Sarga 110

Verse 1

क्रुद्धमाज्ञाय रामं तु वसिष्ठः प्रत्युवाच ह ।जाबालिरपि जानीते लोकस्यास्य गतागतिम् ॥१॥

Zauważywszy, że Rāma był oburzony, Vasiṣṭha odpowiedział: 'Również Jābāli rozumie przyjście i odejście, drogę i przeznaczenie, istot w tym świecie.'

Verse 2

निवर्तयितुकामस्तु त्वामेतद्वाक्यमब्रवीत् ।इमां लोकसमुत्पत्तिं लोकनाथ निबोध मे ॥२॥

O Panie światów, on wypowiedział do ciebie te słowa, pragnąc jedynie sprawić, byś zawrócił. Teraz posłuchaj ode mnie opowieści o początku świata.

Verse 3

सर्वं सलिलमेवासीत्पृथिवी यत्र निर्मिता ।ततः स‌मभवद्ब्रह्मा स्वयम्भूर्दैवतैः स‌ह ॥३॥

Na początku wszystko było wodą, z której uformowała się ziemia; potem Samoistny Brahma (Svajambhu) objawił się, wraz z bóstwami.

Verse 4

स वराहस्ततो भूत्वा प्रोज्जहार वसुन्धराम् ।असृजच्च जगत्सर्वं सह पुत्रैः कृतात्मभिः ॥४॥

Wtedy przybrał postać Waraha, Dzika, wzniósł Ziemię i stworzył cały świat wraz ze swymi synami, duszami oczyszczonymi i opanowanymi.

Verse 5

आकाशप्रभवो ब्रह्मा शाश्वतो नित्य अव्ययः ।तस्मान्मरीचिः संज‌ज्ञे मरीचेः कश्यपः सुतः ॥५॥

Brahma, powstały z przestrzeni, wieczny, stały i niezniszczalny; z niego narodził się Marici, a z Marici Kaśjapa, jego syn.

Verse 6

विवस्वान्काश्यपात् जज्ञे मनुर्वैवस्वतः स्वयम् ।स तु प्रजापतिः पूर्वमिक्ष्वाकुस्तु मनोः सुतः ॥६॥

Z Kaśjapy narodził się Wiwaswan (Słońce), a z Wiwaswana Manu Waiwaswata. Ten Manu był pierwszym Prađźapatim; a Ikszwaku narodził się jako syn Manu.

Verse 7

यस्येयं प्रथमं दत्ता समृद्धा मनुना मही ।तमिक्ष्वाकुमयोध्यायां राजानं विद्धि पूर्वकम् ॥७॥

Ikṣvāku, któremu Manu pierwszy raz nadał tę pomyślną ziemię, poznaj go jako najwcześniejszego króla w Ayodhyā.

Verse 8

इक्ष्वाकोस्तु सुत श्रीमान्कुक्षिरेवेति विश्रुतः ।कुक्षेरथात्मजो वीरो विकुक्षिरुदपद्यत ॥८॥

Ikṣvāku miał sławnego syna, znanego imieniem Kukṣi; a potem Kukṣi urodził się bohaterski Vikukṣi.

Verse 9

विकुक्षेस्तु महातेजा बाणः पुत्र प्रतापवान् ।बाणस्य तु महाबाहुरनरण्यो महात‌पाः ॥९॥

Vikukṣi urodził się Bāṇa, potężny w blasku i mocy; a Bāṇie urodził się Anaraṇya, o wielkich ramionach i surowy w dyscyplinie.

Verse 10

नानावृष्टिर्बभूवास्मिन्नदुर्भिक्षं सतां वरे ।अनरण्ये महाराजे तस्करो नापि कश्चन ॥१०॥

Gdy wielki król Anaraṇya, najlepszy wśród cnotliwych, panował nad tym królestwem, nie było suszy, nie było głodu, i nie było nawet ani jednego złodzieja.

Verse 11

अनरण्यान्महाबाहुः पृथु राजा बभूव ह ।तस्मात्पृथोमेहाराजस्त्रिशङ्कुरुदपद्यत ॥११॥स सत्यवचनाद् वीरः स‌शरीरो दिवं गतः ।

Z Anaraṇyi narodził się potężnoramienny król Pṛthu; z Pṛthu narodził się wielki król Triśaṅku. Ten bohaterski Triśaṅku, dzięki mocy swojej prawdomówności, udał się do nieba wraz ze swoim ciałem.

Verse 12

त्रिशङ्कोरभवत्सूनुर्दुन्धुमारो महायशाः ॥१२॥दुन्धुमारान्महातेजा युवनाश्वो व्यजायत ।

Synem Triśaṅku był słynny Dundhumāra; z Dundhumāry narodził się wielce promienny Yuvanāśva.

Verses 13-14

युवनाश्वसुत श्श्रीमान्मान्धाता समपद्यत ॥१३॥मान्धातुस्त महातेजाः सुसन्धिरुदपद्यत ।सुसन्धेरपि पुत्रौ द्वौ ध्रुवसन्धिः प्रसेनजित् ॥१४॥यशस्वी ध्रुवसन्धेस्तु भरतो रिपुसूदनः ।

Synem Yuvanāśvy był majestatyczny Māndhātṛ; z Māndhātṛ narodził się potężny Susandhi. Susandhi miał dwóch synów, Dhruvasandhiego i Prasēnajita. Z Dhruvasandhiego narodził się słynny Bharata, pogromca wrogów.

Verses 15-16

भरतात्तु महाबाहोरसितो नाम जायत ॥१५॥यस्यैते प्रतिराजान उदपद्यन्त शत्रवः ।हैहयास्तालजङ्घाश्च शूराश्च शशिबिन्दवः ॥१६॥

Z Bharaty, o potężnych ramionach, narodził się Asita. Przeciw niemu powstali wrodzy rywalizujący królowie, Haihayowie, Tālajaṅghowie i dzielni Śaśibindusowie.

Verse 17

तांस्तु सर्वान्प्रतिव्यूह्य युद्धे राजा प्रवासितः ।स च शैलवरे रम्ये बभूवाभिरतो मुनिः ॥१७॥

Chociaż król spotkał ich wszystkich w bitwie, został zesłany na wygnanie. Wtedy przebywał w urokliwym regionie górskim, zadowolony i spokojny, jak mędrzec (muni).

Verse 18

द्वे चास्य भार्ये गर्भिण्यौ बभूवतुरिति श्रुतिः ।एका गर्भविनाशाय सपत्न्यै गरलं ददौ ॥१८॥

Mówi się, że miał dwie żony, i obie zaszły w ciążę. Jedna z nich, dążąc do zniszczenia nienarodzonego dziecka swojej współmałżonki, podała jej truciznę.

Verse 19

भार्गवश्च्यवनो नाम हिमवन्तमुपाश्रितः ।तमृषिं समुपागम्य कालिन्दी त्वभ्यवादयत् ॥१९॥स तामभ्यवदद्विप्रो वरेप्सुं पुत्रजन्मनि ।

Istniał mędrzec Bhārgava o imieniu Cyavana, który znalazł schronienie na Himavat. Kālinḍī podeszła do tego świętego męża i oddała mu pokłon; wtedy bramin przemówił do niej, gdyż pragnęła ona błogosławieństwa, narodzenia syna.

Verse 20

पुत्रस्ते भविता देवि महात्मा लोकविश्रुतः ॥२०॥धार्मिकश्च सुशीलश्च वंशकर्ताऽरिसूदनः ।

O królowo, będziesz miała syna, wielkodusznego i sławnego na świecie, cnotliwego i szlachetnego w postępowaniu, który będzie kontynuatorem rodu i niszczycielem wrogów.

Verses 21-22

कृत्वा प्रदक्षिणं हृष्टा मुनिंतमनुमान्य च ॥२१॥पद्मपत्रसमानाक्षं पद्मगर्भसमप्रभम् ।ततः सा गृहमागम्य देवी पुत्रं व्यजायत ॥२२॥

Uradowana, dokonała pradakṣiṇy wokół mędrca i pożegnała się z nim; po powrocie do domu królowa urodziła syna o oczach jak lotosy, promiennego jak Zrodzony z Lotosu (Brahmā).

Verse 23

सपत्न्या तु गरस्तस्यै दत्तो गर्भजिघांसया ।गरेण सह तेनैव जात स्स सगरोऽभवत् ॥२३॥

Lecz jej współmałżonka, pragnąc zniszczyć embrion, podała jej truciznę. Dziecko urodziło się wraz z tą trucizną (gara) i dlatego zostało nazwane Sagara.

Verse 24

स राजा सगरो नाम यः स‌मुद्रमखानयत् ।इष्ट्वा पर्वणि वेगेन त्रासयन इमाः प्रजाः ॥२४॥

Ten król, imieniem Sagara, był tym, który kazał wykopać ocean. Po odprawieniu ofiary w dniu święta pełni księżyca, swoim potężnym dziełem szybko napełnił ludzi podziwem i lękiem.

Verse 25

असमञ्जस्तु पुत्रोऽभूत्सगरस्येति न श्श्रुतम् ।जीवन्नेव स पित्रा तु निरस्तः पापकर्मकृत् ॥२५॥

Słyszeliśmy, że Sagara miał syna imieniem Asamañja. Gdy jego ojciec jeszcze żył, ten sprawca grzesznych czynów został przez niego wygnany.

Verse 26

अंशुमानिति पुत्रोऽभूदसमञ्जस्य वीर्यवान् ।दिलीपोंशुमतः पुत्रो दिलीपस्य भगीरथः ॥२६॥

Dzielny Aṁśumān narodził się jako syn Asamañji. Dilīpa był synem Aṁśumāna, a Bhagīratha był synem Dilīpy.

Verse 27

भगीरथात्ककुत्स्थस्तु काकुत्स्था येन विश्रुताः ।ककुत्स्थस्य च पुत्रोऽभूद्रघुर्येन च राघवाः ॥२७॥

Z Bhagīrathy narodził się Kakutstha, dzięki któremu twój ród stał się sławny jako Kākuṭsthowie. A Kakutstha miał syna Raghu, dzięki któremu jesteście znani jako Rāghavowie.

Verse 28

रघोस्तु पुत्रस्तेजस्वी प्रवृद्धः पुरुषादकः ।कल्माषपाद स्सौदास इत्येवं प्रथितो भुवि ॥२८॥

Słynny syn Raghu, wzrósłszy w potęgę, stał się znany na ziemi pod imionami Kalmaszapada i Saudasa; i, na mocy klątwy ryszego, przez pewien czas był znany również jako pożeracz ludzi.

Verse 29

कल्माषपादपुत्रोऽभूच्छङ्खणस्त्विति विश्रुतः ।यस्तु तद्वीर्यमासाद्य सहसैन्यो व्यनीनशत् ॥२९॥

Syn Kalmaszapady stał się sławny pod imieniem Śankhana; i ktokolwiek stanął naprzeciw jego męstwa, został zmiażdżony wraz ze swą armią.

Verses 30-33

शङ्खणस्य च पुत्रोऽभूच्छूर श्रीमान्सुदर्शनः ।सुदर्शनस्याग्निवर्णः अग्निवर्णस्य शीघ्रगः ॥३०॥शीघ्रगस्य मरुः पुत्रो मरोः पुत्रः प्रशुश्रुवः ।प्रशुश्रुवस्य पुत्रोभूदम्बरीषो महाद्युतिः ॥३१॥अम्बरीषस्य पुत्रोभून्नहुषः सत्यविक्रमः ।नहुषस्य च नाभागः पुत्रः परमधार्मिकः ॥३२॥अजश्च सुव्रतश्चैव नाभागस्य सुतावुभौ ।अजस्यैव च धर्मात्मा राजा दशरथस्सुतः ॥३३॥

Synem Śankhany był bohaterski i wspaniały Sudarśana; synem Sudarśany był Agnivarna, a synem Agnivarny Śighraga. Synem Śighragi był Maru; synem Maru Praśuśruva; a synem Praśuśruvy był promienny Ambariśa. Synem Ambariśy był Nahusza, którego męstwo było prawdziwe; synem Nahuszy był najwyżnie sprawiedliwy Nabhaga. Nabhaga miał dwóch synów, Aję i Suvratę; a synem Aji był sprawiedliwy król Daśaratha.

Verse 34

तस्य ज्येष्ठोऽसि दायादो राम इत्यभिविश्रुतः ।तद्गृहाण स्वकं राज्यमवेक्षस्व जनं नृप ॥३४॥

Jesteś jego najstarszym spadkobiercą, wszędzie słynącym jako Rama. Dlatego, o królu, przyjmij swoje własne królestwo i troszcz się o lud.

Verse 35

इक्ष्वाकूणां हि सर्वेषां राजा भवति पूर्वजः ।पूर्वजे नापरः पुत्रो ज्येष्ठो राज्येऽभिषिच्यते ॥३५॥

Wśród wszystkich Ikśwaków to najstarszy zostaje królem. Dopóki żyje starszy, żaden młodszy syn nie jest namaszczony na tron.

Verse 36

स राघवाणां कुलधर्ममात्मनः सनातनं नाद्य विहन्तुमर्हसि ।प्रभूतरत्नामनुशाधि मेदिनीं प्रभूतराष्ट्रां पितृवन्महायशः ॥

O słynny Rama, nie powinieneś dziś porzucać wiecznego prawa rodzinnego Raghawów. Rządź, jak twój ojciec, tą ziemią, bogatą w skarby i rozległą w krainach.