
Sukta 9.77
अयं लघुः पवमानसूक्तः सोमं स्तौति यथा सः पात्रे परिशुध्यते सिद्धो भवति च, इन्द्रस्य वज्ररूपेण दीप्तः—अप्रतिहतबलः यो जयम् ऐश्वर्यं च जनयति। मन्त्रेषु छन्नः सोमो मधुरः प्रभास्वरः ऋतधारकश्च निरूप्यते; सः स्वयम् आज्यसदृशान् रसान् समृद्धान् स्रोतांसि आकर्षति, यजमानं च बलेन ‘गवः’ इव रश्मिभिः तथा धिया प्रेरितया वाचा च तेजयति। अन्त्ये प्रवाहे सोमधारा वरुणमित्रयोर्विशालाभिः श्रद्धावतीभिः शक्तिभिः समीकृता दृश्यते; अतः शोधनं केवलं यज्ञकर्म न, किन्तु विश्वस्य ऋतस्य अन्तःसत्यस्य च सामञ्जस्यकरणम्।
Mantra 1
एष प्र कोशे मधुमाँ अचिक्रददिन्द्रस्य वज्रो वपुषो वपुष्टरः । अभीमृतस्य सुदुघा घृतश्चुतो वाश्रा अर्षन्ति पयसेव धेनवः ॥
एष प्र कोशे मधुमान् अचिक्रदद्—इन्द्रस्य वज्रो वपुषो वपुष्टरः। अभिमृतस्य सुदुघा घृतश्चुतो वाश्रा अर्षन्ति पयसेव धेनवः॥
Mantra 2
स पूर्व्यः पवते यं दिवस्परि श्येनो मथायदिषितस्तिरो रजः । स मध्व आ युवते वेविजान इत्कृशानोरस्तुर्मनसाह बिभ्युषा ॥
स पूर्व्यः पवते यं दिवस्परि श्येनो मथायदि षितस्तिरो रजः। स मध्व आ युवते वेविजान इत्कृशानोरस्तुर्मनसाह बिभ्युषा॥
Mantra 3
ते नः पूर्वास उपरास इन्दवो महे वाजाय धन्वन्तु गोमते । ईक्षेण्यासो अह्यो न चारवो ब्रह्मब्रह्म ये जुजुषुर्हविर्हविः ॥
ते नः पूर्वास उपरास इन्दवो महे वाजाय धन्वन्तु गोमते। ईक्षण्यासो अह्यो न चारवो ब्रह्मब्रह्म ये जुजुषुर्हविर्हविः॥
Mantra 4
अयं नो विद्वान्वनवद्वनुष्यत इन्दुः सत्राचा मनसा पुरुष्टुतः । इनस्य यः सदने गर्भमादधे गवामुरुब्जमभ्यर्षति व्रजम् ॥
अयम् इन्दुः सोमो विद्वान् नः वनवत् वनुष्यतः गूढं धनं जयति; सत्राचा मनसा सरलं गच्छति, बहुभिः पुरुष्टुतः। यः सदने गर्भम् आदधाति, स गवाम् उरुब्जं व्रजम्—यत्र दीप्ताः गावः संहिता भवन्ति—अभ्यर्षति।
Mantra 5
चक्रिर्दिवः पवते कृत्व्यो रसो महाँ अदब्धो वरुणो हुरुग्यते । असावि मित्रो वृजनेषु यज्ञियोऽत्यो न यूथे वृषयुः कनिक्रदत् ॥
दिवः पवते कृत्व्यः रसः—ऋतस्य कर्मकर्ता, बहुकर्मा; महान् अदब्धः वरुणः, ऋतस्य विशाल-नियमस्य शक्तिः, उरुग्यते। व्रजनेषु मित्रोऽपि असावि, यज्ञियः; यूथे वृषयुः अत्यो न कनि-क्रदत्।
Soma is heard and seen in the vessel—sweet, radiant, and explicitly named as Indra’s vajra-like power.
The hymn expands the imagery: streams of ṛta and ghee-like richness flow toward him; the Soma-drops, ancient and later, speed toward great strength and ‘rays,’ accepting offering and mantra in a continuous inner movement.
Soma’s purified force is universalized: he flows from the luminous heaven as the ‘right-doer’ essence, vast and unbetrayable—identified with Varuṇa’s wide law and Mitra’s sacrificial harmony.
The flow culminates in a vigorous, victorious drive—like a strong stallion crying within the herd—leaving the hearer with energized aspiration and ordered power ready for ritual offering and inner conquest.
indrasya vajro vapuṣo vapuṣṭaraḥ
brahma-brahma ye jujuṣur havir-haviḥ
चक्रिर्दिवः पवते कृत्व्यो रसो महाँ अदब्धो वरुणो हुरुग्यते । असावि मित्रो वृजनेषु यज्ञियोऽत्यो न यूथे वृषयुः कनिक्रदत् ॥The hymn praises Soma Pavamāna—Soma as he is purified and made ready for offering—described as Indra’s thunderbolt-like power.
Because purified Soma is seen as the force that empowers Indra to overcome obstacles; spiritually, it represents a concentrated, decisive energy born from purification.
The final verse shows Soma’s flow as carrying the powers of Varuṇa (vast, unbreakable cosmic law) and Mitra (harmony and right relationship), so the ritual purification also signifies alignment with ṛta.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.