
Sukta 9.101
Soma Pavamāna (with addressed companions/priests as agents)
Ten hymn Pavamāna sławi Somę, gdy jest wyciskany i oczyszczany przez wełniany filtr, zachęcany przez kapłańskich towarzyszy, by stać się zwycięskim napojem dającym siłę. Prosi Somę, by odpędzał siły przeszkadzające, przynosił najpotężniejszą sławę i pożywienie, oraz płynął ku przygotowanej przez Indrę „otwartej przestrzeni”, wzmacniając ofiarę i ludzi.
Mantra 1
पुरोजिती वो अन्धसः सुताय मादयित्नवे । अप श्वानं श्नथिष्टन सखायो दीर्घजिह्व्यम् ॥
O towarzysze, dla waszej esencji Somy wyciśniętej, by upajać rozkoszą i zdobywać przody, odepcijcie daleko długojęzycznego psa, który strzeże progu.
Mantra 2
यो धारया पावकया परिप्रस्यन्दते सुतः । इन्दुरश्वो न कृत्व्यः ॥
On, który wyciśnięty, spływa dokoła w jasno-oczyszczającym przepływie - ten Indu jest jak szybki rumak, gotowy do dzieła.
Mantra 3
तं दुरोषमभी नरः सोमं विश्वाच्या धिया । यज्ञं हिन्वन्त्यद्रिभिः ॥
Do tego trudnego do skrzywdzenia Somy ludzie parą naprzód z myślą sięgającą wszystkiego; kamieniami do tłoczenia popychają ofiarę naprzód.
Mantra 4
सुतासो मधुमत्तमाः सोमा इन्द्राय मन्दिनः । पवित्रवन्तो अक्षरन्देवान्गच्छन्तु वो मदाः ॥
Wyciśnięte Somy, najbogatsze w słodycz, radujące dla Indry, płyną z oczyszczaczem; niech wasze uniesienia pójdą do bogów.
Mantra 5
इन्दुरिन्द्राय पवत इति देवासो अब्रुवन् । वाचस्पतिर्मखस्यते विश्वस्येशान ओजसा ॥
‘Niech Indu płynie dla Indry,’ rzekli bogowie; Pan Słowa wzrasta w ofierze, władca wszystkiego swą mocą.
Mantra 6
सहस्रधारः पवते समुद्रो वाचमीङ्खयः । सोमः पती रयीणां सखेन्द्रस्य दिवेदिवे ॥
Tysiącem strumieni płynie, morze poruszające Słowo; Soma, pan obfitości, jest towarzyszem Indry dzień po dniu.
Mantra 7
अयं पूषा रयिर्भगः सोमः पुनानो अर्षति । पतिर्विश्वस्य भूमनो व्यख्यद्रोदसी उभे ॥
Ten Soma, oczyszczając, wypływa jako Żywiciel, Obfitość, Dawca szczęścia; pan całej rozległości, objawił oba Niebiosa w ich prawdzie.
Mantra 8
समु प्रिया अनूषत गावो मदाय घृष्वयः । सोमासः कृण्वते पथः पवमानास इन्दवः ॥
Razem ukochane promienie Światła wysławiają Somę dla ekstazy; lśniące energie parają naprzód. Moce Somy, oczyszczając się, tworzą ścieżki, te krople Indu, które poruszają się w strumieniu wyjaśnienia.
Mantra 9
य ओजिष्ठस्तमा भर पवमान श्रवाय्यम् । यः पञ्च चर्षणीरभि रयिं येन वनामहै ॥
Przynieś nam, O Oczyszczający, to najbardziej potężne i godne słuchania, przez które możemy zdobyć obfitość istnienia, która sięga i podtrzymuje pięciokrotny lud w nas.
Mantra 10
सोमाः पवन्त इन्दवोऽस्मभ्यं गातुवित्तमाः । मित्राः सुवाना अरेपसः स्वाध्यः स्वर्विदः ॥
Krople Somy oczyszczają się dla nas, najbardziej znające ścieżki. Przychodzą jako przyjaciele, dobrze wyciśnięte, bez skazy, władcy nad sobą w swym działaniu, odnajdujący wyższe Światło.
Mantra 11
सुष्वाणासो व्यद्रिभिश्चिताना गोरधि त्वचि । इषमस्मभ्यमभितः समस्वरन्वसुविदः ॥
Dobrze wyciśnięte, wypchnięte przez kamienie tłoczące, zebrane na skórze Krowy; i z każdej strony razem brzmią dla nas impuls siły, ci odnajdujący prawdziwe bogactwa.
Mantra 12
एते पूता विपश्चितः सोमासो दध्याशिरः । सूर्यासो न दर्शतासो जिगत्नवो ध्रुवा घृते ॥
To są oczyszczone moce Somy, jasnowidzące, zmieszane z serwatką pożywienia. Jak słońca są piękne do oglądania; parają ku celowi, utrwalone w maślu, stabilne w świetlistym bogactwie.
Mantra 13
प्र सुन्वानस्यान्धसो मर्तो न वृत तद्वचः । अप श्वानमराधसं हता मखं न भृगवः ॥
Niech słowo wyruszy z wyciśniętej słodyczy; niech nie będzie powstrzymane jak słowo śmiertelnika. Odrzuć szczekającego przeciwnika, który nie przynosi słusznego zysku, powal go, jak Bhryguowie uderzają siłę przeszkody w ofierze.
Mantra 14
आ जामिरत्के अव्यत भुजे न पुत्र ओण्योः । सरज्जारो न योषणां वरो न योनिमासदम् ॥
Intymny został utkany na szacie, jak syn na kolanach dwóch matek. Porusza się szybko jak kochanek ku kobietom; jak oblubieniec zajmuje miejsce w łonie, wchodząc w macierz objawienia.
Mantra 15
स वीरो दक्षसाधनो वि यस्तस्तम्भ रोदसी । हरिः पवित्रे अव्यत वेधा न योनिमासदम् ॥
On jest bohaterem, który dokonuje swych czynów dzięki umiejętności; on, który rozdzielił i podtrzymał oba światy. Płowy zostaje przetykany przez sito; jak mądry rozporządca zajmuje on swe miejsce w łonie, ustanawiając właściwy fundament dzieła.
Mantra 16
अव्यो वारेभिः पवते सोमो गव्ये अधि त्वचि । कनिक्रदद्वृषा हरिरिन्द्रस्याभ्येति निष्कृतम् ॥
Przez wełniste filtry Soma oczyszcza się na jasnej skórze Światła. Wołając w swojej sile, płowy Byk zmierza ku otwartej przestrzeni Indry, ku wyzwolonemu polu przygotowanemu dla zwycięskiej mocy.
It is about Soma as he is pressed and purified (pavamāna) through the filter, becoming a powerful offering that brings strength, wealth, and success in the sacrifice.
It is a poetic image for an obstructing or guarding force at the threshold—symbolizing impurities or hindrances that must be driven away so Soma can flow freely and be offered.
Indra is the chief drinker of Soma in many Vedic rites; purified Soma is said to empower Indra’s victorious force, so the hymn pictures Soma streaming toward Indra’s prepared ‘open space.’
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.