
Sukta 9.100
Pavamāna Soma seer tradition (RV 9.100).
Likely Triṣṭubh; verify by scansion.
Ten hymn Pavamāna Soma sławi żywy przepływ Somy, gdy jest ona wyciskana, oczyszczana przez wełniany filtr i przygotowywana dla bogów, szczególnie jako ukochany napój Indry. Używając intymnej symboliki (matki opiekujące się nowonarodzonym cielęciem), przedstawia oczyszczenie zarówno jako rytualne udoskonalenie, jak i objawienie prawdziwej, promienistej postaci Somy. Hymn kończy się ukazaniem kosmicznej wielkości Somy, przewyższającej Niebo i Ziemię i odrzucającej opierający się "płaszcz", tak aby oczyszczony strumień mógł wzmocnić boski porządek i ludzkie wglądy.
Mantra 1
अभी नवन्ते अद्रुहः प्रियमिन्द्रस्य काम्यम् । वत्सं न पूर्व आयुनि जातं रिहन्ति मातरः ॥
Ku niemu się ściskają i kłaniają moce niezwodnicze, ku temu co drogie i pożądane przez Indrę; jak matki liżą cielę urodzone w pierwszym życiu, tak one pielęgnują je i doskonalą w prawdziwą formę.
Mantra 2
पुनान इन्दवा भर सोम द्विबर्हसं रयिम् । त्वं वसूनि पुष्यसि विश्वानि दाशुषो गृहे ॥
Oczyszczając się, o jasna kropli, przynieś, o Somo, bogactwo o podwójnej pełni; ty krzewisz wszystkie skarby w domu dającego, w istocie, która się ofiaruje.
Mantra 3
त्वं धियं मनोयुजं सृजा वृष्टिं न तन्यतुः । त्वं वसूनि पार्थिवा दिव्या च सोम पुष्यसि ॥
Ty uwalniasz myśl zaprzężoną w umysł, jak grzmot uwalnia deszcz; ty sprawiasz, że kwitną skarby ziemi i także te niebiańskie, o Somo.
Mantra 4
परि ते जिग्युषो यथा धारा सुतस्य धावति । रंहमाणा व्यव्ययं वारं वाजीव सानसिः ॥
Jak dla zwycięskiego, twój wyciśnięty strumień płynie dokoła; pędząc naprzód, przechodzi przez niezniszczalny wełniany filtr, jak silny rumak zdobywający nagrodę.
Mantra 5
क्रत्वे दक्षाय नः कवे पवस्व सोम धारया । इन्द्राय पातवे सुतो मित्राय वरुणाय च ॥
Dla naszej woli i naszej mocy rozróżniania, o wieszczu, płyną oczyszczony, o Somo, w strumieniu - wyciśnięty, by pił go Indra, a także dla Mitry i Waruny.
Mantra 6
पवस्व वाजसातमः पवित्रे धारया सुतः । इन्द्राय सोम विष्णवे देवेभ्यो मधुमत्तमः ॥
Płyną oczyszczony, najbardziej zdobywający obfitość, wyciśnięty do oczyszczacza jako strumień; dla Indry, o Somo, dla Wisznu, dla bogów - najbogatszy w miód w rozkoszy.
Mantra 7
त्वां रिहन्ति मातरो हरिं पवित्रे अद्रुहः । वत्सं जातं न धेनवः पवमान विधर्मणि ॥
Moce karmiące, bez wrogości, liżą i pielegnują cię - płowego Somę - w oczyszczaczu; jak krowy swoje nowonarodzone cielę, wspierają cię, o Pawamana, w szerokim prawie twego działania.
Mantra 8
पवमान महि श्रवश्चित्रेभिर्यासि रश्मिभिः । शर्धन्तमांसि जिघ्नसे विश्वानि दाशुषो गृहे ॥
O Pawamana, poruszasz się z wielką sławą swoimi wielobarwnymi promieniami; parąc naprzód, uderzasz i niszczysz wszystkie ciemności w domu dającego.
Mantra 9
त्वं द्यां च महिव्रत पृथिवीं चाति जभ्रिषे । प्रति द्रापिममुञ्चथाः पवमान महित्वना ॥
Ty, o szeroki w ślubowaniach, podtrzymałeś i przewyższyłeś zarówno Niebo, jak i Ziemię; i przez swoją wielkość, o Pawamana, rozluźniasz i odrzucasz płaszcz, który stawia opór.
The hymn opens with the faithful, undeceiving powers pressing toward Soma—cherishing and perfecting it like mothers tending a newborn calf, emphasizing careful formation through purification.
Soma is invoked to flow in a strong stream for human kratu and dakṣa, and to become the drink that empowers Indra while also serving other upholders of order (Mitra–Varuṇa).
Soma’s greatness is proclaimed as cosmic: he upholds and exceeds Heaven and Earth and, by his might, throws off the obstructing covering (drāpi), revealing pure potency.
The hymn settles into the assurance that the purified flow—now unveiled and powerful—stands ready to be offered and to confer strength, clarity, and ordered vitality.
अभी नवन्ते अद्रुहः प्रियमिन्द्रस्य काम्यम् । वत्सं न पूर्व आयुनि जातं रिहन्ति मातरः ॥kratve dakṣāya naḥ kave pavasva soma dhārayā
त्वं द्यां च महिव्रत पृथिवीं चाति जभ्रिषे । प्रति द्रापिममुञ्चथाः पवमान महित्वना ॥It praises Soma as he is pressed and purified through the filter, becoming a powerful, shining drink—especially for Indra—and a source of clarity and strength for the worshippers.
The image highlights careful nurturing: just as a calf is lovingly licked into health and form, Soma is refined through ritual purification until his true potency is revealed.
It is a metaphor for removing obstruction and dullness: as Soma is purified, he throws off what resists, revealing a clearer, stronger power that can uplift gods and humans.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.