವನ್ನು—ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಹೇ ಇಂದು, ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಸುತ್ತುವರಿದು ಹರಿದು, ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹರಿದು ಬಾ.
Mantra 4
ऋतं वदन्नृतद्युम्न सत्यं वदन्त्सत्यकर्मन् । श्रद्धां वदन्त्सोम राजन्धात्रा सोम परिष्कृत इन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
ಋತವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುವವನೇ, ಹೇ ಋತದ್ಯುಮ್ನ (ಋತದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ); ಸತ್ಯವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುವವನೇ, ಹೇ ಸತ್ಯಕರ್ಮನ್ (ಸತ್ಯಕರ್ಮ ಮಾಡುವವ); ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುವವನೇ, ಹೇ ಸೋಮರಾಜನೇ—ಹೇ ಸೋಮ, ಧಾತ್ರಾ (ವಿಧಾತೃ) ಯಿಂದ ಪರಿಷ್ಕೃತನಾಗಿ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡು, ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಸುತ್ತುವರಿದು ಹರಿದು, ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹರಿದು ಬಾ.
Mantra 5
सत्यमुग्रस्य बृहतः सं स्रवन्ति संस्रवाः । सं यन्ति रसिनो रसाः पुनानो ब्रह्मणा हर इन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
ಉಗ್ರನೂ ವಿಶಾಲನೂ ಆದವನ ಸತ್ಯವು ಒಂದಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ—ಸಂಗಮಿಸುವ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಸೇರಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ರಸದಿಂದ ತುಂಬಿದ ರಸಗಳು ಒಂದಾಗುತ್ತವೆ. ಹರಿ (ತಾಮ್ರವರ್ಣ) ಇಂದುವೇ, ಬ್ರಹ್ಮಣಾ (ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿ) ಯಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾ, ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಸುತ್ತಲೂ ಹರಿದು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರವಹಿಸು.
Mantra 6
यत्र ब्रह्मा पवमान छन्दस्यां वाचं वदन् । ग्राव्णा सोमे महीयते सोमेनानन्दं जनयन्निन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
ಯಲ್ಲಿ, ಹೇ ಪವಮಾನ, ಬ್ರಹ್ಮಾ-ಪುರೋಹಿತನು ಛಂದಸ್ಯ (ಛಂದೋಬದ್ಧ) ವಾಣಿಯನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾನೋ—ಅಲ್ಲಿ ಗ್ರಾವಣ (ಒತ್ತುವ ಕಲ್ಲು) ದಿಂದ ಸೋಮನು ಮಹಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ಸೋಮದಿಂದ ಅವನು ಆನಂದವನ್ನು ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ಇಂದು, ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಸುತ್ತಲೂ ಹರಿದು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರವಹಿಸು.
Mantra 7
यत्र ज्योतिरजस्रं यस्मिँल्लोके स्वर्हितम् । तस्मिन्मां धेहि पवमानामृते लोके अक्षित इन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
ಯಲ್ಲಿ ಅಜಸ್ರ (ಅವಿರತ) ಜ್ಯೋತಿ ಇದೆ, ಯಾವ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ (ಸೂರ್ಯಮಯ ಸ್ವರ್ಗ) ಸ್ಥಾಪಿತವೋ—ಆ ಅಮೃತ ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಅಕ್ಷಿತ (ಅವಿನಾಶಿ) ಯಲ್ಲಿ, ಹೇ ಪವಮಾನ, ನನ್ನನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸು. ಹೇ ಇಂದು, ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಸುತ್ತಲೂ ಹರಿದು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರವಹಿಸು.
Mantra 8
यत्र राजा वैवस्वतो यत्रावरोधनं दिवः । यत्रामूर्यह्वतीरापस्तत्र माममृतं कृधीन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
ಯತ್ರ ವೈವಸ್ವತ ರಾಜನು ಇರುವನೋ, ಯತ್ರ ದಿವಃ ಅವರೋಧನಂ—ಸ್ವರ್ಗದ ಆವರಣ/ದ್ವಾರವೋ; ಯತ್ರ ಆ ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠ ಆಪಃ (ಜಲಧಾರೆಗಳು) ಇರುವವೋ—ಅಲ್ಲಿ ನನನ್ನು ಅಮೃತ (ಅಮರ)ನಾಗಿಸು. ಹೇ ಇಂದು (ಸೋಮ), ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಪರಿ ಸ್ರವ—ಸುತ್ತಲೂ ಮತ್ತು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹರಿಯು.
Mantra 9
यत्रानुकामं चरणं त्रिनाके त्रिदिवे दिवः । लोका यत्र ज्योतिष्मन्तस्तत्र माममृतं कृधीन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
ಯತ್ರ ಅನುಕಾಮಂ ಚರಣಂ—ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ಗತಿ ನಡೆಯುವುದೋ, ತ್ರಿಣಾಕೇ—ತ್ರಿಶಿಖರದಲ್ಲಿ, ತ್ರಿದಿವೇ—ತ್ರಿವಿಧ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ; ಯತ್ರ ಲೋಕಾಃ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮಂತಃ—ಪ್ರಕಾಶಪೂರ್ಣವಾಗಿರುವವೋ—ಅಲ್ಲಿ ನನನ್ನು ಅಮೃತನಾಗಿಸು. ಹೇ ಇಂದ್ರನ ಸೋಮ, ಪರಿ ಸ್ರವ—ಸುತ್ತಲೂ ಮತ್ತು ಒಳಗೆ ಹರಿಯು.
Mantra 10
यत्र कामा निकामाश्च यत्र ब्रध्नस्य विष्टपम् । स्वधा च यत्र तृप्तिश्च तत्र माममृतं कृधीन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
ಯತ್ರ ಕಾಮಾಃ ನಿಕಾಮಾಶ್ಚ—ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಿಸಿ, ಸತ್ಯಸಂಕಲ್ಪಗಳು ತೃಪ್ತಿಗೊಳ್ಳುವವೋ; ಯತ್ರ ಬ್ರಧ್ನಸ್ಯ (ಪ್ರಕಾಶಮಾನನ) ವಿಷ್ಟಪಂ—ದೃಢ ಆಸನ ಇರುವುದೋ; ಯತ್ರ ಸ್ವಧಾ ಚ ತೃಪ್ತಿಶ್ಚ ವಸತೋ—ಅಲ್ಲಿ ನನನ್ನು ಅಮೃತನಾಗಿಸು. ಹೇ ಇಂದ್ರನ ಸೋಮ, ಪರಿ ಸ್ರವ—ಸುತ್ತಲೂ ಮತ್ತು ಒಳಗೆ ಹರಿಯು.
Mantra 11
यत्रानन्दाश्च मोदाश्च मुदः प्रमुद आसते । कामस्य यत्राप्ताः कामास्तत्र माममृतं कृधीन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
ಯಲ್ಲಿ ಆನಂದವೂ ಹರ್ಷವೂ ಮುದಿತೆಯೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಮೋದವು ಆಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತವೋ; ಯಲ್ಲಿ ಕಾಮನೆಯ ಸಾಧಕನಿಗೆ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳಾದ ಕಾಮಗಳು ಲಭಿಸುತ್ತವೋ—ಅಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಕರುಣಿಸು; ಹೇ ಇಂದ್ರನ ಸೋಮ (ಇಂದೋ), ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲೂ ಮತ್ತು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಹರಿದುಬಾ.
It is a Soma Pavamāna hymn asking the purified Soma to flow strongly for Indra, so Indra gains strength and achieves victory. It also presents Soma as a giver of joy and a path toward immortality.
Because in the Soma ritual, correct metrical recitation and sacred speech are part of how Soma is ‘made great’—the hymn teaches that disciplined, measured speech helps manifest Soma’s uplifting power.
In Vedic terms it points to amṛta—rising beyond decay and fear through Soma’s purified essence. It can mean both a hoped-for divine state and an inner transformation toward enduring wholeness and bliss.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.