
Sukta 9.102
Traditional Soma Pavamāna seer-line (exact attribution varies by hymn index; commonly Bhṛgu/Angiras-related for Book 9 sequences)
Jagatī (probable for opening of RV 9.102)
Ten hymn Soma Pavamāna chwali oczyszczoną Somę jako rosnącą, świetlistą moc, która pobudza "lśniącą myśl Ṛty" i sprawia, że ofiara postępuje. Soma przedstawiony jest jako umiłowany i wszechprzenikający, harmonizujący bogów pod jednym prawem (vrata) i otwierający "zagrodę niebios", uwalniając światło i porządek w rytuale i świecie.
Mantra 1
क्राणा शिशुर्महीनां हिन्वन्नृतस्य दीधितिम् । विश्वा परि प्रिया भुवदध द्विता ॥
Rosnąc, dziecko wielkich popycha ku przodowi lśniącą myśl Rty; ogarniając wszystko, staje się umiłowanym, potem znów i znów ustanawiając rozkosz prawego porządku w istocie.
Mantra 2
उप त्रितस्य पाष्योरभक्त यद्गुहा पदम् । यज्ञस्य सप्त धामभिरध प्रियम् ॥
Zajął on swe miejsce blisko dwóch boków Trity, tam gdzie tajemne siedzenie ukryte jest w jaskini; następnie, przez siedem mocy ofiary, staje się umiłowanym wewnątrz dzieła.
Mantra 3
त्रीणि त्रितस्य धारया पृष्ठेष्वेरया रयिम् । मिमीते अस्य योजना वि सुक्रतुः ॥
Swoim strumieniem wprowadza w ruch bogactwo na wyżynach Trity, potrójne; ten o lśniącej woli wymierza jego powiązania i rozciągnięcia w ich właściwym porządku.
Mantra 4
जज्ञानं सप्त मातरो वेधामशासत श्रिये । अयं ध्रुवो रयीणां चिकेत यत् ॥
Gdy się narodził, siedem Matek ustanowiło Poznającego do dzieła blasku; ten staje się stałym fundamentem bogactw, gdy przebudza się ku tej prawdzie.
Mantra 5
अस्य व्रते सजोषसो विश्वे देवासो अद्रुहः । स्पार्हा भवन्ति रन्तयो जुषन्त यत् ॥
W jego prawie działania wszyscy bogowie stają się jednomyślni, bez wrogości; pragnące radości wypełniają się, i przyzwwalają na niego, gdy ten prawy porządek zostaje ustanowiony.
Mantra 6
यमी गर्भमृतावृधो दृशे चारुमजीजनन् । कविं मंहिष्ठमध्वरे पुरुस्पृहम् ॥
Jego sprowadzili na świat jako moc w łonie, ci, którzy krzewią Prawdę, pięknego do oglądania: widzącego, najhojniejszego w ofierze, pożądanego przez wielu.
Mantra 7
समीचीने अभि त्मना यह्वी ऋतस्य मातरा । तन्वाना यज्ञमानुषग्यदञ्जते ॥
Dwie potężne Matki Prawdy, zwrócone ku sobie, poruszają się własną siłą; rozciągając ofiarę w ludzkim biegu, namaszczają ją i przygotowują na to boskie działanie.
Mantra 8
क्रत्वा शुक्रेभिरक्षभिॠणोरप व्रजं दिवः । हिन्वन्नृतस्य दीधितिं प्राध्वरे ॥
Mocą woli, z jasnymi oczami, otwiera on zagrodę niebios; popychając naprzód lśniącą myśl Prawdy, sprawia, że ona postępuje w ofierze.
Soma is introduced as a growing ‘child of the great ones’ who impels the radiant thought of Ṛta and becomes universally beloved.
The hymn expands Soma’s role: his vrata brings the gods into harmony, and joy/rapture (ranti) arises as they consent to that established order.
Soma, by will and with bright ‘eyes,’ opens the heavenly enclosure (vrajaṃ divaḥ), releasing light/abundance while driving Ṛta’s brilliance forward in the sacrifice.
The movement settles into ritual efficacy: Soma’s inspired radiance is made to advance ‘in the adhvara,’ affirming purification as the means by which truth and power enter worship.
hinvann ṛtasya dīdhitim
asya vrate sajoṣaso viśve devāso adruhaḥ
apa vrajaṃ divaḥ
The deity is Soma Pavamāna—Soma as he is being purified and flowing through the filter during the soma ritual.
It means Soma energizes truth-aligned inspiration (ṛta) so that clear insight and right order become active in the mind and in the sacrifice.
It is a symbolic image for a heavenly enclosure holding light, abundance, or divine powers; Soma ‘opens’ it by his luminous force, releasing that wealth into the rite and the world.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.