Sukta 77
Sukta 9.77
Soma Pavamāna (as Indra’s vajra-form)
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପବମାନ ସୂକ୍ତରେ ସୋମଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇଛି—ସେ ଛାଣାଯାଇ ପାତ୍ରରେ ପକ୍କା ହେଉଥିବାବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ରରୂପେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଅପରାଜେୟ ଶକ୍ତି ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇ ବିଜୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଆଣନ୍ତି। ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଛାଣା ସୋମକୁ ମଧୁର, ରଶ୍ମିମୟ ଓ ଋତ-ଧାରକ ଭାବେ ଚିତ୍ରଣ କରେ; ସେ ଘୃତସଦୃଶ ସାରର ଧନାଢ୍ୟ ଧାରାଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ପାଖକୁ ଆକର୍ଷିତ କରି ଯଜମାନଙ୍କୁ ବଳ, “ଗୋ” (ରଶ୍ମି) ଓ ପ୍ରେରିତ ବାଣୀରେ ସଚେତନ କରନ୍ତି। ଶେଷ ଗତିରେ ସୋମ-ପ୍ରବାହକୁ ବରୁଣ ଓ ମିତ୍ରଙ୍କ ବିସ୍ତୃତ, ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି ସହ ଏକାତ୍ମ କରାଯାଇଛି; ଏହାରୁ ଶୋଧନ କେବଳ ଯାଗିକ କ୍ରିୟା ନୁହେଁ, ବରଂ ବିଶ୍ୱ-ଋତ ଓ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ସତ୍ୟର ସମନ୍ୱୟ ହୋଇଯାଏ।
Mantras
Mantra 1
एष प्र कोशे मधुमाँ अचिक्रददिन्द्रस्य वज्रो वपुषो वपुष्टरः । अभीमृतस्य सुदुघा घृतश्चुतो वाश्रा अर्षन्ति पयसेव धेनवः ॥
ଏହି ସୋମ ମଧୁମୟ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ପାତ୍ରରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ ଗର୍ଜେ—ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର, ତେଜଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ତେଜସ୍ବୀ। ଋତ (ସତ୍ୟ-ନିୟମ)ର ସୁଦୁଘା ଧାରାମାନେ, ଘୃତର ସମୃଦ୍ଧି ଝରାଇ, ତାଙ୍କ ଦିଗକୁ ଏମିତି ବହେ ଯେପରି ଦୁଧଭରା ଧେନୁମାନେ ରମ୍ଭାଇ ରମ୍ଭାଇ ଧାଉଛନ୍ତି।
Mantra 2
स पूर्व्यः पवते यं दिवस्परि श्येनो मथायदिषितस्तिरो रजः । स मध्व आ युवते वेविजान इत्कृशानोरस्तुर्मनसाह बिभ्युषा ॥
ସେଇ ପୁରାତନ ସୋମ ପବିତ୍ର ହୋଇ ବହେ—ଯାହାକୁ ଶ୍ୟେନ (ବାଜ/ପକ୍ଷୀ) ଦ୍ୟୌର ପାରରୁ, ମଧ୍ୟ ରଜଃକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଆଣିଥିଲା। ସେ ମଧୁମୟ ଆନନ୍ଦ ସହ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୁଏ, ଶକ୍ତିରେ କମ୍ପିତ; କୃଶାନୁ ଧନୁର୍ଧରର ଧନୁ-ବାଣରୁ ମଧ୍ୟ ମନରେ ଭୟଜନକ ଭାବେ ଗଣାଯାଇଥିଲା।
Mantra 3
ते नः पूर्वास उपरास इन्दवो महे वाजाय धन्वन्तु गोमते । ईक्षेण्यासो अह्यो न चारवो ब्रह्मब्रह्म ये जुजुषुर्हविर्हविः ॥
ଆମ ପାଇଁ ସେ ପୁରାତନ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଇନ୍ଦୁ-ବିନ୍ଦୁମାନେ, ଗୋମତୀ ମହା ବାଜ (ବଳ-ସମୃଦ୍ଧି) ଦିଗକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହେଉନ୍ତୁ। ଦୃଶ୍ୟ ଏବଂ ସର୍ପ ପରି ଦ୍ରୁତ, ଯେମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ହବି ସହ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ରହ୍ମ (ମନ୍ତ୍ର)କୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି—ସେମାନେ ମନ୍ତ୍ର ଉପରେ ମନ୍ତ୍ର ହୋଇ ଆମ ଭିତରେ ଗତି କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 4
अयं नो विद्वान्वनवद्वनुष्यत इन्दुः सत्राचा मनसा पुरुष्टुतः । इनस्य यः सदने गर्भमादधे गवामुरुब्जमभ्यर्षति व्रजम् ॥
ଏହି ସୋମ (ଇନ୍ଦୁ) ବିଦ୍ୱାନ ହୋଇ ଆମ ପାଇଁ ବନ-ବନରେ ଖୋଜୁଥିବା ଜଣେ ପରି (ଗୁପ୍ତକୁ) ଜୟ କରେ; ମନସା ସିଧା ପଥେ ସତ୍ରରୂପେ ନିରନ୍ତର ଗତି କରେ, ଏବଂ ବହୁଜନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ ହୁଏ। ଯେ ସଦନରେ ଗର୍ଭ (ଅନ୍ତଃସୃଷ୍ଟି) ନିବେଶ କରେ, ସେ ଗାବମାନଙ୍କର ବିଶାଳ ବ୍ରଜ—କିରଣମାନଙ୍କର ବିଶାଳ ଘେରା—ପ୍ରତି ବେଗରେ ଧାଉଛି।
Mantra 5
चक्रिर्दिवः पवते कृत्व्यो रसो महाँ अदब्धो वरुणो हुरुग्यते । असावि मित्रो वृजनेषु यज्ञियोऽत्यो न यूथे वृषयुः कनिक्रदत् ॥
ଦ୍ୟୁଲୋକରୁ ଋତକର୍ମା (ସତ୍କର୍ମକର୍ତ୍ତା) କୃତ୍ୟବ୍ୟ ରସ ପବିତ୍ର ହୋଇ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ; ସେ ମହାନ, ଅଦବ୍ଧ—ବରୁଣ, ବିଶାଳ ଋତଧର୍ମର ଶକ୍ତି, ବିଶାଳ ପରିସରରେ ବିହରେ। ମିତ୍ର ମଧ୍ୟ ବୃଜନେଷୁ (ଆମ ଅସ୍ତିତ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରମାନେ) ଯଜ୍ଞିୟ ହୋଇ ପିଷାଯାଏ; ଯୂଥରେ ବଳବାନ ଅଶ୍ୱ ପରି, ବୃଷୟୁ ହୋଇ ଘୋଷ କରେ।
Frequently Asked Questions
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma as he is purified and made ready for offering—described as Indra’s thunderbolt-like power.
Because purified Soma is seen as the force that empowers Indra to overcome obstacles; spiritually, it represents a concentrated, decisive energy born from purification.
The final verse shows Soma’s flow as carrying the powers of Varuṇa (vast, unbreakable cosmic law) and Mitra (harmony and right relationship), so the ritual purification also signifies alignment with ṛta.
Ask anything about Sukta 77 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.