Opening the text

Sukta 9.101
Soma Pavamāna (with addressed companions/priests as agents)
ಈ ಪವಮಾನ ಸ್ತೋತ್ರವು ಸೋಮನು ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟು ಉಣ್ಣೆಯ ಶೋಧಕದ ಮೂಲಕ ಶುದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುವಾಗ ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಯಾಜಕ ಸಹಚರರು ಅವನನ್ನು ಜಯಪ್ರದ, ಬಲವರ್ಧಕ ಪಾನೀಯವಾಗುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಲು, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲ ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ತರುವಂತೆ, ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಕ್ಕೂ ಜನಕ್ಕೂ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬುವಂತೆ ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ “ತೆರೆದ ಸ್ಥಳ”ದತ್ತ ಹರಿಯಲು ಸೋಮನನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ.
Mantra 1
पुरोजिती वो अन्धसः सुताय मादयित्नवे । अप श्वानं श्नथिष्टन सखायो दीर्घजिह्व्यम् ॥
ಹೇ ಸಖಿಗಳೇ, ಪುರೋಜಿತೀ (ಮುಂಚೂಣಿ ಜಯಕೊಡುವ) ನಿಮ್ಮ ಅಂಧಸ್—ಸೋಮರಸವನ್ನು, ಸುತ (ಪಿಷಿತ) ಮಾಡಿ ಆನಂದಮಯ ಮದಕ್ಕಾಗಿ; ದ್ವಾರರಕ್ಷಕ ದೀರ್ಘಜಿಹ್ವ್ಯ (ಉದ್ದ ನಾಲಿಗೆಯ) ಶ್ವಾನವನ್ನು ಹೊಡೆದು ದೂರ ತಳ್ಳಿ ಹಾಕಿರಿ.
Mantra 2
यो धारया पावकया परिप्रस्यन्दते सुतः । इन्दुरश्वो न कृत्व्यः ॥
ಯಾರು ಪಾವಕ (ಪ್ರಕಾಶಮಾನ-ಶುದ್ಧಿಕರ) ಧಾರೆಯಿಂದ, ಸುತ (ಪಿಷಿತ) ಆಗಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪರಿಪ್ರಸ್ಯಂದಿತವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಾನೋ—ಆ ಇಂದುವು ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ತತ್ಪರನಾದ ವೇಗವಂತ ಅಶ್ವದಂತೆ ಇದ್ದಾನೆ.
Mantra 3
तं दुरोषमभी नरः सोमं विश्वाच्या धिया । यज्ञं हिन्वन्त्यद्रिभिः ॥
ಆ ದುರುಪಹತ ಸೊಮದ ಕಡೆಗೆ ನರರು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಕ ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಾರೆ; ಅದ್ರಿ (ಪೀಷಣಕಲ್ಲುಗಳು)ಗಳಿಂದ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 4
सुतासो मधुमत्तमाः सोमा इन्द्राय मन्दिनः । पवित्रवन्तो अक्षरन्देवान्गच्छन्तु वो मदाः ॥
ಸುತ ಸೊಮಗಳು—ಮಧುರತೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೃದ್ಧ, ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಆನಂದಕರ—ಪವಿತ್ರ (ಪವಿತ್ರಕ)ದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತವೆ; ನಿಮ್ಮ ಮದಗಳು (ಉಲ್ಲಾಸಗಳು) ದೇವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಲಿ.
Mantra 5
इन्दुरिन्द्राय पवत इति देवासो अब्रुवन् । वाचस्पतिर्मखस्यते विश्वस्येशान ओजसा ॥
“ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಇಂದು ಪವಿತ್ರವಾಗಿ ಹರಿಯಲಿ,” ಎಂದು ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು; ವಾಚಸ್ಪತಿ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಓಜದಿಂದ ಸರ್ವದ ಇಶಾನ (ಅಧಿಪತಿ).
Mantra 6
सहस्रधारः पवते समुद्रो वाचमीङ्खयः । सोमः पती रयीणां सखेन्द्रस्य दिवेदिवे ॥
ಸಹಸ್ರಧಾರೆಯಾಗಿ ಸೋಮನು ಪವಿತ್ರನಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ—ವಾಣಿಯನ್ನು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಸಮುದ್ರದಂತೆ. ಸೋಮನು ರಯಿ-ಸಮೃದ್ಧಿಗಳ ಪತಿ; ಇಂದ್ರನ ಸಖನು, ದಿನೇ ದಿನೇ.
Mantra 7
अयं पूषा रयिर्भगः सोमः पुनानो अर्षति । पतिर्विश्वस्य भूमनो व्यख्यद्रोदसी उभे ॥
ಈ ಸೋಮನು, ಪುನಾನ (ಪವಿತ್ರನಾಗುತ್ತ), ಧಾರೆಯಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ—ಪೂಷಾ, ರಯಿ, ಭಗ (ಸೌಭಾಗ್ಯದಾತ) ಆಗಿ. ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕ ಭೂಮನ (ವಿಶಾಲತೆ) ಯ ಪತಿಯಾಗಿ, ದ್ಯೌ ಮತ್ತು ಪೃಥ್ವಿ—ಎರಡನ್ನೂ ಸತ್ಯರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು.
Mantra 8
समु प्रिया अनूषत गावो मदाय घृष्वयः । सोमासः कृण्वते पथः पवमानास इन्दवः ॥
ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾಶ-ಕಿರಣಗಳು ಮದ (ಆನಂದೋನ್ಮಾದ)ಕ್ಕಾಗಿ ಸೋಮನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತವೆ; ದೀಪ್ತ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಒತ್ತಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಪವಮಾನ ಇಂದುನ ಬಿಂದುಗಳು—ತಾವೇ ಪವಿತ್ರರಾಗುತ್ತ—ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.
Mantra 9
य ओजिष्ठस्तमा भर पवमान श्रवाय्यम् । यः पञ्च चर्षणीरभि रयिं येन वनामहै ॥
ಹೇ ಪವಮಾನ ಸೋಮ! ಅತ್ಯಂತ ಓಜಸ್ವಿಯಾದ, ಶ್ರವಣಾರ್ಹ (ಶ್ರವಾಯ್ಯ)ವಾದ ಅದನ್ನು ನಮಗೆ ತಂದುಕೊಡು; ಅದರ ಮೂಲಕ ನಾವು ಪಂಚ ಚರ್ಷಣಿಗಳ (ಐದು ಜನವರ್ಗಗಳ)ೊಳಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವ ರಯಿ—ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು—ಜಯಿಸೋಣ.
Mantra 10
सोमाः पवन्त इन्दवोऽस्मभ्यं गातुवित्तमाः । मित्राः सुवाना अरेपसः स्वाध्यः स्वर्विदः ॥
ಸೋಮದ ಬಿಂದುಗಳು ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಶುದ್ಧಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ—ಮಾರ್ಗಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜ್ಞಾನಿಗಳು (ಗಾತುವಿತ್ತಮ). ಅವರು ಮಿತ್ರರಾಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ, ಸುಪೀಡಿತರು, ಕಲಂಕವಿಲ್ಲದವರು; ಸ್ವಾಧ್ಯ—ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ-ನಿಯಂತ್ರಿತರು—ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ವಿದ್, ಉನ್ನತ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವವರು.
Mantra 11
सुष्वाणासो व्यद्रिभिश्चिताना गोरधि त्वचि । इषमस्मभ्यमभितः समस्वरन्वसुविदः ॥
ಸುಪೀಡಿತರಾಗಿ, ಪೀಡನಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಹೊರ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟು, ಅವರು ಗೋವಿನ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಸಂಗ್ರಹಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಒಂದೇ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಬಲದ ಪ್ರೇರಣೆ (ಇಷ) ಯನ್ನು ಮೊಳಗಿಸುತ್ತಾರೆ—ವಸುविद್, ಸತ್ಯ ಸಂಪತ್ತಿನ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವವರು.
Mantra 12
एते पूता विपश्चितः सोमासो दध्याशिरः । सूर्यासो न दर्शतासो जिगत्नवो ध्रुवा घृते ॥
ಇವರು ಶುದ್ಧರಾದ, ವಿಪಶ್ಚಿತ್ (ಸ್ಪಷ್ಟದೃಷ್ಟಿ) ಸೋಮರು—ಪೋಷಕ ದಧಿ-ಆಶಿರ (ಮೊಸರು-ಮಿಶ್ರಣ) ಜೊತೆಗೆ ಸಂಯುಕ್ತರು. ಸೂರ್ಯರಂತೆ ದರ್ಶನೀಯರು; ಗುರಿಯ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಘೃತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ—ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಸಮೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಚಲರು.
Mantra 13
प्र सुन्वानस्यान्धसो मर्तो न वृत तद्वचः । अप श्वानमराधसं हता मखं न भृगवः ॥
ಸುನ್ವಾನ (ಒತ್ತಿಹಿಂಡಿದ) ಮಧುರ ಅಂಧಸದಿಂದ ವಚನ ಹೊರಟುಹೋಗಲಿ; ಮನುಷ್ಯನದಂತೆ ತಡೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಡದೆ ಇರಲಿ. ಯೋಗ್ಯ ಲಾಭವಿಲ್ಲದ ಭೋಂಕುವ ಶ್ವಾನಸಮಾನ ವಿರೋಧಿಯನ್ನು ದೂರಸೆಯಿರಿ—ಭೃಗುಗಳು ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಡೆಯುವಂತೆ ಅದನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿರಿ.
Mantra 14
आ जामिरत्के अव्यत भुजे न पुत्र ओण्योः । सरज्जारो न योषणां वरो न योनिमासदम् ॥
ಆತ್ಮೀಯ (ಜಾಮಿ) ಅತ್ಕ (ವಸ್ತ್ರ) ಮೇಲೆ ನೇಯಲ್ಪಟ್ಟನು—ಎರಡು ತಾಯಿಗಳ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಮಗನಂತೆ. ಸ್ತ್ರೀಯರ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರೇಮಿಯಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ಸರಿಯುತ್ತಾನೆ; ವರನಂತೆ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಆಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ—ಪ್ರಕಟನೆಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 15
स वीरो दक्षसाधनो वि यस्तस्तम्भ रोदसी । हरिः पवित्रे अव्यत वेधा न योनिमासदम् ॥
ಅವನು ವೀರನು—ದಕ್ಷತೆಯಿಂದ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುವವನು; ರೋದಸೀ ಎಂಬ ಎರಡು ಲೋಕಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದವನು. ಹರಿಯು ಪವಿತ್ರ (ಶೋಧಕ)ದಲ್ಲಿ ನೆಯ್ದಂತೆ ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ; ವೇಧಾ (ಜ್ಞಾನಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ)ನಂತೆ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಆಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ—ಕರ್ಮದ ಋತ-ಆಧಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವವನು.
Mantra 16
अव्यो वारेभिः पवते सोमो गव्ये अधि त्वचि । कनिक्रदद्वृषा हरिरिन्द्रस्याभ्येति निष्कृतम् ॥
ಊನದ (ಅವ್ಯ) ಶೋಧಕಗಳ ಮೂಲಕ ಸೋಮನು ತಾನೇ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಗವ್ಯ, ಪ್ರಕಾಶಮಯ ತ್ವಚೆಯ ಮೇಲೆ. ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ, ಬಲಿಷ್ಠ ವೃಷಭ ಹರಿಯು ಇಂದ್ರನ ನಿಷ್ಕೃತ—ಮುಕ್ತ, ತೆರೆಯಾದ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.
It is about Soma as he is pressed and purified (pavamāna) through the filter, becoming a powerful offering that brings strength, wealth, and success in the sacrifice.
It is a poetic image for an obstructing or guarding force at the threshold—symbolizing impurities or hindrances that must be driven away so Soma can flow freely and be offered.
Indra is the chief drinker of Soma in many Vedic rites; purified Soma is said to empower Indra’s victorious force, so the hymn pictures Soma streaming toward Indra’s prepared ‘open space.’
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.