Rig Veda 9.77.4: Mandala 9, Sukta 77, Mantra 4

Sukta 9.77

Devata: Soma Pavamāna

Samhita Patha (Devanagari)

अयं नो विद्वान्वनवद्वनुष्यत इन्दुः सत्राचा मनसा पुरुष्टुतः । इनस्य यः सदने गर्भमादधे गवामुरुब्जमभ्यर्षति व्रजम् ॥

Transliteration

ayáṃ no vidvā́n vanavad vanuṣyát índuḥ satrā́cā mánasā puruṣṭutáḥ | inásya yáḥ sádane gárbham ādadhe gavā́m urubjáṃ abhyárṣati vrajám ||

Translation

ഈ സോമൻ (ഇന്ദു) ജ്ഞാനവാനായി, വനങ്ങളിൽ അന്വേഷിക്കുന്നവനെപ്പോലെ (മറഞ്ഞിരിക്കുന്നതിനെ) ഞങ്ങൾക്കായി ജയിക്കുന്നു; മനസ്സോടെ നേരെ, സത്രമായി നിരന്തരമായി സഞ്ചരിച്ച്, അനേകരാൽ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നു. യാർ സദനത്തിൽ ഗർഭം (അന്തര്ഗ്ഗഠനം) സ്ഥാപിക്കുന്നുവോ, അവൻ ഗാവുകളുടെ വിശാല വ്രജം—കിരണങ്ങളുടെ വിശാല വേലി/അടുപ്പം—അഭിമുഖമായി വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞുചേരുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अयम्: this (one)
• अयम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: of us / for us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विद्वान्: knowing, wise
• विद्वान्: Kartā
• Type: Adjective
• Root: विद् (धातु) → विद्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• वनवत्: wood-like; as (one) with wood (i.e., with strength/firmness)
• वनवत्: Karaṇa
• Type: Adjective/Adverbial
• Root: वन (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)

• वनुष्यति: seeks/strives, wins (like in the forest)
• वनुष्यति: Kartā
• Type: Verb
• Root: वनुष्य (धातु)

• इन्दुः: the Soma-drop
• इन्दुः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक)

• सत्राचा: moving/going in the sattra (continuous rite)
• सत्राचा: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सत्र + अञ्च् (प्रातिपदिक; ‘going in a sattra’)

• मनसा: with (his) mind
• मनसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)

• पुरुष्टुतः: much-praised
• पुरुष्टुतः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: पुरु + स्तु (धातु) → स्तुत (कृदन्त) / ‘much-praised’

• इनस्य: of the mighty/strong one
• इनस्य: Sambandha
• Type: Noun
• Root: इन (प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सदने: in the seat/dwelling
• सदने: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: सदन (प्रातिपदिक)

• गर्भम्: embryo; germ
• गर्भम्: Karma
• Type: Noun
• Root: गर्भ (प्रातिपदिक)

• आदधे: has placed/has deposited
• आदधे: Kartā
• Type: Verb
• Root: धा (धातु) + आ (उपसर्ग)

• गवाम्: of the cows
• गवाम्: Sambandha
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• उरुब्जम्: wide(-opening), broad-cleaving
• उरुब्जम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: उरु + भज्/भञ्ज् (प्रातिपदिक; ‘wide-opening/cleaving’)

• अभि: towards, upon
• अभि: Upasarga
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• अर्षति: flows/rushes
• अर्षति: Kartā
• Type: Verb
• Root: ऋष्/अर्ष् (धातु; ‘to flow, rush’)

• व्रजम्: enclosure; cattle-pen; fold
• व्रजम्: Karma
• Type: Noun
• Root: व्रज (प्रातिपदिक)