Sukta 77
Sukta 9.77
ഈ ചെറു പവമാന സ്തോത്രം പാത്രത്തിൽ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു തയ്യാറാകുന്ന സോമത്തെ സ്തുതിക്കുന്നു—ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രമായി പ്രകാശിക്കുന്ന, തടയാനാവാത്ത ശക്തിയായി; അത് വിജയംയും സമൃദ്ധിയും നൽകുന്നു. ചാലിച്ച സോമം മധുരവും ദീപ്തവുമായും ഋതം വഹിക്കുന്നതുമായതായി വരച്ചുകാട്ടുന്നു; നെയ്യുപോലെയുള്ള സാരത്തിന്റെ സമൃദ്ധധാരകളെ അവൻ തന്റെ അടുക്കലേക്ക് ആകർഷിച്ച് യജമാനനിൽ ബലം, “കിരണങ്ങൾ” (ഗോ), പ്രചോദിത വാക്ക് എന്നിവ ഉണർത്തുന്നു. അവസാന ഗതിയിൽ സോമധാരയെ വരുണ-മിത്രന്മാരുടെ വിശാലവും വിശ്വസ്തവുമായ ശക്തികളോടു ഐക്യപ്പെടുത്തുന്നു; അതിനാൽ ഈ ശുദ്ധീകരണം ഒരു ആചാരപ്രവർത്തി മാത്രമല്ല, ബ്രഹ്മാണ്ഡക്രമവും അന്തർസത്യവും ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
एष प्र कोशे मधुमाँ अचिक्रददिन्द्रस्य वज्रो वपुषो वपुष्टरः । अभीमृतस्य सुदुघा घृतश्चुतो वाश्रा अर्षन्ति पयसेव धेनवः ॥
ഈ സോമൻ മധുരാനന്ദം നിറഞ്ഞ് പാത്രത്തിൽ ഉച്ചത്തിൽ മുഴങ്ങുന്നു—ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രം, തേജസ്സിനെക്കാളും കൂടുതൽ തേജസ്വി. ഋതത്തിന്റെ (സത്യക്രമത്തിന്റെ) സുദുഘാ ധാരകൾ, ഘൃതസമൃദ്ധി തുളുമ്പി, അവന്റെ ദിശയിൽ പാലോടെ മുഴങ്ങുന്ന ധേനുക്കൾ പോലെ ഒഴുകിവരുന്നു.
Mantra 2
स पूर्व्यः पवते यं दिवस्परि श्येनो मथायदिषितस्तिरो रजः । स मध्व आ युवते वेविजान इत्कृशानोरस्तुर्मनसाह बिभ्युषा ॥
ആ പുരാതന സോമൻ ശുദ്ധിയായി ഒഴുകുന്നു—ശ്യേനൻ (പരുന്ത്) ദ്യൗലോകത്തിനപ്പുറം നിന്ന്, മധ്യപ്രദേശത്തെ കടന്ന് കൊണ്ടുവന്നവൻ. അവൻ മധുരാനന്ദത്തോടെ വേഗം പ്രാപിക്കുന്നു, ശക്തിയാൽ വിറയുന്നു; കൃശാനു ധനുര്ധരന്റെ അമ്പും വില്ലും പോലും മനസ്സിൽ ഭയപ്പെടുത്തുന്നതായി അവനെ കരുതിയിരുന്നു.
Mantra 3
ते नः पूर्वास उपरास इन्दवो महे वाजाय धन्वन्तु गोमते । ईक्षेण्यासो अह्यो न चारवो ब्रह्मब्रह्म ये जुजुषुर्हविर्हविः ॥
ഞങ്ങൾക്കായി ആ പുരാതനവും പിന്നീടുള്ളതുമായ ഇന്ദു-ബിന്ദുക്കൾ, ഗോമതിയായ മഹാ വാജ (ബല-സമൃദ്ധി)യിലേക്കു വേഗം പ്രാപിക്കട്ടെ. ദൃശ്യവും സർപ്പത്തെപ്പോലെ വേഗവുമുള്ളവർ, ഓരോ ഹവിയോടും ഓരോ ബ്രഹ്മ (മന്ത്ര)വും സ്വീകരിക്കുന്നവർ—അവർ മന്ത്രത്തിനുമേൽ മന്ത്രമായി ഞങ്ങളിലകത്ത് സഞ്ചരിക്കട്ടെ.
Mantra 4
अयं नो विद्वान्वनवद्वनुष्यत इन्दुः सत्राचा मनसा पुरुष्टुतः । इनस्य यः सदने गर्भमादधे गवामुरुब्जमभ्यर्षति व्रजम् ॥
ഈ സോമൻ (ഇന്ദു) ജ്ഞാനവാനായി, വനങ്ങളിൽ അന്വേഷിക്കുന്നവനെപ്പോലെ (മറഞ്ഞിരിക്കുന്നതിനെ) ഞങ്ങൾക്കായി ജയിക്കുന്നു; മനസ്സോടെ നേരെ, സത്രമായി നിരന്തരമായി സഞ്ചരിച്ച്, അനേകരാൽ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നു. യാർ സദനത്തിൽ ഗർഭം (അന്തര്ഗ്ഗഠനം) സ്ഥാപിക്കുന്നുവോ, അവൻ ഗാവുകളുടെ വിശാല വ്രജം—കിരണങ്ങളുടെ വിശാല വേലി/അടുപ്പം—അഭിമുഖമായി വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞുചേരുന്നു.
Mantra 5
चक्रिर्दिवः पवते कृत्व्यो रसो महाँ अदब्धो वरुणो हुरुग्यते । असावि मित्रो वृजनेषु यज्ञियोऽत्यो न यूथे वृषयुः कनिक्रदत् ॥
ദ്യുലോകത്തിൽ നിന്ന് ഋതകർമാ (ശുദ്ധകർമ്മങ്ങളുടെ കര്‍ത്താവ്) കൃത്യവ്യോ രസം പവിത്രമായി ഒഴുകിവരുന്നു; മഹാൻ, അദബ്ധൻ—വരുൺ, വിശാല ഋതധർമ്മത്തിന്റെ ശക്തി, വിശാല ഇടങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു. മിത്രനും വൃജനങ്ങളിൽ (നമ്മുടെ നിലനില്പിന്റെ മേഖലകളിൽ) യജ്ഞയോഗ്യനായി പിഴിഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നു; കൂട്ടത്തിൽ ബലവാനായ അശ്വംപോലെ, വൃഷയു ആയി ഘോഷിക്കുന്നു.
Inside Sukta 77
How it unfolds
- Where it opens
Soma is heard and seen in the vessel—sweet, radiant, and explicitly named as Indra’s vajra-like power.
- Development
The hymn expands the imagery: streams of ṛta and ghee-like richness flow toward him; the Soma-drops, ancient and later, speed toward great strength and ‘rays,’ accepting offering and mantra in a continuous inner movement.
- Climax
Soma’s purified force is universalized: he flows from the luminous heaven as the ‘right-doer’ essence, vast and unbetrayable—identified with Varuṇa’s wide law and Mitra’s sacrificial harmony.
- Where it settles
The flow culminates in a vigorous, victorious drive—like a strong stallion crying within the herd—leaving the hearer with energized aspiration and ordered power ready for ritual offering and inner conquest.
The deity: Soma Pavamāna
- Cosmic functionHe mediates between heaven and earth through sacrifice, quickening the gods, strengthening Indra for victory, and establishing the flow of ṛta (cosmic truth/order) as abundance, inspiration, and protection.
- Inner significanceThe clarified Soma symbolizes purified consciousness and concentrated life-force: when filtered, it becomes decisive will (vajra), luminous discernment, and mantra-powered aspiration that aligns the seeker with truth and right action.
Famous verses
indrasya vajro vapuṣo vapuṣṭaraḥ
brahma-brahma ye jujuṣur havir-haviḥ
चक्रिर्दिवः पवते कृत्व्यो रसो महाँ अदब्धो वरुणो हुरुग्यते । असावि मित्रो वृजनेषु यज्ञियोऽत्यो न यूथे वृषयुः कनिक्रदत् ॥Attributes of the deity
- Pavamāna (self-purifying, flowing clear)
- Madhumat (honey-sweet delight)
- Vajra-like force (Indra’s empowering might)
- Ṛta-linked (streams of Truth)
- Ghee-dripping richness (ghṛtaścuta)
- Swift, visible movement (serpent-like imagery)
- Wide-law power (Varuṇa aspect)
- Harmonizing, sacrificial friendliness (Mitra aspect)
Also by this seer
- General participation in Mandala 9’s Soma-Pavamāna hymns (praise of Soma in the act of filtration and pressing).
The rite, step by step
- Press Soma on the soma-stones and collect the juice.
- Filter/purify through wool or strainer into the vessel (kośa/droṇa), reciting Pavamāna verses.
- Offer purified Soma in libations to Indra (and associated deities), maintaining ṛta through correct chant and measure.
- Complete with additional offerings and prayers for vāja (victorious force), go (rays/cattle), and protection under Varuṇa–Mitra order.
Offerings
- Purified Soma juice (pavamāna)
- Ghee (as accompanying oblation and as the hymn’s symbolic ‘richness’)
- Havis offerings paired with mantras (havir-haviḥ)
Frequently Asked Questions
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma as he is purified and made ready for offering—described as Indra’s thunderbolt-like power.
Because purified Soma is seen as the force that empowers Indra to overcome obstacles; spiritually, it represents a concentrated, decisive energy born from purification.
The final verse shows Soma’s flow as carrying the powers of Varuṇa (vast, unbreakable cosmic law) and Mitra (harmony and right relationship), so the ritual purification also signifies alignment with ṛta.
Ask anything about Sukta 77 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
